Google ButtonΚάντε TO BHMA προτιμώμενη πηγή

Ιδιαίτερο ενδιαφέρον αποκτά η σύνοδος κορυφής της Ευρωπαϊκής Ένωσης σήμερα και αύριο στις Βρυξέλλες, όπου ο πρωθυπουργός Κυριάκος Μητσοτάκης και οι Ευρωπαίοι ομόλογοί του καλούνται να συζητήσουν σε πολιτικό επίπεδο το νέο Πολυετές Δημοσιονομικό Πλαίσιο 2028-2034. Πρόκειται για τον επταετή προϋπολογισμό της Ένωσης που θα καθορίσει τη χρηματοδότηση των κρατών-μελών για την επόμενη επταετία.

Παρότι η πρόταση της κυπριακής προεδρίας προβλέπει σχετικά περιορισμένες περικοπές, ύψους περίπου 32,8 δισ. ευρώ ή 2% σε σχέση με το αρχικό σχέδιο της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, στις ευρωπαϊκές πρωτεύουσες παραμένει έντονη η ανησυχία ότι η τελική συμφωνία μπορεί να οδηγήσει σε μεγαλύτερες μειώσεις, ιδιαίτερα εάν ενισχυθεί το μπλοκ των λεγόμενων «φειδωλών» χωρών που ζητούν αυστηρότερη δημοσιονομική πειθαρχία.

Οι ελληνικές προτεραιότητες και η «μάχη» της συνοχής

Για την Ελλάδα, το διακύβευμα είναι ιδιαίτερα σημαντικό. Η χώρα εξακολουθεί να αποτελεί σημαντικό αποδέκτη πόρων από τα Ταμεία Συνοχής και την Κοινή Αγροτική Πολιτική, δύο τομείς που χρηματοδοτούν κρίσιμες δημόσιες επενδύσεις, έργα υποδομών και ενισχύσεις προς τον πρωτογενή τομέα. Τυχόν βαθύτερες περικοπές θα μπορούσαν να περιορίσουν τα διαθέσιμα αναπτυξιακά εργαλεία της επόμενης περιόδου, επηρεάζοντας όχι μόνο την οικονομική πολιτική αλλά και τις πολιτικές ισορροπίες στο εσωτερικό.

Η θέση της ελληνικής κυβέρνησης, όπως έχει διατυπωθεί επανειλημμένα από τον πρωθυπουργό, είναι ότι οι αυξημένες φιλοδοξίες της Ευρωπαϊκής Ένωσης στην άμυνα, την ενέργεια και την ανταγωνιστικότητα δεν μπορούν να υλοποιηθούν χωρίς έναν αντίστοιχα φιλόδοξο κοινοτικό προϋπολογισμό. Η Αθήνα υποστηρίζει τη διατήρηση ισχυρής χρηματοδότησης για τη συνοχή και τη γεωργία, ενώ τάσσεται υπέρ νέων μορφών κοινής ευρωπαϊκής χρηματοδότησης και δανεισμού για επενδύσεις σε στρατηγικούς τομείς.

Ο παράγοντας του χρόνου και το εκλογικό ημερολόγιο

Στο κυβερνητικό στρατόπεδο γνωρίζουν ότι η έκβαση των διαπραγματεύσεων στις Βρυξέλλες θα επηρεάσει το δημοσιονομικό και πολιτικό περιβάλλον των επόμενων ετών. Η διατήρηση ισχυρών ευρωπαϊκών πόρων προσφέρει μεγαλύτερη ευελιξία στην άσκηση πολιτικής και ενισχύει τη δυνατότητα της κυβέρνησης να παρουσιάσει ένα συνεκτικό αναπτυξιακό αφήγημα έως τις επόμενες εθνικές εκλογές. Αντίθετα, ένα δυσμενέστερο ευρωπαϊκό πλαίσιο θα μπορούσε να αυξήσει τις πιέσεις και να επηρεάσει τον χρόνο λήψης κρίσιμων πολιτικών αποφάσεων.

Τεράστια σημασία σε αυτόν τον σχεδιασμό έχει ο χρόνος στον οποίο θα συμφωνηθεί το νέο δημοσιονομικό πλαίσιο της Ένωσης. Πολλές χώρες επιθυμούν αυτό να έχει κλείσει πριν από τις γαλλικές εκλογές, περί τον Απρίλιο του 2027, δηλαδή πολύ κοντά στις ελληνικές κάλπες, οι οποίες βάσει επίσημων θέσεων θα στηθούν τον Μάρτιο.

Η Αθήνα και άλλες πρωτεύουσες εκτιμούν ότι, λόγω της δυσκολίας που υπάρχει για την επίτευξη συμφωνίας, οι διαπραγματεύσεις μπορεί να παραταθούν έως και την ελληνική προεδρία το δεύτερο εξάμηνο του 2027· το σημαντικό, ωστόσο, είναι το κλίμα που θα έχει διαμορφωθεί. Εάν, δηλαδή, οι Ευρωπαίοι ηγέτες στην πλειοψηφία τους κλίνουν προς ένα μεγαλύτερο εύρος περικοπών, με λιγότερους πόρους στην κοινωνική συνοχή και περισσότερους στην άμυνα, τότε οι εξελίξεις θα επηρεάσουν σίγουρα και τη χώρα μας, η οποία προσδοκά υψηλά χρηματοδοτικά εργαλεία.

Για παράδειγμα, είναι κρίσιμο αν το ύψος των κονδυλίων για την αγροτική πολιτική θα παραμείνει σταθερό ή αν θα υποστεί μειώσεις, όπως και άλλα ταμεία ενισχύσεων. Σε περίπτωση που διαμορφωθεί ένα αρνητικό περιβάλλον, αυτό θα επηρεάσει αναμφισβήτητα και την ψήφο των αγροτών, μιας κοινωνικής ομάδας στην οποία η κυβέρνηση καταγράφει χαμηλή απήχηση, εν μέρει και λόγω του σκανδάλου του ΟΠΕΚΕΠΕ.

Το οικονομικό πακέτο στη ΔΕΘ με το βλέμμα στις κάλπες

Παράλληλα, το Μέγαρο Μαξίμου προετοιμάζει ήδη το επόμενο μεγάλο πολιτικό ορόσημο: τη Διεθνή Έκθεση Θεσσαλονίκης. Σύμφωνα με κυβερνητικές πηγές, το οικονομικό επιτελείο έχει ήδη εντοπίσει δημοσιονομικό χώρο της τάξης του 1 δισ. ευρώ για νέες παρεμβάσεις, με βασικό άξονα περαιτέρω μειώσεις φόρων και μέτρα ενίσχυσης του διαθέσιμου εισοδήματος.

Η στόχευση αφορά κυρίως τη μεσαία τάξη, τους μισθωτούς, τις οικογένειες με παιδιά, τους νέους εργαζόμενους και τους συνταξιούχους — κοινωνικές ομάδες που θεωρούνται κρίσιμες για τη διαμόρφωση του εκλογικού συσχετισμού. Κυβερνητικά στελέχη υποστηρίζουν ότι η αξιοπιστία που έχει αποκτηθεί μέσα από την κατάργηση ή μείωση 83 άμεσων και έμμεσων φόρων επιτρέπει στην κυβέρνηση να σχεδιάζει νέες φορολογικές ελαφρύνσεις χωρίς να τίθεται σε κίνδυνο η δημοσιονομική σταθερότητα.

Υπό αυτό το πρίσμα, οι επόμενοι μήνες αποκτούν διπλή σημασία για το κυβερνητικό επιτελείο. Από τη μία πλευρά, η μάχη των Βρυξελλών για τη διατήρηση ισχυρών ευρωπαϊκών πόρων· από την άλλη, η ΔΕΘ, όπου αναμένεται να παρουσιαστεί το πακέτο οικονομικών παρεμβάσεων που θα αποτελέσει τον βασικό κορμό της κυβερνητικής στρατηγικής προς τις επόμενες κάλπες. Η σύνδεση των δύο δεν περνά απαρατήρητη στην Αθήνα, καθώς η ευρωπαϊκή χρηματοδότηση και οι εγχώριες παροχές συνθέτουν το οικονομικό υπόβαθρο πάνω στο οποίο θα κριθούν οι πολιτικές εξελίξεις της επόμενης περιόδου.