ΕΙΔΗΣΕΙΣ ΠΟΛΙΤΙΚΑ ΚΟΙΝΩΝΙΚΑ ΕΝΔΙΑΦΕΡΟΝΤΑ
ΟΙΚΟΥΜΕΝΙΚΗ ΔΙΑΚΗΡΥΞΗ ΓΙΑ ΤΑ ΑΝΘΡΩΠΙΝΑ ΔΙΚΑΙΩΜΑΤΑ
ΑΡΘΡΟ 19 Καθένας έχει το δικαίωμα της ελευθερίας της γνώμης και της έκφρασης
Ικμπάλ Μασί: Στα 4 σκλάβος, στα 10 επαναστάτης, στα 13 δολοφονημένος
Η αληθινή ιστορία του Ικμπάλ, του δωδεκάχρονου αγοριού από το Πακιστάν που έγινε για όλο τον κόσμο το σύμβολο του αγώνα κατά της εκμετάλλευσης της παιδικής εργασίας.
Ο Ικμπάλ Μασίχ, γεννήθηκε στο Πακιστάν το 1982. Στην ηλικία των τεσσάρων, πουλήθηκε από την οικογένειά του σαν σκλάβος σε ένα ταπητουργείο για ένα δάνειο μόλις 16 δολαρίων.
Για έξι χρόνια ήταν αναγκασμένος να δουλεύει 12 ώρες την ημέρα, αλυσοδεμένος στο ίδιο σημείο, να φτιάχνει χαλιά, με λιγοστό φαγητό και νερό, με συνεχείς τιμωρίες και εγκλεισμούς σε ένα σκοτεινό υπόγειο γεμάτο υγρασία, διάφορα ερπετά και έντομα και ελάχιστο οξυγόνο.
Στην ηλικία των 10 ο Ικμπάλ το έσκασε από το ταπητουργείο και κατήγγειλε το αφεντικό του στην αστυνομία, η οποία όμως δωροδοκήθηκε και τον επέστρεψε πάλι πίσω. Μετά από μερικούς μήνες το ξανάσκασε και κατέφυγε στο Απελευθερωτικό Μέτωπο του Πακιστάν για την Εκμετάλλευση της Παιδικής Εργασίας.
Τους επόμενους μήνες κατήγγειλε ανοιχτά σε τοπικές ομιλίες του τους εκμεταλλευτές εργοδότες οι οποίοι πλούταιναν με την εργασία παιδιών που ζούσαν στη σκλαβιά.
Ο Ικμπάλ με μεγάλο πάθος και τη βοήθεια οργανώσεων και ακτιβιστών, μέσα σε ένα χρόνο, τρυπώνοντας κρυφά σε παράνομα ταπητουργεία και βγάζοντας φωτογραφίες των παιδιών που εργάζονταν σε αυτά, κατάφερε να βοηθήσει πάνω από 3.000 παιδιά να ξεφύγουν από τη σκλαβιά και την εξαθλίωση.
Το 1992 ο συνολικός αριθμός των παιδιών-σκλάβων στο Πακιστάν υπολογιζόταν στα 7.000.000.
Το 1994 βραβεύτηκε με το Βραβείο Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων Reebok και ξεκίνησε μια παγκόσμια περιοδεία με ομιλίες κατά της παιδικής εργασίας και επισκέψεις σε σχολεία. Ο μικρός χαμογελαστός πρώην σκλάβος γίνεται γρήγορα ένα παγκόσμιο σύμβολο. Λίγους μήνες αργότερα επέστρεψε στο χωριό του στο Πακιστάν για να γιορτάσει μαζί με την οικογένειά του, που ήταν ορθόδοξη, το Πάσχα.
Ο Ικμπάλ Μασί δολοφονήθηκε την ημέρα του Πάσχα του 1995, στη Μουρίτκε, ένα χωριό στο Πακιστάν, από την «Μαφία των Χαλιών».
Ήταν περίπου 13 χρονών. Οι εντολείς και οι εκτελεστές της δολοφονίας του δε συνελήφθησαν ποτέ. Τρεις μέρες, μετά εκατοντάδες παιδιά διαδήλωσαν στους δρόμου της Ινδίας σε ένδειξη ςδιαμαρτυρίας για τη δολοφονία του.
Οι μικροί διαδηλωτές ήταν στην πλειοψηφία τους ρακένδυτα παιδιά, εκ των οποίων αρκετά νήπια, καθώς επίσης και ανήλικοι που απελευθερώθηκαν από την καταναγκαστική εργασία μετά από κινητοποιήσεις μελών κοινωνικών οργανώσεων.
Η ιστορία του Ικμπάλ έγινε μυθιστόρημα με συγγραφέα Francesco D’Adamo που κυκλοφόρησε το 2009 από τις εκδόσεις Πατάκη.
Κάποια στιγμή η Γερμανία θα εγκατελείψει το πλοίο που βυθίζεται, την Ευρωζώνη, έχοντας απομυζήσει τους πάντες και επιθυμώντας να διαφοροποιήσει το δικό της νόμισμα, από το νόμισμα των σκλάβων – παραμένοντας όμως ο αδιαφιλονίκητος ηγέτης και κατακτητής της ηπείρου μας.
.
Άποψη
Όπως έχουμε ήδη αναφέρει, το 42% του πληθυσμού της Ιταλίας είναι πλέον εναντίον του ευρώ, ενώ μόλις το 32% έχει εμπιστοσύνη στην Ευρωζώνη – κυρίως λόγω του ότι έχουν συνδέσει τα προβλήματα που αντιμετωπίζει η οικονομία τους (μεγάλο δημόσιο χρέος, πολύ υψηλά κόκκινα δάνεια, κίνδυνοι κατάρρευσης του τραπεζικού συστήματος, μεγάλη μείωση της βιομηχανικής παραγωγής), με το κοινό νόμισμα. Η αυξανόμενη αρνητική τοποθέτηση εναντίον του ευρώ και της νομισματικής ένωσης δεν αφορά μόνο τις ακροδεξιές παρατάξεις, αλλά διευρύνεται σε όλα τα κόμματα – ενώ συνοψίζεται στην εξής έκφραση:
“Το ευρώ δεν είναι ένα νόμισμα, αλλά μία μορφή διακυβέρνησης, με στόχο την κατάργηση της εθνικής κυριαρχίας των χωρών που το έχουν υιοθετήσει – καθώς επίσης την καταστροφή των κοινωνικών επιτευγμάτων. Αυτό που δεν κατάφερε η Γερμανία με τα τανκ πριν από 70 χρόνια, προσπαθεί να το επιτύχει σήμερα μέσω των δεσμών του ευρώ” (πηγή).
Εν προκειμένω όμως, οι Ιταλοί διαχωρίζουν πλέον καθαρά τους Γερμανούς από τη Γερμανία, όπως αποδεικνύεται από τα βιβλία που γράφονται – μεταξύ των οποίων από το «Πλούσια Γερμανία, φτωχοί Γερμανοί» (πηγή). Επίσης από το «Σκοτώνοντας την Ευρώπη» και κυρίως από το «Τέταρτο Ράιχ» (πηγή) – όπου ενοχοποιείται καθαρά η γερμανική κυβέρνηση για την υποδούλωση της Ευρώπης με οικονομικά όπλα.
Σε κάθε περίπτωση, το ευρώ χαρακτηρίζεται ως το νόμισμα των σκλάβων, μέσω του οποίου έχουν υπερχρεωθεί τα κράτη σκόπιμα, έτσι ώστε να χάσουν την εθνική τους κυριαρχία – με χειρότερο παράδειγμα όλων την Ελλάδα που έχει χάσει τα πάντα, δίνοντας ως εγγύηση ολόκληρη τη δημόσια περιουσία της συμπεριλαμβανομένων των ενεργειακών της αποθεμάτων, καθώς επίσης την ιδιωτική με την απάτη του ξεπουλήματος των τραπεζών.
Σύμφωνα δε με ορισμένους Ιταλούς, οι Έλληνες δεν έχουν συνειδητοποιήσει την προδοσία των κυβερνήσεων τους, οι οποίες έχουν δώσει γη και ύδωρ στους ξένους – ειδικά στους Γερμανούς που φαίνεται πλέον καθαρά πως στηρίζουν τη σημερινή κυβέρνηση, επειδή κατάφερε να περάσει νόμους που, εάν το είχε προσπαθήσει η οποιαδήποτε προηγούμενη, θα είχαν επαναστατήσει οι πάντες. Όταν θα δουν όμως το λογαριασμό θα είναι πάρα πολύ αργά – κάτι που δεν πρόκειται ποτέ να τους συγχωρήσουν τα παιδιά τους.
Τα παραπάνω σημαίνουν βέβαια πως οι Ιταλοί, όπως πολλοί άλλοι λαοί, αναζητούν λύση στο πρόβλημα του χρέους, λόγω του οποίου προκαλούνται όλα τα υπόλοιπα, με την έξοδο της χώρας τους από την Ευρωζώνη –όπου όμως πολύ δύσκολα θα μπορούσαν να επιβιώσουν, έτσι όπως έχει εξελιχθεί η οικονομική τους κατάσταση.
Κάτι ανάλογο συμβαίνει και στην Ελλάδα, η οποία αναζητάει τη λύση στην υιοθέτηση της δραχμής – σε συνδυασμό με την αθέτηση της πληρωμής του δημοσίου χρέους, με την αιτιολογία πως είναι παράνομο, επαχθές ή/και καταχρηστικό, χωρίς όμως να μπορούν να απαντηθούν ορισμένα πολύ βασικά ερωτήματα (ανάλυση).
Η φυλακή του ευρώ
Στο σημείο αυτό έχει ίσως ενδιαφέρον η τοποθέτηση ενός Γερμανού, ο οποίος είναι διευθυντής του ινστιτούτου Max Planck στην Κολωνία – στην παλαιότερη συνέντευξη του σε ένα ισπανικό περιοδικό, όπου μίλησε για την ανάγκη κατάργησης του ευρώ, επειδή θεωρεί πως είναι καταστροφικό(πηγή).
Ειδικότερα τονίζει ότι, η οικονομία των χωρών της ευρωπαϊκής περιφέρειας θα επιδεινώνεται συνεχώς, καθώς επίσης πως η Γερμανία θα ευημερεί όλο και περισσότερο – αφού δεν υπάρχουν μηχανισμοί αναδιανομής στη Ευρώπη (όπου τα πλεονάσματα του ενός κράτους θα κάλυπταν τα ελλείμματα του άλλου), ενώ η Γερμανία δεν θα συμφωνήσει ποτέ, όσον αφορά τη δημιουργία τους.
Εν προκειμένω θα περίμενε βέβαια κανείς πως ο Γερμανός θα τοποθετούταν υπέρ της επιστροφής όλων των χωρών μαζί στην προ ευρώ εποχή (άρθρο) – με την υιοθέτηση μίας πολιτικής τύπουKeynesγια την καταπολέμηση της κρίσης, ως εναλλακτική λύση της φυλακής του ευρώ. Παραδόξως όμως τάχθηκε εναντίον της πολιτικής αυτής, με την έννοια πως δεν θα επιτρεπόταν ποτέ η υιοθέτηση της από τις τράπεζες και τις χώρες δανειστές, όπως είναι η Γερμανία.
Αναρωτήθηκε λοιπόν (α) από πού θα δανειζόταν η Ισπανία, εάν επέστρεφε στην πεσέτα, καθώς επίσης (β) με ποιές προϋποθέσεις (επιτόκιο, χρόνος αποπληρωμής κλπ.), έτσι ώστε το χρέος της να είναι βιώσιμο. Με απλά λόγια ήθελε να πει πως οι νεοφιλελεύθερες αγορές δεν θα απαιτούσαν λιγότερες παραχωρήσεις από τα κράτη, από αυτές που επιβάλλει η Γερμανία,για να τα δανείσουν με βιώσιμα επιτόκια. Η απάντηση βέβαια δεν είναι τόσο πολύπλοκη, όσο νομίζει. Ειδικότερα τα εξής:
(α) Η Ισπανία θα δανειζόταν χρήματα από τις τράπεζες της. Για να δρομολογηθεί βέβαια αυτό, οι τράπεζες θα δανειζόταν αντίστοιχα ποσά από την κεντρική της χώρας – όπως ακριβώς συμβαίνει στην Ευρωζώνη, όπου οι τράπεζες δανείζονται χρήματα από την ΕΚΤ και αγοράζουν τα ομόλογα των κρατών τους.
Θα μπορούσε φυσικά να αγοράζει η κεντρική τράπεζα απ’ ευθείας από το κράτος τα ομόλογα που εκδίδει – έτσι ώστε να πάψει να υπάρχει ο μεσάζοντας και να περιορισθεί η δύναμη του τραπεζικού συστήματος. Πόσο μάλλον μετά από τα τεράστια προβλήματα που έχει προκαλέσει στα κράτη – όπως είναι τα κόκκινα δάνεια, τα δομημένα ομόλογα, οι διασώσεις από το δημόσιο, τους μετόχους, τους ομολογιούχους ή τους καταθέτες κοκ.
(β) Με καμία προϋπόθεση. Ειδικότερα, εκτός της Ευρωζώνης όλες οι κεντρικές τράπεζες του πλανήτη αγοράζουν τα ομόλογα των κρατών τους, χωρίς κανένα πρόβλημα – αφού αυτή είναι ακριβώς η βασική λειτουργία τους. Εάν τότε κάποιος θέλει να μειωθούν οι δαπάνες του κράτους, για να μην δημιουργείται πληθωρισμός, τότε απλά επιλέγει ένα πολιτικό κόμμα που έχει αυτόν ακριβώς το στόχο.
Εάν όμως επιθυμεί να έχουν το δικαίωμα του καθορισμού της ποσότητας χρήματος μόνο οι τράπεζες, τότε είναι εκτός των κανόνων της δημοκρατίας – αφού στα δημοκρατικά πολιτεύματα δεν αποφασίζουν οι τράπεζες για τον προϋπολογισμό, αλλά τα Κοινοβούλια.
Με απλά λόγια, ένα κράτος είναι τότε μόνο εθνικά κυρίαρχο, όταν η χρηματοδότηση των δαπανών του προϋπολογισμού του δεν εξαρτάται από άλλους – ενώ όταν συμβαίνει το αντίθετο, τότε δεν αναφέρεται κανείς σε κράτος, αλλά σε αποικία, όπως είναι τα τελευταία έξι χρόνια η Ελλάδα (στην αρχή για ένα περιορισμένο χρονικό διάστημα, ενώ σήμερα στο διηνεκές).
Επίλογος
Ολοκληρώνοντας η πλήρης διάλυση της Ευρωζώνης, με την επιστροφή όλων των χωρών στην αφετηρία, είναι απολύτως εφικτή από οικονομικής άποψης. Ειδικά στα σύγχρονα χρηματοπιστωτικά συστήματα, όπου δεν χρεοκοπούν ούτε οι κεντρικές τράπεζες, ούτε τα κράτη– αφού έχουν τη δυνατότητα να χρηματοδοτούνται στο διηνεκές, μέσω των ομολόγων που αγοράζουν σε απεριόριστες ποσότητες οι κεντρικές τους τράπεζες, αρκεί να διατηρούν τα εξωτερικά τους χρέη υπό έλεγχο (ή να δανείζονται μόνο στο δικό τους νόμισμα).
Εάν τώρα πρέπει να παραμείνει το ευρώ για άλλους λόγους, όπως είναι η διατήρηση της ειρήνης στην ήπειρο μας, η διευκόλυνση των συναλλαγών, η κατοχή ενός ισχυρού νομίσματος κλπ., τότε οφείλει να δρομολογηθεί άμεσα μία ριζική μεταρρύθμιση – η οποία θα καθιστά δυνατή τη στήριξη των κρατών από την κεντρική τους τράπεζα (ΕΚΤ) οποτεδήποτε χρειαστεί, την καταπολέμηση των ευρωπαϊκών ασυμμετριών που προκαλεί η πολιτική της φτωχοποίησης του γείτονα της γερμανικής κυβέρνησης κοκ.
Προφανώς χωρίς τους εφιαλτικούς εκβιασμούς που βίωσαν η Ιρλανδία, η Κύπρος και η Ελλάδα στο παρελθόν εκ μέρους της ΕΚΤ (ανάλυση) – ούτε φυσικά με τη σταδιακή μετατροπή των αδύναμων κρατών σε προτεκτοράτα των ισχυρών και ειδικά της Γερμανίας, την οποία εγκαινίασε ξανά η Ελλάδα.
Επόμενο στάδιο θα ήταν η πολιτική ένωση της Ευρωζώνης – χωρίς την οποία το νόμισμα είναι καταδικασμένο. Ακολουθεί μία ραδιοφωνική συνομιλία του κ. Σαχίνη με τον κ. Βιλιάρδο από το Μάιο του 2016, η οποία αφορούσε την τότε αξιολόγηση – έτσι ώστε να καταλάβει κανείς πως τίποτα δεν έχει αλλάξει έκτοτε.
Πριν από πενήντα χρόνια, αυτόν τον ανοιξιάτικο μήνα, η χούντα έβγαλε περίπατο τα τανκς και σε μια-δυο ώρες πήρε την εξουσία αυτής της χώρας, σχεδόν χωρίς να ανοίξει ρουθούνι, και την κράτησε εφτά ολόκληρα χρόνια. Μια ολόκληρη κοινοβουλευτική δημοκρατία και ένα πανίσχυρο παλάτι πέσανε σαν τραπουλόχαρτα.
Πώς εξηγείται αυτό; Και καλά οι θεσμοί, αλλά κι αυτός ο δημοκράτης λαός και η Αριστερά (ΕΔΑ τότε) που θα έπρεπε να κατέβουν στους δρόμους, προτίμησαν να μείνουν στο σπίτι τους και να κοιτάζουν τα τεκταινόμενα πίσω από τις γρίλιες. Μια παρέα φίλων, που είχαμε βρεθεί την ίδια μέρα για άλλο σκοπό, είπαμε να κατεβούμε στο κέντρο της Αθήνας.
Η πόλη έρημη και σε όλα τα δημόσια κτίρια τανκς. Αποφασίσαμε να δημιουργήσουμε, από μόνοι μας, μια αντιστασιακή ομάδα, με την ελπίδα πως και άλλοι θα είχαν σκεφθεί σαν και μας και στην πορεία θα συναντιόμασταν. Σκέψη που δεν ήταν λάθος. Αλλά, δυστυχώς, δεν βρεθήκαμε.
Η ομάδα μας κατέληξε στο Πατριωτικό Μέτωπο, από παραπλάνηση. Δεν θέλαμε να έχουμε σχέση με το ΚΚΕ που βρισκόταν στο εξωτερικό, ούτε με την ΕΣΣΔ. Και όταν στο 3ο Δελτίο του Πατριωτικού Μετώπου, αν θυμάμαι καλά, υπήρχε η σαφής διευκρίνιση πως το κίνημά μας ήταν ανεξάρτητο, αυτό δεν ανταποκρινόταν στην αλήθεια.
Ηταν η αυθόρμητη παρέμβαση δύο συντακτών του δελτίου (Γ. Βότσης, Αρ. Μανωλάκος) που δημιούργησε πολλά προβλήματα. Αλλά εντούτοις αυτό ήταν το πνεύμα των ανθρώπων της Αριστεράς που ήθελαν να αντισταθούν στη χούντα, την περίοδο που το κόμμα (ΕΔΑ) ήταν άφαντο.
Αντίστοιχες κινήσεις έγιναν σε όλους τους πολιτικούς χώρους, ακόμα και στον στρατό. Μαθαίναμε τις άλλες κινήσεις όταν τους έπιαναν ή, στη χειρότερη περίπτωση, τις μαθαίναμε μετά τη χούντα.
Μετά τη Μεταπολίτευση, έγινε πολύς λόγος για την ηρωική αντίσταση του ελληνικού λαού απέναντι στο φασιστικό καθεστώς της χούντας. Και όλα τα κόμματα διεκδικούσαν τη μερίδα του λέοντος.
Αλλά κάποιοι που έζησαν κάθε μέρα και κάθε στιγμή εκείνης της περιόδου και ήταν ενεργοί εναντίον του δικτατορικού καθεστώτος έχουν διαφορετική εικόνα: μετριούνταν κι έβγαιναν τρεις κι ο κούκος. Τελικά, πόσοι άνθρωποι αντιστάθηκαν με την όποια μορφή εναντίον της χούντας;
Η σχετική βιβλιογραφία για την περίοδο της δικτατορίας είναι πενιχρή. Ακόμα δεν έχει βρει τον έγκυρο ιστοριογράφο της. Και επομένως οι γνώσεις που έχουμε είναι εμπειρικές. Ρώτησα παλιούς μου συναγωνιστές από τη ΣΦΕΑ 1967-74 (Σύνδεσμος Φυλακισθέντων και Εξορισθέντων Αγωνιστών στη χουντική περίοδο) για τον αριθμό των μελών μας.
Είμαστε γύρω στους 800. Κάναμε έναν πρόχειρο υπολογισμό για το περίπου πόσοι ήταν αυτοί που πήραν ενεργό μέρος. Υπολογίσαμε πως το μάξιμουμ ήταν διόμισι-τρεις χιλιάδες. Ενδεικτικός αριθμός θα ήταν οι καταδίκες των στρατοδικείων - έρευνα που δεν έχει γίνει ακόμα.
Και εδώ να κάνω μια μικρή παρένθεση. Θεωρώ αντίθετους με τη χούντα αυτούς που άκουγαν κρυφά τα ξένα ραδιόφωνα στα βραχέα, αυτούς που πιάστηκαν την πρώτη μέρα της δικτατορίας χωρίς να προλάβουν να κάνουν τίποτα, ακόμα και αυτούς που αναγκάστηκαν να διαφύγουν στο εξωτερικό, και έχουν τη βαθιά εκτίμησή μου.
Αν τους μετρήσουμε όλους μαζί, ίσως βγουν αρκετές χιλιάδες. Τι έκαναν οι υπόλοιποι; Οποια δυσαρέσκεια και να υπήρχε, είχαν αποδεχτεί τη χούντα. Με εξαίρεση τη Νομική και το Πολυτεχνείο, που και αυτά ήταν μειοψηφικά φαινόμενα σε σχέση με τον πληθυσμό της χώρας.
Και κάποιες πρωτοβουλίες ατόμων από όλους τους πολιτικούς χώρους (ακόμα και βασιλικοί), η μεγάλη πλειονότητα αυτού του λαού ανέχτηκε τους συνταγματάρχες.
Και μια μειονότητα υπήρξε συνειδητά χουντική, και εκφράζεται σήμερα με τη Χρυσή Αυγή, που μέχρι πρότινος ήταν τρίτο κόμμα στη Βουλή. Δηλαδή συμβιώνουμε με περίπου 390.000 «μεταχουντικούς» σε διάφορες βαθμίδες και δράσεις.
Οπως προηγούμενα συμβίωνε η χούντα με τον κοινοβουλευτισμό. Από τον φασισμό του Ι. Μεταξά μέχρι την 21η Απριλίου είχαμε έναν «παράνομο» γάμο κράτους-παρακράτους.
Ολα τα κόμματα ήξεραν αυτόν τον αφύσικο δεσμό. Αλλά τον θεώρησαν εγγύηση της υπάρχουσας τάξης. Και γι’ αυτό πιάστηκαν όλοι στον ύπνο όταν η χούντα με μια απλή παρέλαση πήρε την εξουσία.
Το βιβλίο της Λένας Δουκίδου (προσφορά της «Εφ.Συν.») δίνει μια απάντηση σε όλα αυτά. Είναι μια σειρά από συνεντεύξεις που δημοσιεύτηκαν στην «Καθημερινή» το 1975.
Εκεί όλα τα... καθιερωμένα ονόματα των αντιστασιακών δίνουν τη δική τους εξήγηση για το τι πέτυχε η αντίσταση εναντίον της χούντας. Και έχουμε έναν τραγέλαφο πολιτικής σκέψης όλου του πολιτικού φάσματος, με κάποιες μικρές εξαιρέσεις.
Και η 17Ν, αν ήταν λίγο πιο διαβαστερή, θα μπορούσε να έκανε αναφορά σε αυτά τα λαμπρά ονόματα της Αντίστασης, με τις εμμονές τους στη δυναμική αντίσταση, και να υποστηρίξει πως είναι οι συνεχιστές της. Και η έκπληξη είναι ο Α. Παναγούλης, που λέει πως τα βασανιστήρια συνηθίζονται.
«Στην αρχή, το ξύλο είναι φοβερό. Μετά γίνεται υποφερτό, στο τέλος συνηθίζεις». Για τον Μουστακλή, που τα συνήθισε, κουβέντα.
Οι σφυγμομετρήσεις «βλέπουν» τον Μακρόν ως βέβαιο νικητή. Αλλά πόσο αξιόπιστες είναι; Ο Στεφάν Βανίχ από το SCP Communication προειδοποιεί για την ασφάλεια των προγνωστικών. «Δεν αποκλείονται εκπλήξεις».
Πλησιάζει ο πρώτος γύρος των προεδρικών εκλογών στη Γαλλία, προγνωστικά δημοσιεύονται καθημερινά για τους κύριους διεκδικητές της εξουσίας στο Μέγαρο των Ηλυσίων, αλλά το ερώτημα είναι πόσο ασφαλή είναι μετά από τις απανωτές αποτυχίες των δημοσκόπων σε προηγούμενες εκλογικές διαδικασίες, για παράδειγμα στη Βρετανία με το Brexit ή ακόμη και στις εκλογές των ΗΠΑ.
Στην κάλπη για τη Λεπέν
Ο γάλλος πολιτολόγος Στεφάν Βανίχ
Υπάρχει βέβαια μια διαφοροποίηση στην περίπτωση της Γαλλίας, όπως επισημαίνει ο Στεφάν Βανίχ, πολιτικός επιστήμων και διευθυντής του έγκυρου Ινστιτούτου Δημοσκοπήσεων SCP Communication. Η διαφορά έγκειται στο ότι σε αντίθεση με τις δύο προαναφερθείσες χώρες στη Γαλλία οι δημοσκοπήσεις υπολογίζονται με βάση τις τελευταίες εκλογές, όπου το εκλογικό σώμα ψήφισε σε γενικές γραμμές 50% δεξιά και 50% αριστερά. Ωστόσο, η σημερινή εικόνα είναι εντελώς διαφορετική, υποστηρίζει. Υπάρχει και στη Γαλλία ο κίνδυνος υποτίμησης δημοσκοπικά της εκλογικής δύναμης των δεξιών υποψηφίων, όπως συνέβη και σε άλλες χώρες;
«Βεβαίως», απαντά ο Βανίχ, «είναι μάλιστα πολύ πιθανό. Η Μαρίν Λεπεν από το Εθνικό Μέτωπο συγκεντρώνει μέχρι στιγμής το 24% των ψήφων, αλλά η δική μου άποψη είναι ότι βρίσκεται στο 30%. Ο λόγος οφείλεται στο ότι πολλοί ακροδεξιοί ψηφοφόροι στις δημοσκοπήσεις δεν αποκαλύπτουν ποιον θα ψηφίσουν. Τόσο η Λεπεν, όσο και ο Μακρόν δεν ανήκουν στο παραδοσιακό γαλλικό πολιτικό σύστημα. Για αυτό είναι πιθανό, ορισμένοι ψηφοφόροι, όταν ρωτούνται να δηλώνουν ότι θα στηρίξουν τον μετριοπαθέστερο υποψήφιο, δηλαδή τον Μακρόν, αλλά στην κάλπη να ρίχνουν το ψηφοδέλτιο της Μαρίν Λεπέν».
Υπερκτιμημένες οι σφυγμομετρήσεις
Ο Εμανουέλ Μακρόν. Υπερεκτιμημένος;
Ο γάλλος εμπειρογνώμων είναι της άποψης ότι οι γαλλικές εκλογές κρύβουν εκπλήξεις. Θεωρεί ότι η διαφορά ανάμεσα στον Μακρόν και την Λεπέν θα είναι πολύ μικρότερη, γιατί πολλοί αριστεροί ψηφοφόροι θα απέχουν από τον δεύτερο γύρο, ενώ πολλοί συντηρητικοί θα ψηφίσουν την Λεπέν. Άρα, δεν μπορεί κανείς να αποκλείσει τον κίνδυνο να γίνει πρόεδρος της Γαλλικής Δημοκρατίας η Μαρίν Λεπέν; «Όχι, δεν μπορεί κανείς να το αποκλείσει με βεβαιότητα. Τα προγνωστικά που φέρουν τον Μακρόν βέβαιο νικητή μπορούν να οδηγήσουν σε δυνητικούς του ψηφοφόρους να απέχουν από τον δεύτερο γύρο, γιατί ως νέος στην πολιτική δεν διαθέτει πιστούς ψηφοφόρους, σε αντίθεση με τη Λεπέν. Αυτό θα μπορούσε να οδηγήσει στη μεγάλη έκπληξη να εκλεγεί η Λεπέν πρόεδρος»
Όλοι μιλούν για το φαινόμενο Μακρόν, όπως καταγράφεται στις δημοσκοπήσεις, αλλά κατά την άποψη του Βανίχ έχει υπερεκτιμηθεί στις σφυγμομετρήσεις. Αυτό που κάνει επίσης ακόμη πιο δύσκολο το έργο των δημοσκόπων είναι ότι το γαλλικό εκλογικό σώμα είναι ασταθές και αναποφάσιστο. Το ¼ αποφασίζει την ημέρα των εκλογών. Υπό αυτό το πρίσμα, υποστηρίζει ο Βανίχ, τα προγνωστικά που βγαίνουν στο φως της δημοσιότητας είναι γενικά υπερεκτιμημένα.
Παρά την θετική έκβαση του Eurogroup, η εφημερίδα Handelsblatt εκτιμά ότι η Ελλάδα θα χρειαστεί και τέταρτο πρόγραμμα στήριξης. Επενδυτικό πακέτο 1 δις ευρώ για την Ελλάδα προτείνει ο αυστριακός υπΟικ στην Der Standard.
Όχι δεν ήταν επιτυχία η συμφωνία στο Eurogroup της Παρασκευής, αλλά απλά ένα ακόμα βήμα σε ένα δύσκολο δρόμο, σημειώνει σε σχόλιό της με τίτλο «Δέσμια της κρίσης η Ελλάδα» η Handelsblatt. Και η γερμανική εφημερίδα επισημαίνει: «Είναι σχεδόν απίθανο ότι η χώρα θα βγει σύντομα από την κρίση. Με την επιστροφή των θεσμών στην Αθήνα ανοίγει, τουλάχιστον, ο δρόμος για την ολοκλήρωση της δεύτερης αξιολόγησης και την εκταμίευση της επόμενης δόσης. Όμως δεν συντρέχει κανένας λόγος για να πάρουν ανάσα Ελλάδα και δανειστές. Η κατάσταση παραμένει δύσκολη. Η χώρα απέχει ακόμα πολύ από την διάσωσή της. (…) Εδώ και μήνες ο πρωθυπουργός Αλέξης Τσίπρας καθυστερεί την εφαρμογή διαρθρωτικών μεταρρυθμίσεων που υποσχέθηκε το καλοκαίρι του 2015. Σε αυτές ανήκουν το άνοιγμα της αγοράς ενέργειας, η φιλελευθεροποίηση της αγοράς εργασίας, καθώς και η μεταρρύθμιση του συνταξιοδοτικού. Εκτός αυτού καθυστερούν οι ιδιωτικοποιήσεις. Μόνο υπό τις ισχυρές πιέσεις των δανειστών η κυβέρνηση συναινεί σε ιδιωτικοποιήσεις, τις οποίες όμως τορπιλίζει αμέσως μετά με πλήθος τεχνάσματα. (..) Την ίδια στιγμή η ελληνική οικονομία ασθμαίνει. Επειδή η κυβερνητική πολιτική στραγγαλίζει την ανάπτυξη ο Αλέξης Τσίπρας αναγκάζεται να επιβάλλει επιπλέον λιτότητα ή αύξηση φόρων. Το τι πιστεύουν οι Έλληνες για την πολιτική αυτή φαίνεται ξεκάθαρα στις δημοσκοπήσεις. Στην πρόθεση ψήφου ο Σύριζα θα λάμβανε σήμερα περίπου 11%, λιγότερο από ένα τρίτο του ποσοστού του στις εκλογές τον Σεπτέμβριο του 2015. (…)
Όμως και η παρακαταθήκη που θα αφήσει ο Αλέξης Τσίπρας στο κόμμα που θα τον διαδεχθεί θα είναι βαριά. Το τρίτο πρόγραμμα εκπνέει το καλοκαίρι του 2018 και η Ελλάδα σχεδιάζεται τότε να βγει στις αγορές. Το 2019 όμως η χώρα θα κληθεί να αποπληρώσει 20,5 δις. Από σημερινή σκοπιά μοιάζει ουτοπικό η Ελλάδα να αντλήσει, με φυσιολογικά επιτόκια, ένα τέτοιο ποσό από τις διεθνείς αγορές. Αν λοιπόν οι πιστωτές θέλουν να αποφύγουν την χρεοκοπία της Ελλάδας, τότε θα πρέπει να καταφύγουν, στα μέσα του 2018, σε ένα τέταρτο πρόγραμμα. Οι προοπτικές είναι δυσοίωνες. Ήδη η χώρα διανύει την όγδοη χρονιά ύφεσης. Και λόγω του πολύτιμου χρόνου που έχασε η κυβέρνηση Τσίπρα, η Ελλάδα παραμένει στα δεσμά της κρίσης».
Συνολική συμφωνία μέσα Μαΐου, βλέπει ο αυστριακός υπΟικ Σέλινγκ
Επενδύσεις στην Ελλάδα προτείνει ο Χανς Γεργκ Σέλινγκ
Σε συνέντευξή του στην εφημερίδα Der Standard ο αυστριακός υπουργός Οικονομικών Χανς Γέργκ Σέλινγκ εμφανίζεται αισιόδοξος ότι μέσα Μαΐου θα επιτευχθεί συνολική συμφωνία μεταξύ Ελλάδας και δανειστών. Ανεξάρτητα από τη συμμετοχή του ΔΝΤ στο πρόγραμμα, η χρηματοδότηση είναι εξασφαλισμένη από τον ESM, τονίζει ο υπουργός στην αυστριακή εφημερίδα. Επιπλέον ο υπουργός Οικονομικών προτείνει το Eurogroup να αξιοποιήσει το γενικότερο θετικό κλίμα και να δώσει πράσινο φως σε ένα επενδυτικό πακέτο για την Ελλάδα ύψους 1 δις ευρώ, το οποίο θα προέλθει από την Ευρωπαϊκή Τράπεζα Επενδύσεων (EIB) ή και με τη συμμετοχή του ESM. Κατά την άποψη του οι επενδύσεις θα μπορούσαν να γίνουν στον τομέα της ενέργειας. Μόνο αν δημιουργηθούν οι κατάλληλες δομές, θα διασφαλιστεί ότι η χώρα θα επιστρέψει σε τροχιά ανάπτυξης, αλλά και στις κεφαλαιαγορές, καταλήγει ο Χανς Γεργκ Σέλινγκ.
Η FAZ επιρρίπτει τόσο στη νυν όσο και στις προηγούμενες ελληνικές κυβερνήσεις συστηματική άρνηση να εφαρμόσουν μεταρρυθμίσεις. Πολλές αναφορές του γερμανικού τύπου στην Documenta της Αθήνας.
Δριμεία κριτική στην ελληνική κυβέρνηση ασκεί με εκτενές της σχόλιό της για την πορεία των μεταρρυθμίσεων στην Ελλάδα η Frankfurter Allgemeine Zeitung. Σε άρθρο της με τίτλο «η Αθήνα παραπλανά τους δανειστές» η εφημερίδα της Φραγκφούρτης εκτιμά ότι «επειδή η κυβέρνηση στην Ελλάδα αναβάλλει τις εδώ και καιρό υπεσχημένες μεταρρυθμίσεις, υπάρχει ο κίνδυνος ανώμαλης προσγείωσης. Διότι το τρίτο πρόγραμμα διάσωσης και δανεισμού για την Ελλάδα εκπνέει το 2018. Η χώρα απέχει ακόμη πολύ από έναν ελάχιστο βαθμό οικονομικής εξυγίανσης», σημειώνει η FAZ, εκτιμώντας ότι σήμερα είναι αμφίβολο ότι το ελληνικό κράτος θα μπορεί να αναλάβει ξανά την πλήρη διαχείριση της οικονομίας μετά το τέλος του τρέχοντος προγράμματος. «Διότι γι' αυτό θα έπρεπε η κυβέρνηση να έχει ανανεώσει ριζικά τον κρατικό μηχανισμό και να έχει ενισχύσει τις αναπτυξιακές δυνάμεις της ιδιωτικής οικονομίας». Αυτές οι δύο δράσεις, τονίζει η γερμανική εφημερίδα, προβλέφθηκαν με λεπτομέρεια στο πλαίσιο των προγραμμάτων διάσωσης και αποτελούν δέσμευση των ελληνικών κυβερνήσεων. Ωστόσο, οι διαρθρωτικές αλλαγές «δεν έχουν γίνει ακόμα», παρατηρεί η FAZ και σχολιάζει: «Από εθνικιστικό πείσμα και λαϊκισμό, κυρίως όμως εξαιτίας των δεσμεύσεων απέναντι στις πελατειακές ομάδες τους ούτε η συντηρητική κυβέρνηση του Αντώνη Σαμαρά ούτε το ακροαριστερό υπουργικό συμβούλιο του Αλέξη Τσίπρα ταυτίστηκαν με τους μεταρρυθμιστικούς όρους».
Παρόλα αυτά, όπως εκτιμά η FAZ, «κανείς ευρωπαίος πολιτικός δεν επιθυμεί φέτος ένα νέο δράμα γύρω από την Ελλάδα, ούτε καν ο Αλέξης Τσίπρας. Ως εκ τούτου οι εταίροι θα αρκεστούν σε μερικές συμβολικές μεταρρυθμιστικές δράσεις και κατά τα άλλα θα επικεντρωθούν σε δημοσιονομική αριθμητική», εκτιμά ο σχολιαστής, τονίζοντας ότι «σύντομα θα είναι πολύ αργά για να αναπληρωθούν διαρθρωτικές μεταρρυθμίσεις που έχουν παραμεληθεί», ενώ επιρρίπτει στον έλληνα πρωθυπουργό και στους κομματικούς του συντρόφους ότι «εξακολουθούν να κάνουν τα πάντα προκειμένου να παρεμποδίσουν τις διαθέσεις ανάκαμψης και τις επενδύσεις».
Γκάμπριελ και Σουλτς αλλάζουν ρόλους
Ο Ζίγκμαρ Γκάμπριελ «εμφανίζεται τώρα ως φίλος των Ελλήνων και γενναιόδωρος Ευρωπαίος», σχολιάζει η SZ
Για αλλαγή ρόλων μεταξύ του σοσιαλδημοκράτη γερμανού υπουργού Εξωτερικών Ζίγκμαρ Γκάμπριελ και του υποψήφιου καγκελαρίου των Σοσιαλδημοκρατών Μάρτιν Σουλτς σε ό,τι αφορά τη στάση τους απέναντι στην Ελλάδα κάνει λόγο η Süddeutsche Zeitung, παρατηρώντας ότι «σε αντίθεση με τον Ζίγκμαρ Γκάμπριελ, ο Μάρτιν Σουλτς στηρίζει τώρα την πολιτική της Μέρκελ για την Ελλάδα». Η εφημερίδα του Μονάχου αναφέρεται σε χθεσινές δηλώσεις του Μάρτιν Σουλτς στο πλαίσιο συνέντευξης που παραχώρησε σε μέλη της Ένωσης Ξένων Ανταποκριτών στο Βερολίνο, όπου άφησε να εννοηθεί ότι σε περίπτωση εκλογής του «θα άλλαζε λίγα πράγματα σε σχέση με την πολιτική της καγκελαρίου Μέρκελ». Όπως σχολιάζει η SZ, «ενώ ο Γκάμπριελ ήθελε κάποια στιγμή να πετάξει την Ελλάδα έξω από το ευρώ (…) εμφανίζεται τώρα ως φίλος των Ελλήνων και γενναιόδωρος Ευρωπαίος. Απεναντίας ο Σουλτς, ο οποίος ως πρόεδρος του Ευρωκοινοβουλίου επέκρινε επί σειρά ετών την πολιτική της Μέρκελ για τη διάσωση του ευρώ, τώρα υποστηρίζει σθεναρά την πολιτική εκείνης της γερμανικής κυβέρνησης, στην οποία του είναι τόσο σημαντικό να μην ανήκει ως υπουργός».
Όπως σχολιάζει κλείνοντας η εφημερίδα του Μονάχου, «μάλλον τουλάχιστον μερικοί Έλληνες θα προτιμούσαν στο μεταξύ ως καγκελάριο τον Γκάμπριελ».
Η πολιτική Documenta τηςΑθήνας
«H Documenta δεν ήταν ποτέ ένα πεδίο όπου ένιωθαν άνετα οι πολιτικοί», δήλωσε ο γερμανός πρόεδρος Σταϊνμάιερ στα εγκαίνια της έκθεσης στην Αθήνα
Εντυπώσεις από τη φετινή έκθεση Documenta, που εγκαινιάστηκε το περασμένο Σάββατο στην Αθήνα, μεταφέρει ο γερμανικός Τύπος. Πολλοί αρθρογράφοι εστιάζουν στον έντονα πολιτικό χαρακτήρα της κορυφαίας έκθεσης τέχνης. Όπως σημειώνει η Frankfurter Rundschau στην ηλεκτρονική της έκδοση, «είναι ένα πείραμα: Για πρώτη φορά η Documenta δεν διεξάγεται μόνο στο Κάσελ (σ.σ. τη φυσική της έδρα), αλλά αρχικά στην Αθήνα. Η αρχή ήταν ήδη γεμάτη με περφόρμανς». Η εφημερίδα της Φραγκφούρτης σχολιάζει ότι «το Κάσελ κάνει διακοπές στον Νότο» και αναφέρεται μεταξύ άλλων στα εγκαίνια της έκθεσης παρουσία του Γερμανού προέδρου Φρανκ-Βάλτερ Σταϊνμάιερ, ο οποίος δήλωσε ότι «η Documenta δεν ήταν ποτέ ένα πεδίο όπου ένιωθαν άνετα οι πολιτικοί. (…) Αυτό το χαρακτηριστικό επιδιώκεται να διατηρηθεί και υπό τον καλλιτεχνικό διευθυντή ( σ.σ. Άνταμ Σίμτσικ) της σημερινής έκθεσης», σημειώνεται.
«Τέχνη και πολιτική: η Documenta 14 ανανεώνει αυτό το σχήμα», γράφει σε σχόλιό της η Neue Osnabrücker Zeitung. Όπως επισημαίνει μεταξύ άλλων, ο Άνταμ Σίμτσικ «ανανεώνει με τη δική του οργανωτική δομή για την Documenta στην Αθήνα και το ερώτημα περί πολιτικής σημασίας της τέχνης. Οι συμμαχίες της με την πολιτική δεν ήταν πάντα ευτυχείς επειδή οδήγησαν σε υπερβολικές απαιτήσεις. Ωστόσο, συναρπάζει η ιδέα μέσω της μεταφοράς της έκθεσης στο εξωτερικό να αλλάξει ο τρόπος που η κοινή γνώμη βλέπει την Ευρώπη».
«Αντικαπιταλιστική ματιά»
Η προσφυγική κρίση είναι και αυτή σημείο αναφοράς στην Documenta της Αθήνας, όπως μαρτυρά αυτή η μαρμάρινη σκηνή
Η Berliner Zeitung αναφέρει ότι «η Documenta 14 έχει ανοίξει και μαζί με αυτήν άνοιξε και η συζήτηση για μια τέχνη που μεταλλάσσεται ολοένα περισσότερο σε πολιτικό ισχυρισμό. Θέση αντί για θέαση, τύποι αντί για φόρμες», σχολιάζει η εφημερίδα του Βερολίνου, επισημαίνοντας την «αντικαπιταλιστική ματιά» της έκθεσης στην Αθήνα. Όπως σημειώνει μεταξύ άλλων, «η Documenta είναι ένα χαρακτηριστικό παράδειγμα πολιτικής κρατικών επιχορηγήσεων που προέκυψε από τη σκέψη ότι ειδικά η σύγχρονη τέχνη μπορεί να συνεισφέρει το μερίδιό της για τη σταθεροποίηση μιας εύθραυστης δημοκρατίας, κάτι που αναμφίβολα ήταν η Γερμανία το 1955, έτος ίδρυσης της Documenta. Δεν είναι η εκτίμηση αυτή ειδικά σήμερα και πάλι άκρως επίκαιρη;» διερωτάται η Berliner Zeitung.
Σε ανταπόκρισή της από την Αθήνα, η ηλεκτρονική έκδοση της Hannoversche Allgemeine Zeitungκαταθέτει τη δική της άποψη: «Αυτή η Documenta είναι ιδιαίτερα πολιτική. Μαρτυρά το τέλος της άνεσης και μια σκληρή πραγματικότητα που δεν νοιάζεται για συνοριακές γραμμές. Φυγή και εκτοπισμός είναι τα κεντρικά θέματα της έκθεσης, ενώ εξετάζονται ζητήματα όπως η ταυτότητα και το ανήκειν (σ.σ. π.χ. σε μια κοινότητα). Επίσης εξετάζονται κρίσεις, πόλεμοι και οι απαρχές τους, τις οποίες οι δημιουργοί εντοπίζουν στον ‘νεοαποικισμό' και τον ‘νεοφιλελευθερισμό'. Πολλοί Έλληνες πάντως καθιστούν υπεύθυνο για την φτωχοποίησή τους τον Γερμανό Βόλφγκανγκ Σόιμπλε και τη γερμανική ευρωπαϊκή πολιτική», σημειώνει η εφημερίδα του Ανοβέρου.
Koρυφώνεται η ένταση λίγο πριν το τουρκικό δημοψήφισμα
Ανεβαίνουν οι τόνοι λιγότερο από 48 ώρες πριν από το τουρκικό δημοψήφισμα με τη συμμαχία του «ναι» να εμφανίζεται κάθε άλλο παρά ενωμένη. Στο μεταξύ οι τελευταίες δημοσκοπήσεις δείχνουν ότι το αποτέλεσμα είναι αμφίρροπο.
Τελευταία δύο εικοσιτετράωρα πριν από το δημοψήφισμα της Κυριακής με την ένταση και την αγωνία στην Τουρκία να κορυφώνονται. Ο πρόεδρος Ερντογάν, σε δημόσιες ομιλίες του χθες στις πόλεις Ορντού και Κερασούντα ζήτησε από το λαό να ψηφίσει «ναι» για να καταπολεμηθεί η τρομοκρατία πιο αποτελεσματικά και κατηγόρησε την αντιπολίτευση ότι υποστηρίζει τους τρομοκράτες.
«Ναι» για να καταπολεμηθεί η τρομοκρατία, διαμηνύει ο Ερντογάν
«Έχουμε αρχίσει τον μεγάλο αγώνα για να εξαλείψουμε τις τρομοκρατικές οργανώσεις όπως το ΡΚΚ, την οργάνωση του Γκιουλέν, το DHKPC. Εξουδετερώσαμε 11.000 τρομοκράτες μέχρι τώρα. Θα τους εξολοθρεύσουμε τελείως. Θα τους θάψουμε στα χαντάκια που έσκαψαν οι ίδιοι στη ΝΑ Τουρκία. Με τη βοήθεια του Θεού, την Κυριακή το βράδυ η Ευρώπη θα ακούσει τη φωνή μας. Τότε θα πουν ότι η Τουρκία είναι μια χώρα με την οποία δεν μπορούν να παίζουν παιχνίδια», ανέφερε χαρακτηριστικά ο τούρκος πρόεδρος. Σήμερα ο πρόεδρος Ερντογάν αναμενόταν να μιλήσει σε μεγάλη συγκέντρωση στο Ικόνιο της κεντρικής Τουρκίας, αλλά ματαίωσε την ομιλία του.
Την τελευταία στιγμή πάντως προβλήματα φαίνεται να ανακύπτουν μεταξύ του ΑΚP και του ακροδεξιού κόμματος Εθνικιστικής Δράσης του Ντεβλέτ Μπαχτσελί. Τα δυο κόμματα έχουν συνάψει συμμαχία υπέρ του «ναι» στο δημοψήφισμα, όμως η συνεργασία του ακροδεξιού εθνικιστή Μπαχτσελί με τους Ισλαμιστές του Ερντογάν και του Γιλντιρίμ, έχει προκαλέσει έντονο προβληματισμό και διχόνοια στο κόμμα των Γκρίζων Λύκων, με αποτέλεσμα αρκετοί βουλευτές του ΜΗΡ να έχουν διαγραφεί. Δύο ημέρες πριν από την ψηφοφορία ο Μπαχτσελί εμφανίζεται έντονα δυσαρεστημένος επειδή σύμβουλοι του προέδρου Ερντογάν δήλωσαν ότι μπορεί ο τούρκος πρόεδρος να αλλάξει τη δομή της Τουρκίας ώστε να υιοθετηθεί το ομοσπονδιακό σύστημα με διαφορετικές αυτόνομες περιοχές, στο πρότυπο των πολιτειών των ΗΠΑ.
Στα όρια του στατιστικού λάθος η διαφορά του «ναι» από το «όχι»
Μέχρι στιγμής η διαφορά μεταξύ του «ναι» και το «όχι» διαγράφεται οριακή
Στο μεταξύ ο Μπαχτσελί από χθες ζητά διευκρινίσεις από την κυβέρνηση και τον πρόεδρο Ερντογάν λέγοντας ότι διαφωνεί έντονα στην αλλαγή του «ενιαίου» χαρακτήρα του τουρκικού κράτους. «Έχουμε ενιαία κρατική δομή, ενός κράτους, ενός έθνους, μιας σημαίας και μιας χώρας. Αυτές είναι οι τέσσερις αμετάκλητες αρχές μας. Η ευαισθησία μας για τον ενιαίο χαρακτήρα του κράτος δεν είναι λιγότερη από ό, τι των εθνικιστών αδελφών μας», δήλωσε ωστόσο σήμερα ο τούρκος πρωθυπουργός Μπιναλί Γιλντιρίμ σε δημόσια ομιλία του προσπαθώντας να ξεπεράσει την κρίση.
Από την πλευρά του το ΡΛΚ της αξιωματικής αντιπολίτευσης, διατηρώντας ως τώρα ήπιους τόνους, επιμένει ότι η κυβέρνηση δεν έχει δώσει ικανοποιητικές απαντήσεις στο λαό για τους λόγους που χρειάστηκε να γίνει το δημοψήφισμα. Σε συνάντησή του σήμερα με εκπροσώπους των τουρκικών μέσων ενημέρωσης στην Άγκυρα ο αρχηγός του κόμματος Κεμάλ Κιλιτζντάρογλου δήλωσε ότι «εφόσον δεν έχουμε πάρει απάντηση γιατί έπρεπε να γίνουν αυτές οι 18 τροποποιήσεις του Συντάγματος, θα γράψουμε ένας έπος δημοκρατίας λέγοντας όλοι μαζί ένα “όχι” .Καλώ όλους τους πολίτες μας, ας προστατέψουμε την τουρκική δημοκρατία. Ας μην αφήσουμε να χαθεί η ισότητα ευκαιριών και η ισότητα απέναντι στο νόμο», ανέφερε ο Κ. Κιλιντζάρογλου χαρακτηριστικά.
Οι τελευταίες δημοσκοπήσεις επιβεβαιώνουν ότι η διαφορά μεταξύ του «ναι» και του «όχι» κυμαίνεται στα όρια του στατιτιστικού λάθους και με το ποσοστό αναποφάσιστων να βρίσκεται γύρω στο 8%. Δυο δημοσκοπήσεις χθες έδειχναν ελαφρά υπερίσχυση του «ναι» ωστόσο σημερινή δημοσκόπηση που δημοσιεύεται στην αντιπολίτευόμενη εφημερίδα Τζουμχουριέτ δείχνει σημαντική διαφορά υπέρ του «όχι» με 53,9 % ενώ το «ναι» να περιορίζεται στο 46,1%”.
Σοβαρές αμφιβολίες για το αδιάβλητο του επικείμενου δημοψηφίσματος στην Τουρκία για τη συνταγματική αναθεώρηση εκφράζει ο επικεφαλής της αποστολής των παρατηρητών του ΟΑΣΕ στην Τουρκία Μίχαελ Λινκ.
Όπως είπε σε συνέντευξή του προς τη Γερμανική Ραδιοφωνία Deutschlandfunk: «Αυτό που είναι προβληματικό -και το έχουμε συγκρατήσει στην ενδιάμεση έκθεσή μας- είναι για παράδειγμα το γεγονός ότι οι υποστηρικτές του 'όχι' αντιμετώπισαν τις τελευταίες εβδομάδες προβλήματα όταν ήθελαν να πραγματοποιήσουν δημόσιες συγκεντρώσεις. Ή -σε αντίθεση με την εκστρατεία του 'ναι'- έζησαν συχνά τις επεμβάσεις της αστυνομίας. Επίσης υπήρξαν βίαια επεισόδια και προσπάθειες εκφοβισμού αλλά και μια μονομερής κάλυψη εκ μέρους των ΜΜΕ. Όλα αυτά έχουν καταγραφεί στο πλαίσιο της αποστολής μας».
Όσον αφορά την κατάσταση της ελευθερίας του τύπου στην Τουρκία, τα προσωρινά πορίσματα των ειδικών του ΟΑΣΕ είναι τραγικά: «Διαπιστώσαμε, και το έχουμε καταγράψει, ότι από τον περασμένο Ιούλιο έκλεισαν συνολικά 158 μέσα ενημέρωσης, εφημερίδες ή διαδικτυακές πύλες. Την ίδια ώρα χιλιάδες υπάλληλοι και δημοσιογράφοι είναι σήμερα άνεργοι ή έγκλειστοι».
Η αποστολή του Οργανισμού για την Ασφάλεια και τη Συνεργασία στην Ευρώπη (ΟΑΣΕ) στην Τουρκία αριθμεί συνολικά 12 ομάδες που αποτελούνται από δύο άτομα, 20 ειδικοί έχουν αποσταλεί μόνον στην Άγκυρα ενώ «ενισχύσεις» θα υπάρξουν την ημέρα του δημοψηφίσματος.
Πώς ψήφισαν οι Τούρκοι του εξωτερικού;
Από το εκλογικό τμήμα που υπήρχε στο τουρκικό προξενείο στην Κολωνία
Στο μεταξύ οι Τούρκοι του εξωτερικού έχουν ψηφίσει. Στη Γερμανία από τα 1,4 εκατομμύρια των εγγεγραμμένων ψηφοφόρων προσήλθαν στις κάλπες, περίπου 700.000 πολίτες.
«Θα είχε ενδιαφέρον να είχαμε παρακολουθήσει και αυτή τη διαδικασία», λέει ο Μίχαελ Λινκ, «και μόνον για το λόγο ότι ο τουρκικός εκλογικός νόμος απαγορεύει τον προεκλογικό αγώνα στο εξωτερικό. Η εκλογική διαδικασία στα προξενεία είχε εξαιρετικό ενδιαφέρον. Δυστυχώς όμως δεν μπορούμε να την παρακολουθήσουμε. Η αποστολή μας αφορά πάντα τις εκλογές στην ίδια τη χώρα. Είναι ένα σημείο που θα πρέπει να ξαναδούμε στο μέλλον».
Ο ειδικός δεν θέλησε να σχολιάσει την εκλογική διαδικασία στη Γερμανία, επισημαίνοντας ότι «ο χρυσός κανόνας των παρατηρητών είναι να σχολιάζουν μόνον όταν είναι επί τόπου οι ίδιοι».
Συνολικά 2,9 εκατομμύρια Τούρκοι του εξωτερικού μπορούσαν να τοποθετηθούν μέχρι την περασμένη Παρασκευή επί της διαφιλονικούμενης συνταγματικής αναθεώρησης σχετικά με την εγκαθίδρυση προεδρικού συστήματος. Σε 59 χώρες είχαν στηθεί 120 εκλογικά τμήματα. Στη Γερμανία συμμετείχαν 695.000 πολίτες, ήτοι το 48,6% των εγγεγραμμένων ψηφοφόρων.
