Φθινόπωρο του 2026 ή άνοιξη του 2027; Ο Κυριάκος Μητσοτάκης θα προκηρύξει εκλογές όποτε διαπιστώσει ότι μπορεί να έχει το καλύτερο δυνατό αποτέλεσμα ή όποτε κρίνει ότι μπορεί να αποτρέψει το χειρότερο
Η χώρα βρίσκεται σε κανονική προεκλογική περίοδο. Τα νέα κόμματα, η ΕΛΑΣ του Αλέξη Τσίπρα και η Ελπίδα για τη Δημοκρατία της Μαρίας Καρυστιανού μπήκαν σε αυτή την τροχιά από την ίδρυσή τους, καθώς δεν έχουν κοινοβουλευτική εκπροσώπηση, δεν επιδίωξαν να αποκτήσουν μέσω προσχωρήσεων νυν βουλευτών και η όλη πολιτική προετοιμασία τους αφορά την προσεχή εκλογική αναμέτρηση.
Το ίδιο θα συμβεί και με το κόμμα του Αντώνη Σαμαρά, καθώς ο πρώην πρωθυπουργός και αρχηγός της Ν.Δ. δεν επιδιώκει μια διάσπαση τώρα στη Ν.Δ. του Κ. Μητσοτάκη και μια κοινοβουλευτική αποδυνάμωση του σημερινού κυβερνητικού κόμματος, ακόμα και απώλεια της κοινοβουλευτικής πλειοψηφίας του. Ο Αντώνης Σαμαράς έρχεται με κύριο πολιτικό στόχο να επαναφέρει τη Ν.Δ. στις ιστορικές ρίζες της και στις ράγες μιας λαϊκής Δεξιάς και όχι να επαναλάβει το πείραμα της πάλαι ποτέ Πολιτικής Ανοιξης.
Στο πλαίσιο αυτό όλο το πολιτικό σύστημα υποχρεώνεται να μπει σε προεκλογικούς ρυθμούς. Κι έτσι εξηγείται ως έναν βαθμό όλη η πολιτική κινητικότητα. Ο κ. Μητσοτάκης για παράδειγμα στην ομιλία του στην Πολιτική Επιτροπή της Ν.Δ. την περασμένη Τετάρτη έδωσε το εναρκτήριο λάκτισμα, ώστε το κόμμα να δραστηριοποιηθεί με τέτοιο τρόπο που να είναι έτοιμο να συμμετάσχει σε εκλογές ανά πάσα στιγμή. Τα υπόλοιπα κόμματα της αντιπολίτευσης κάνουν το ίδιο.
Στην πραγματικότητα η προκήρυξη πρόωρων εκλογών είναι προνόμιο του εκάστοτε πρωθυπουργού. Και είναι απολύτως βέβαιο πως με τα νέα δεδομένα που δημιουργούνται στην πολιτική σκηνή ο Κυρ. Μητσοτάκης θα προκηρύξει εκλογές όποτε διαπιστώσει ότι μπορεί να έχει το καλύτερο δυνατό αποτέλεσμα ή όποτε κρίνει ότι μπορεί να αποτρέψει το χειρότερο. Κι ας υπόσχεται εκλογές του χρόνου την άνοιξη.
Μια καλή ημερομηνία πρόωρων εκλογών- σύμφωνα με όλους τους πολιτικούς αναλυτές θα μπορούσε να είναι στα τέλη Σεπτεμβρίου ή στις αρχές Οκτωβρίου. Κι αυτό το σκέφτονται σοβαρά στο Μαξίμου. Αν μάλιστα βοηθήσει και η… φύση ώστε να μην έχουμε τις πυρκαγιές των προηγούμενων χρόνων, η προσφυγή στις κάλπες στο προαναφερόμενο διάστημα θεωρείται κάτι περισσότερο από πιθανή. Αντίθετα, οι εκλογές στον χρόνο που ορίζει το Σύνταγμα- εξάντληση τετραετίας- αφαιρεί από την κυβέρνηση το προνόμιο του αιφνιδιασμού και της πρωτοβουλίας των κινήσεων και την υποχρεώνει να σύρεται από τις καταστάσεις που θα έχουν διαμορφωθεί τότε. Αυτό συνιστά προνομιακή συνθήκη για την αντιπολίτευση.
Τα διλήμματα
Είναι γνωστό από καιρό, προχθές το επιβεβαίωσε και ο ίδιος μέσω της συνέντευξής του στον ΑΝΤ1, πως ο πρωθυπουργός δέχεται εισηγήσεις για προσφυγή στις κάλπες το φθινόπωρο. Στην κυβέρνηση και στο κόμμα υπάρχουν θιασώτες και των δύο επιλογών, τόσο δηλαδή της εξάντλησης της τετραετίας όσο και των πρόωρων εκλογών.
Από τη μια υπάρχουν αυτοί που θεωρούν ότι μετά το καλοκαίρι και εφόσον δεν έχει προκύψει κάτι συγκλονιστικό ανοίγει ένα «παράθυρο» ώστε ο πρωθυπουργός να προκηρύξει εκλογές για το φθινόπωρο. Τον ορίζοντα αυτόν ορισμένοι τον συναρτούν και με το γεγονός ότι κοινοβουλευτικά έκλεισαν τα μέτωπα του ΟΠΕΚΕΠΕ και των υποκλοπών, αν και το τελευταίο παραμένει ορθάνοιχτο δικαστικά καθώς το Εφετείο έχει προγραμματιστεί για τον Δεκέμβριο. Συνεπώς και απ’ αυτή την άποψη ίσως θα συνέφερε την κυβέρνηση να έχει πάει σε εκλογές πριν τυχόν σκάσουν νέες «βόμβες» Ντίλιαν.
Τα επιχειρήματα υπέρ της άποψης για πρόωρες είναι πως η κυβέρνηση θα έχει το πλεονέκτημα του «καλαθιού» της ΔΕΘ, που ακούγεται πως θα είναι στοχευμένο στους ελεύθερους επαγγελματίες, αλλά και το χαρτί του αιφνιδιασμού απέναντι στα κόμματα της αντιπολίτευσης. Ενα άλλο επιχείρημα για κάποιους είναι πως, δεδομένου του πολέμου στη Μέση Ανατολή και της εκτόξευσης των τιμών στα καύσιμα, θα ήταν προτιμότερες οι εκλογές προτού μπει ο επόμενος χειμώνας με το ακόμα πιο αυξημένο ενεργειακό κόστος για νοικοκυριά και επιχειρήσεις.
Από την άλλη πλευρά υπάρχει η άποψη πως η κυβέρνηση θα ωφεληθεί περισσότερο αν δουν κιόλας τα χρήματα της επόμενης ΔΕΘ στις τσέπες τους οι πολίτες, δηλαδή να μπει ο νέος χρόνος, όπως έγινε με τις τελευταίες φοροελαφρύνσεις στους μισθωτούς. Επιπλέον αν η διενέργεια των εκλογών πάει όσο πιο κοντά στην εξάντληση του εκλογικού κύκλου, ο Κυρ. Μητσοτάκης δεν θα χρειαστεί να ψάχνει δικαιολογία για την αλλαγή στάσης του, δεδομένου ότι ο ίδιος επιμένει να μιλάει για θεσμικότητα.
Ετοιμότητα
Σε κάθε περίπτωση, ακόμα και αν ο πρωθυπουργός το σταθμίζει και λάβει τις αποφάσεις προς τα τέλη Αυγούστου, τα στοιχεία δείχνουν ότι θέλει να είναι έτοιμη κυβέρνηση για εκλογές ακόμα και το φθινόπωρο. Ηδη άρχισαν να ανακοινώνονται νέοι υποψήφιοι (Δ. Παπαστεργίου, Ν. Παπαϊωάννου και Αλ. Σδούκου), ξεκίνησαν τα πολιτικά «φροντιστήρια» στα στελέχη της Ν.Δ. για την προβολή του κυβερνητικού έργου και προγράμματος, αλλά και οι περιοδείες, με τον πρωθυπουργό να κάνει την αρχή σήμερα από τη Ρόδο.
Παράλληλα ο Κωστής Χατζηδάκης τρέχει για τον συντονισμό της σύνταξης του κυβερνητικού προγράμματος της Νέας Δημοκρατίας, της «Ατζέντας 2030». Στα στοιχεία υπέρ ετοιμότητας συνηγορεί και ο χρόνος ολοκλήρωσης της συζήτησης για τη συνταγματική αναθεώρηση, που τοποθετείται μέχρι το τέλος του καλοκαιριού.
