Δευτέρα 23 Φεβρουαρίου 2026

Economist: Τα 4 σενάρια που εξετάζει ο Ντόναλντ Τραμπ για το Ιράν – Τεράστια συγκέντρωση στρατού στη Μέση Ανατολή

 


Πάνω από το ένα τρίτο των διαθέσιμων αμερικανικών πολεμικών πλοίων βρίσκεται πλέον στην περιοχή ωστόσο η Τεχεράνη φέρεται να διαθέτει σημαντικά μέσα αναχαίτισης

Ο Ντόναλντ Τραμπ φαίνεται να βρίσκεται αντιμέτωπος με ένα από τα πιο σύνθετα γεωπολιτικά διλήμματα της μέχρι τώρα παρουσίας του στην προεδρία των ΗΠΑ: Πότε και με ποιον τρόπο θα μπορούσε να προχωρήσει σε στρατιωτική δράση κατά του Ιράν.

Σύμφωνα με ανάλυση του The Economist, η αμερικανική στρατιωτική παρουσία στη Μέση Ανατολή έχει φτάσει σε επίπεδα που δεν έχουν καταγραφεί εδώ και περισσότερα από 20 χρόνια, μετά τις απειλές του Ντόναλντ Τραμπ για επίθεση στο Ιράν

Όπως επισημαίνεται, πάνω από το ένα τρίτο των διαθέσιμων αμερικανικών πολεμικών πλοίων βρίσκεται πλέον στην περιοχή, συνθέτοντας τη μεγαλύτερη εξωτερική ανάπτυξη δυνάμεων των ΗΠΑ των τελευταίων δύο δεκαετιών.

Η συγκέντρωση αεροπλανοφόρων, στρατηγικών βομβαρδιστικών, συστημάτων αντιαεροπορικής άμυνας και αεροσκαφών υποστήριξης διαμορφώνει ένα σκηνικό αυξημένης επιχειρησιακής ετοιμότητας.

Η Ουάσιγκτον έχει ήδη επιδείξει στο παρελθόν τη δυνατότητά της να πλήττει ιρανικούς στόχους σε μεγάλες αποστάσεις, ενώ σήμερα φέρεται να διαθέτει στην ευρύτερη περιοχή περίπου 200 μαχητικά αεροσκάφη, αεροσκάφη έγκαιρης προειδοποίησης (AWACS), ιπτάμενα τάνκερ και πολεμικά πλοία εξοπλισμένα με πυραύλους Tomahawk

Παράλληλα, η ανάπτυξη συστημάτων THAAD και Patriot ενισχύει την άμυνα έναντι ενδεχόμενων ιρανικών αντιποίνων.

Επίσης η παρουσία δεύτερου αεροπλανοφόρου ερμηνεύεται ως ένδειξη προετοιμασίας για ενδεχόμενη παρατεταμένη επιχείρηση και όχι απλώς για περιορισμένο πλήγμα.

Σύμφωνα με την ίδια ανάλυση, διαμορφώνονται τέσσερα βασικά σενάρια στρατιωτικής δράσης:

1.Στοχευμένο πλήγμα στην ηγεσία

Ένα ενδεχόμενο θα ήταν η στόχευση της πολιτικής και θρησκευτικής ηγεσίας της Τεχεράνης, συμπεριλαμβανομένου του ανώτατου ηγέτη Αλί Χαμενεΐ. Ένα τέτοιο χτύπημα θα αποσκοπούσε σε «αποκεφαλισμό» του καθεστώτος, με στόχο την επιτάχυνση πολιτικών εξελίξεων στο εσωτερικό. Ωστόσο, η διεθνής εμπειρία δείχνει ότι η εξόντωση ηγετών δεν εγγυάται πολιτική μετάβαση συμβατή με τα συμφέροντα της Ουάσιγκτον και ενδέχεται να προκαλέσει είτε συσπείρωση γύρω από το καθεστώς είτε εσωτερική αποσταθεροποίηση.

2.Πλήγματα στο Σώμα των Φρουρών της Ισλαμικής Επανάστασης

Μια δεύτερη επιλογή αφορά στοχευμένες επιθέσεις κατά του Σώμα των Φρουρών της Ισλαμικής Επανάστασης (IRGC), που αποτελεί βασικό στρατιωτικό και οικονομικό πυλώνα του ιρανικού συστήματος. Επιθέσεις σε διοικητικά κέντρα, βάσεις και ανώτατα στελέχη θα μπορούσαν να περιορίσουν την επιχειρησιακή του ικανότητα. Ωστόσο, το IRGC διαθέτει εκτεταμένο δίκτυο και εμπειρία σε ασύμμετρες επιχειρήσεις, γεγονός που θα μπορούσε να οδηγήσει σε απάντηση μέσω περιφερειακών συμμάχων.

3.Εκτεταμένη καταστροφή στρατιωτικών υποδομών

Ένα τρίτο σενάριο προβλέπει μαζικά πλήγματα σε βάσεις βαλλιστικών πυραύλων, αποθήκες drones και εγκαταστάσεις εκτόξευσης. Το Ιράν έχει επενδύσει επί δεκαετίες στο πυραυλικό του οπλοστάσιο, αντισταθμίζοντας τις αδυναμίες της αεροπορίας του. Η εξουδετέρωση αυτής της υποδομής θα μείωνε τον κίνδυνο για αμερικανικές βάσεις στον Κόλπο και για συμμάχους όπως το Ισραήλ. Ωστόσο, μια τέτοια επιχείρηση θα απαιτούσε διαδοχικές επιδρομές, με αυξημένο κίνδυνο ευρύτερης κλιμάκωσης.

4.Στόχευση του πυρηνικού προγράμματος

Τέλος, η Ουάσιγκτον θα μπορούσε να επικεντρωθεί στις πυρηνικές εγκαταστάσεις, επιχειρώντας να καθυστερήσει ή να ανακόψει την πρόοδο του ιρανικού προγράμματος. Οι εγκαταστάσεις, ωστόσο, είναι διασκορπισμένες και σε ορισμένες περιπτώσεις βαθιά υπόγειες, γεγονός που θα απαιτούσε επαναλαμβανόμενα πλήγματα υψηλής ακρίβειας. Ακόμη και επιτυχημένες επιδρομές δύσκολα θα εξάλειφαν οριστικά το πρόγραμμα, αλλά ενδεχομένως θα το καθυστερούσαν.

Ο παράγοντας αποτροπής της Τεχεράνης

Η Τεχεράνη διαθέτει σημαντικά μέσα απάντησης, μεταξύ των οποίων βαλλιστικούς πυραύλους, πυραύλους κρουζ και drones μεγάλου βεληνεκούς, ικανά να πλήξουν στόχους σε ολόκληρη τη Μέση Ανατολή. Θα μπορούσε να στοχεύσει αμερικανικές βάσεις στον Κόλπο ή να εντείνει επιθέσεις κατά του Ισραήλ.

Παράλληλα, μέσω οργανώσεων-συμμάχων όπως η Χεζμπολάχ στον Λίβανο και οι Χούθι στην Υεμένη, το Ιράν έχει τη δυνατότητα να ανοίξει πολλαπλά μέτωπα, αυξάνοντας το κόστος για τις ΗΠΑ και τους συμμάχους τους.

Το πολιτικό και στρατηγικό δίλημμα

Για τον Τραμπ, το δίλημμα είναι σύνθετο: περιορισμένα πλήγματα ενδέχεται να μην αποδώσουν ουσιαστικές παραχωρήσεις στο πυρηνικό πρόγραμμα, ενώ μια ευρείας κλίμακας επιχείρηση με στόχο την αλλαγή καθεστώτος θα μπορούσε να οδηγήσει τις Ηνωμένες Πολιτείες σε έναν νέο, μακροχρόνιο πόλεμο.

Το οικονομικό και πολιτικό κόστος θα ήταν υψηλό, ιδίως σε μια περίοδο κατά την οποία η αμερικανική κοινή γνώμη εμφανίζεται επιφυλακτική απέναντι σε νέες στρατιωτικές εμπλοκές. Επιπλέον, η διατήρηση αυξημένης στρατιωτικής παρουσίας στη Μέση Ανατολή αποσπά πόρους από άλλες στρατηγικές προτεραιότητες, όπως η Ασία.

Εν μέσω αυτής της εξίσωσης, η αμερικανική ηγεσία ενδέχεται να ποντάρει στη δύναμη της αποτροπής, ελπίζοντας ότι η απειλή μιας ευρείας εκστρατείας θα οδηγήσει την Τεχεράνη σε συμβιβασμό.

Ωστόσο, η ιστορία της περιοχής δείχνει ότι καθεστώτα υπό πίεση συχνά επιλέγουν την αντίσταση αντί της υποχώρησης, διατηρώντας το ενδεχόμενο κλιμάκωσης ανοιχτό.

Διπλωματική ένταση ΗΠΑ-Γαλλίας: Ο πρέσβης των ΗΠΑ δεν εμφανίστηκε στο ΥΠΕΞ όπου είχε κληθεί για εξηγήσεις

 


Ο πρέσβης των ΗΠΑ στο Παρίσι, Τσαρλς Κούσνερ, «δεν εμφανίστηκε» στο υπουργείο Εξωτερικών που τον είχε καλέσει σήμερα, μετά τα σχόλια που έγιναν από την κυβέρνηση του προέδρου Ντόναλντ Τραμπ για τον θάνατο ενός ακροδεξιού φοιτητή στη Γαλλία, ανακοίνωσε το Κε ντ’Ορσέ, εκφράζοντας τη λύπη του για αυτήν την εξέλιξη.

«Απέναντι σε αυτήν την προφανή παρανόηση των στοιχειωδών προσδοκιών από έναν πρέσβη που έχει την τιμή να εκπροσωπεί τη χώρα του, ο υπουργός (Εξωτερικών, Ζαν-Νοέλ Μπαρό) ζήτησε να μην έχει πλέον άμεση πρόσβαση στα μέλη της γαλλικής κυβέρνησης» ανακοίνωσε το υπουργείο.

«Παραμένει, ασφαλώς, πιθανό ο πρέσβης Τσαρλς Κούσνερ να εκτελέσει τα καθήκοντά του και να εμφανιστείς το Κε ντ’Ορσέ ώστε να μπορέσουμε να έχουμε τις διπλωματικές συζητήσεις που θα επιτρέψουν να εξομαλυνθούν οι εντάσεις που, αναπόφευκτα, μπορεί να συμβούν σε μια φιλική σχέση 250 ετών», διευκρίνισε το υπουργείο.

Μια διπλωματική πηγή είπε στο Γαλλικό Πρακτορείο ότι ο πρέσβης εκπροσωπήθηκε από ένα στέλεχος της αμερικανικής πρεσβείας, επικαλούμενος προσωπικές δεσμεύσεις.

Η αμερικανική πρεσβεία δεν ήταν άμεσα διαθέσιμη για κάποια διευκρίνιση.

Ο Τσαρλ Κούσνερ, ο συμπέθερος του προέδρου Τραμπ, είχε κληθεί για σήμερα τις 19.00 στο υπουργείο, κατόπιν αιτήματος του υπουργού Ζαν-Νοέλ Μπαρό, ο οποίος την Κυριακή κατήγγειλε δηλώσεις της αμερικανικής κυβέρνησης, τις οποίες επανέλαβε η πρεσβεία στον λογαριασμό της στην πλατφόρμα Χ, αναφορικά με τον θάνατο ενός ακροδεξιού φοιτητή, «μια τραγωδία που αφορά τη διεθνή κοινότητα».

Η αμερικανική κυβέρνηση κατήγγειλε την πολιτική βία της ακροαριστεράς και ζήτησε να οδηγηθούν οι υπεύθυνοι ενώπιον της δικαιοσύνης.

Ο Κεντέν Ντεράνκ, 23χρονος ακροδεξιός ακτιβιστής, ξυλοκοπήθκε μέχρι θανάτου στη Λιόν, από μέλη ακροαριστερών ομάδων.

«Αρνούμαστε κάθε εργαλειοποίηση αυτής της τραγωδίας (...) για πολιτικούς σκοπούς», υπογράμμισε ο Μπαρό.

Η πρωθυπουργός της Ιταλίας Τζόρτζια Μελόνι είχε σχολιάσει επίσης τον θάνατο του Ντεράνκ, προκαλώντας αντιπαράθεση με τον Γάλλο πρόεδρο Εμανουέλ Μακρόν που την παρακάλεσε να σταματήσει «να σχολιάζει όσα συμβαίνουν στους άλλους».

Ο Αμερικανός πρέσβης, που ανέλαβε τα καθήκοντά του το περασμένο καλοκαίρι, είχε ήδη κληθεί στο υπουργείο Εξωτερικών στα τέλη Αυγούστου, μετά από δηλώσεις που έκανε, τις οποίες το Παρίσι έκρινε «απαράδεκτες», για την «ανεπαρκή δράση» του προέδρου Μακρόν κατά του αντισημιτισμού

Φουντώνουν τα σενάρια για χτύπημα των ΗΠΑ στο Ιράν - Φεύγει προσωπικό από την πρεσβεία στο Λίβανο

 


Φουντώνουν τα σενάρια για χτύπημα των ΗΠΑ στο Ιράν -  Φεύγει προσωπικό από την πρεσβεία στο Λίβανο

Tο κτήριο του αμερικανικού υπουργείου Δικαιοσύνης (ΦΩΤΟ ΑΡΧΕΙΟΥ)

AP Foto/José Luis Magaña, archivo

Εντολή για την απομάκρυνση του μη απαραίτητου προσωπικού από την πρεσβεία τους στο Λίβανο έδωσαν οι ΗΠΑ σύμφωνα με ανώτερο αξιωματούχο του Στέιτ Ντιπάρτμεντ.

Η αποκάλυψη για την εντολή ήρθε ενώ ο Ντόναλντ Τραμπ συγκεντρώνει ισχυρές στρατιωτικές δυνάμεις στην περιοχή προκειμένου να είναι έτοιμες στην περίπτωση που αποφασιστεί χτύπημα σε βάρος του Ιρά

Τουλάχιστον 18 αμερικανικά μαχητικά F-35 Lightning II είναι τώρα σταθμευμένα στην αεροπορική βάση Muwaffaq Salti στη βόρεια Ιορδανία. Τα μαχητικά πέμπτης γενιάς φαίνονται καθαρά σε νέες δορυφορικές εικόνες που τραβήχτηκαν από την Planet Labs

Οι δορυφορικές εικόνες δείχνουν επίσης ότι στην βάση έφτασαν αρκετά αεροσκάφη E/A-18 Growler, ικανά να διεξάγουν ηλεκτρονικές πολεμικές επιχειρήσεις κατά των εχθρικών αεροπορικών αμυντικών συστημάτων και των επικοινωνιακών υποδομών.

Μία άλλη σημαντική μονάδα των ΗΠΑ, είναι η ομάδα κρούσης του αεροπλανοφόρου «USS Abraham Lincoln», έφτασε στην Αραβική Θάλασσα, από τον Ειρηνικό, τον περασμένο μήνα ενώ καθ΄οδόν βρίσκεται και το μεγαλύτερο αεροπλανοφόρο στο κόσμο το USS Gerald Ford το οποίο τη Δευτέρα (23/2) έφτασε στην βάση της Σούδας στην Κρήτη καθ' οδόν προς το Ισραήλ.

New York Times: Το ρίσκο που προτίθεται να πάρει το Ιράν για να μην υποκύψει στον Τραμπ

 


«Η αποφυγή του πολέμου για το Ιράν αποτελεί ύψιστη προτεραιότητα, αλλά όχι με οποιοδήποτε τίμημα» εκτιμούν αναλυτές, λίγο πριν από τον νέο γύρο διαπραγματεύσεων στη Γενεύη. Τα διδάγματα από τον πόλεμο των 12 ημερών και οι «κόκκινες γραμμές»

5' 48" χρόνος ανάγνωσης

Την ώρα που αμερικανικά πολεμικά πλοία και μαχητικά αεροσκάφη συγκεντρώνονται στα ανοιχτά των ακτών του, το Ιράν αρνείται να υποχωρήσει στις απαιτήσεις του προέδρου των ΗΠΑ, Ντόναλντ Τραμπ για το πυρηνικό του πρόγραμμα και τα οπλικά του συστήματα.

Η ηγεσία της χώρας εκτιμά ότι οι παραχωρήσεις που ζητούνται — και οι οποίες, κατά την άποψή τους, υπονομεύουν τον ιδεολογικό πυρήνα και την εθνική κυριαρχία — συνιστούν μεγαλύτερη απειλή για την επιβίωση του καθεστώτος από ότι ο κίνδυνος ενός πολέμου.

Οπως επισημαίνουν οι New York Times, αυτή η επικίνδυνη απόκλιση αντιλήψεων μεταξύ Τεχεράνης και Ουάσιγκτον καθιστά όλο και πιο εύθραυστες τις προσπάθειες επίτευξης συμφωνίας για το πυρηνικό και στρατιωτικό πρόγραμμα του Ιράν, ενώ, σύμφωνα με αναλυτές, η προοπτική νέας περιφερειακής σύρραξης μοιάζει σχεδόν αναπόφευκτη.

«Η αποφυγή του πολέμου αποτελεί ύψιστη προτεραιότητα, αλλά όχι με οποιοδήποτε τίμημα», επισημαίνει ο Σασάν Καρίμι, πολιτικός επιστήμονας στο Πανεπιστήμιο της Τεχεράνης και πρώην αναπληρωτής αντιπρόεδρος Στρατηγικής στην προηγούμενη ιρανική κυβέρνηση. «Κατά καιρούς, ένα κράτος μπορεί να σταθμίσει τη θέση του στην Ιστορία εξίσου ή και περισσότερο από τη βραχυπρόθεσμη επιβίωσή του».

Οι «κόκκινες γραμμές» και οι διαπραγματεύσεις της Γενεύης

Αμερικανοί και Ιρανοί διαπραγματευτές δυσκολεύονται να γεφυρώσουν το χάσμα γύρω από τις «κόκκινες γραμμές» εκατέρωθεν. Η κυβέρνηση Τραμπ αξιώνει τον μηδενισμό του εμπλουτισμού ουρανίου, ώστε να διασφαλιστεί ότι το Ιράν δεν θα μπορέσει να αποκτήσει πυρηνικά όπλα. Αμερικανοί αξιωματούχοι έχουν, κατά διαστήματα, θέσει επίσης ζήτημα περιορισμού της εμβέλειας των ιρανικών βαλλιστικών πυραύλων και διακοπής της στήριξης της Τεχεράνης προς συμμαχικές πολιτοφυλακές στην περιοχή.

Για το Ιράν, που επιμένει ότι το πυρηνικό του πρόγραμμα έχει αποκλειστικά ειρηνικούς σκοπούς, ο εμπλουτισμός αποτελεί κυριαρχικό δικαίωμα, το οποίο ο ανώτατος ηγέτης, αγιατολάχ Αλί Χαμενεΐ θεωρεί αδιαπραγμάτευτο. Παράλληλα, η Τεχεράνη αντιμετωπίζει την κατοχή πυραυλικών συστημάτων με εμβέλεια έως το Ισραήλ ως κρίσιμο στοιχείο αποτροπής.

Αμερικανοί και Ιρανοί αξιωματούχοι αναμένεται να συναντηθούν στη Γενεύη την Πέμπτη, σε συνομιλίες που χαρακτηρίζονται ως ύστατη προσπάθεια συμβιβασμού πριν από ενδεχόμενη εντολή στρατιωτικού πλήγματος από τον Ντόναλντ Τραμπ. Σύμφωνα με πηγές που έχουν γνώση των εσωτερικών διαβουλεύσεων στην αμερικανική διοίκηση, εξετάζεται πρόταση που θα μπορούσε να λειτουργήσει ως «έξοδος» από την κρίση: η αποδοχή ενός περιορισμένου προγράμματος εμπλουτισμού, όχι όμως για στρατιωτική χρήση.

Η αποδυνάμωση του Ιράν

Σύμφωνα με περιφερειακούς αξιωματούχους, η Ουάσιγκτον εκτιμά ότι η Τεχεράνη είναι τόσο αποδυναμωμένη ώστε θα όφειλε να αποδεχθεί τους αμερικανικούς όρους.

Τον περασμένο Ιούνιο, το Ιράν υπέστη βαριά πλήγματα κατά τη διάρκεια του 12ήμερης επίθεσης που εξαπέλυσε το Ισραήλ, με τη συμμετοχή και αμερικανικών αεροσκαφών. Η σύγκρουση αυτή, σε συνδυασμό με τις ασφυκτικές διεθνείς κυρώσεις, επιδείνωσε περαιτέρω την οικονομική κρίση της χώρας.

Τον Ιανουάριο, οι Αρχές κατέστειλαν με βία τις πανεθνικές διαδηλώσεις που ζητούσαν την απομάκρυνση του αγιατολάχ Χαμενεΐ. Μικρότερης κλίμακας κινητοποιήσεις επανεμφανίστηκαν το Σαββατοκύριακο, καταδεικνύοντας το βάθος της κοινωνικής δυσαρέσκειας.

Ταυτόχρονα, η Τεχεράνη βρίσκεται αντιμέτωπη με σημαντική ενίσχυση της αμερικανικής στρατιωτικής παρουσίας στον Περσικό Κόλπο, συμπεριλαμβανομένων δύο ομάδων κρούσης αεροπλανοφόρων, καθώς και με συγκέντρωση αναγνωριστικών και εναέριων ανεφοδιαστικών αεροσκαφών σε ολόκληρη τη Μέση Ανατολή.

Ο ειδικός απεσταλμένος του Τραμπ για τις διαπραγματεύσεις με το Ιράν, Στιβ Γουίτκοφ, δήλωσε σε συνέντευξή του στο Fox News ότι ο Αμερικανός πρόεδρος «αναρωτιέται γιατί δεν έχουν ακόμη συνθηκολογήσει». Ο αντιπρόεδρος Τζέι Ντι Βανς υποστήριξε από την πλευρά του ότι, παρά την απειλή πολέμου, οι Ιρανοί «δεν είναι ακόμη διατεθειμένοι να αναγνωρίσουν και να επεξεργαστούν» τις αμερικανικές προτάσεις.

Ωστόσο, όπως σημειώνουν ειδικοί, ακριβώς αυτή η αντίληψη περί ιρανικής αδυναμίας ενισχύει την αποφασιστικότητα της Τεχεράνης να αντισταθεί.

Ο Αλί Βαέζ, διευθυντής στο International Crisis Group, εκτιμά ότι «η υποταγή στους αμερικανικούς όρους είναι για το Ιράν πιο επικίνδυνη από ένα νέο αμερικανικό πλήγμα». Κατά τον ίδιο, η ιρανική ηγεσία δεν πιστεύει ότι η συνθηκολόγηση θα οδηγήσει σε άρση των πιέσεων, αλλά αντιθέτως ότι θα ενθαρρύνει περαιτέρω κλιμάκωση.

Ο αγιατολάχ Χαμενεΐ έχει επανειλημμένως διατυπώσει την άποψη ότι ο απώτερος στόχος της Ουάσιγκτον είναι η ανατροπή του ιρανικού πολιτικού συστήματος. «Το ζήτημα δεν είναι η πυρηνική ενέργεια ούτε τα ανθρώπινα δικαιώματα, το πρόβλημα της Αμερικής είναι η ίδια η ύπαρξη της Ισλαμικής Δημοκρατίας», ανέφερε σε ομιλία του το 2024.

Ο Ντάνι Σιτρονόβιτς, ειδικός του Atlantic Council,  υποστηρίζει ότι, πέραν των στρατηγικών υπολογισμών, ο εμπλουτισμός ουρανίου αποτελεί «πυλώνα του ίδιου του καθεστώτος». Τυχόν υποχώρηση, προσθέτει, θα ισοδυναμούσε με υπονόμευση της ίδιας της ύπαρξής του.

Ενόψει μιας ενδεχόμενης αναμέτρησης, δύο είναι τα κρίσιμα ερωτήματα: εάν ένα αμερικανικό πλήγμα θα στοχεύσει έως και στην ανατροπή του καθεστώτος και κατά πόσον η Τεχεράνη θα μπορούσε να ανταποδώσει με τρόπο που να καταστήσει τη σύγκρουση πολιτικά επώδυνη και για τον Ντόναλντ Τραμπ.

Σύμφωνα με τον Φαρζίν Ναδίμι, αναλυτή άμυνας στο Washington Institute for Near East Policy, το Ιράν πιθανότατα θα επιχειρούσε να απορροφήσει περιορισμένα πλήγματα και να περιορίσει τα αντίποινα σε επιθέσεις κατά αμερικανικών βάσεων στη Μέση Ανατολή, όπως έπραξε και τον περασμένο Ιούνιο.

Εάν, ωστόσο, ο Τραμπ επέλεγε ευρύτερη κλιμάκωση, οι αμερικανικές δυνάμεις — πιθανότατα με τη συνδρομή του Ισραήλ — θα επιχειρούσαν τις πρώτες ημέρες να εξουδετερώσουν στο μέγιστο δυνατό το Ιράν, ώστε να αποτρέψουν μια σφοδρότερη και ευρύτερη αντεπίθεση. Αυτό, όπως επισημαίνει, θα απαιτούσε εκτεταμένη επιχείρηση από ΗΠΑ και Ισραήλ, όχι μόνο με αεροπορικά μέσα αλλά και με χερσαία στοιχεία, προκειμένου να εξουδετερωθεί η πυραυλική απειλή.

Περιφερειακοί αναλυτές εκτιμούν ότι η Τεχεράνη θα επιχειρούσε να μιμηθεί την τακτική των Χούθι, των συμμάχων της στην Υεμένη. Το 2025, οι Χούθι εκτροχίασαν αμερικανική στρατιωτική εκστρατεία που αποσκοπούσε στον τερματισμό των επιθέσεών τους κατά της διεθνούς ναυσιπλοΐας στην Ερυθρά Θάλασσα, πλήττοντας κατ’ επανάληψη μη επανδρωμένα αεροσκάφη και πλοία, περιλαμβανομένου αμερικανικού αεροπλανοφόρου. Η τακτική αυτή κόστισε στην Ουάσιγκτον άνω του 1 δισ. δολαρίων και κατέληξε σε συμφωνία, αντί παρατεταμένης στρατιωτικής εμπλοκής.

Κατά τους αναλυτές, το Ιράν θα μπορούσε να επιδιώξει μια μακρά και αιματηρή σύγκρουση, με στόχο να πλήξει πολιτικά τον Τραμπ ενόψει των ενδιάμεσων εκλογών. Αγνωστο παραμένει εάν η Τεχεράνη θα επιχειρούσε να στοχεύσει πετρελαιοφόρα που διέρχονται από στρατηγικά περάσματα, όπως τα Στενά του Ορμούζ, ή να ενεργοποιήσει τους Χούθι για επιθέσεις στην Ερυθρά Θάλασσα.

Εάν μια νέα σύρραξη οδηγούσε σε αύξηση της τιμής της βενζίνης, το πολιτικό κόστος θα μπορούσε να αποδειχθεί σημαντικό για τον Αμερικανό πρόεδρο.

Αμερικανικές και ισραηλινές δυνάμεις θα μπορούσαν να επιφέρουν ταχεία και καίρια πλήγματα, όπως τον περασμένο Ιούνιο, όταν σειρά κορυφαίων Ιρανών στρατιωτικών αξιωματούχων σκοτώθηκαν εντός ωρών και πυρηνικές και στρατιωτικές εγκαταστάσεις υπέστησαν σοβαρές ζημιές.

Ωστόσο, σύμφωνα με Ιρανούς και περιφερειακούς αξιωματούχους, η Τεχεράνη έχει αντλήσει διδάγματα από εκείνη τη σύγκρουση και έχει προβλέψει διαδοχικά επίπεδα ηγεσίας, ώστε να διασφαλίσει τη συνέχεια του συστήματος ακόμη και σε περίπτωση απώλειας του αγιατολάχ Χαμενεΐ ή άλλων κορυφαίων στελεχών.

Περιφερειακοί αξιωματούχοι που συνομιλούν με Τεχεράνη και Ουάσιγκτον εκτιμούν ότι, εάν ο Τραμπ διατάξει πλήγμα, στόχος του θα είναι να κλονίσει την ιρανική ηγεσία επαρκώς ώστε να την εξαναγκάσει σε επιστροφή στο τραπέζι των διαπραγματεύσεων υπό τους δικούς του όρους.

Στο παρά πέντε της σύγκρουσης ΗΠΑ - Ιράν: Τα τέσσερα σενάρια για το χτύπημα από τον Τραμπ

 


Στο παρά πέντε της σύγκρουσης ΗΠΑ - Ιράν: Τα τέσσερα σενάρια για το χτύπημα από τον Τραμπ
Κρίσιμες οι επόμενες ημέρες ή και εβδομάδες για τις αποφάσεις του Αμερικανού προέδρουAP

Αντίστροφα μετρά, όπως φαίνεται, ο χρόνος για μια ενδεχόμενη στρατιωτική επίθεση των ΗΠΑ στο Ιράν. Με τις αμερικανικές δυνάμεις σε πλήρη ανάπτυξη στη Μέση Ανατολή και τις διαπραγματεύσεις να παραμένουν εύθραυστες, τέσσερα είναι τα επικρατέστερα σενάρια για το πότε θα μπορούσε να ξεκινήσει ο επόμενος πόλεμος με το Ιράν, εφόσον δεν επιτευχθεί συμφωνία.

Σύμφωνα με την Jerusalem Post, οι εξελίξεις των επόμενων ημερών και εβδομάδων θα κρίνουν αν ο πρόεδρος των Ηνωμένων Πολιτειών, Ντόναλντ Τραμπ, θα δώσει εντολή για στρατιωτικό πλήγμα κατά της Τεχεράνης ή αν θα επιλέξει να παρατείνει το διπλωματικό παράθυρο.

Σενάριο 1: Επίθεση με ορίζοντα έως την Πέμπτη

Το πρώτο σενάριο θέλει τον Ντόναλντ Τραμπ να διατάσσει επίθεση κατά του Ιράν μεταξύ Κυριακής και Πέμπτης.

Αυτό θα μπορούσε να συμβεί εάν έχει ήδη λάβει την απόφαση να πλήξει την Τεχεράνη, αλλά περίμενε να «κουμπώσουν» ορισμένα στρατιωτικά δεδομένα, καθώς και ένα σαφές μήνυμα ότι οι διαπραγματεύσεις με την Ισλαμική Δημοκρατία δεν αποδίδουν τα αναγκαία αποτελέσματα ώστε να υποχωρήσει.

Ένα τέτοιο ενδεχόμενο θα μπορούσε επίσης να υλοποιηθεί την Πέμπτη, εάν το Ιράν καταθέσει εκείνη την ημέρα πρόταση την οποία ο Τραμπ απορρίψει άμεσα.

Ωστόσο, αυτό θεωρείται λιγότερο πιθανό από το δεύτερο σενάριο, καθώς Αμερικανοί αξιωματούχοι έχουν δηλώσει ότι προβλέπεται συνάντηση ΗΠΑ–Ιράν την Πέμπτη, γεγονός που καθιστά πιθανό ο Τραμπ να θελήσει χρόνο για να αξιολογήσει την ιρανική πρόταση.

Σενάριο 2: Πλήγμα στις αρχές ή στα μέσα της επόμενης εβδομάδας

Το δεύτερο –και κατά πολλούς πιθανότερο– σενάριο θέλει την επίθεση να εκδηλώνεται στις αρχές ή στα μέσα της επόμενης εβδομάδας.

Την περασμένη εβδομάδα, ο Τραμπ έθεσε προθεσμία δύο εβδομάδων στην Ισλαμική Δημοκρατία για την επίτευξη συμφωνίας, προειδοποιώντας ότι σε αντίθετη περίπτωση θα προχωρήσει σε στρατιωτική ενέργεια.

Έκτοτε, η προθεσμία αυτή άλλοτε επιβεβαιώνεται και άλλοτε αμβλύνεται στις δηλώσεις του, ενώ Αμερικανός αξιωματούχος σημείωσε ότι ο Τραμπ σπάνια είναι «επιστημονικός» με τα χρονοδιαγράμματα, χρησιμοποιώντας τα συχνά ως κατευθυντήρια γραμμή για να φτάσει εκεί που θέλει, όταν το επιθυμεί.

Εάν αποφασίσει να δώσει στον ανώτατο ηγέτη του Ιράν, Αγιατολάχ Αλί Χαμενεΐ, το πλήρες περιθώριο των δύο εβδομάδων και αφιερώσει χρόνο για να αξιολογήσει τη νέα πρόταση της Τεχεράνης, αλλά τελικά τη θεωρήσει ανεπαρκή, τότε το χτύπημα θα μπορούσε να εκδηλωθεί εκείνη την περίοδο.

Σενάριο 3: Επίθεση αμέσως μετά το Ραμαζάνι

Το τρίτο σενάριο μεταθέτει την έναρξη στρατιωτικής επιχείρησης για αμέσως μετά τις 19 Μαρτίου, με τη λήξη του Ραμαζανιού.

Ο ιερός μήνας των μουσουλμάνων ξεκίνησε την περασμένη εβδομάδα και ολοκληρώνεται στις 19 Μαρτίου.

Ο Τραμπ ενδέχεται να μην επιθυμεί την έναρξη περιφερειακού πολέμου κατά τη διάρκεια της σημαντικότερης θρησκευτικής περιόδου του Ισλάμ. Μια επίθεση τότε θα μπορούσε να επηρεάσει την ετοιμότητα σουνιτικών συμμάχων των ΗΠΑ στην περιοχή, ενόψει πιθανής αντεπίθεσης από τον Χαμενεΐ.

Παράλληλα, οι πολιτικές συνέπειες βρίσκονται πάντα στο επίκεντρο των σκέψεων του Αμερικανού προέδρου. Μια επίθεση εν μέσω Ραμαζανιού θα μπορούσε να ενισχύσει το αφήγημα του Χαμενεΐ περί ξένης δύναμης που επιχειρεί να εισβάλει στη Μέση Ανατολή, μετατοπίζοντας την προσοχή από τα εγκλήματα του καθεστώτος κατά του ίδιου του ιρανικού λαού, ιδίως μετά τις μαζικές σφαγές που ξεκίνησαν τον Ιανουάριο.

Επιπλέον, εάν Ιρανοί πολίτες σκέφτονται να αποστασιοποιηθούν από το καθεστώς, μια επίθεση κατά τη διάρκεια του Ραμαζανιού θα μπορούσε να επηρεάσει την κρίση τους. Η αναμονή μέχρι τη λήξη του μήνα έχει, συνεπώς, τη δική της λογική.

Ωστόσο, το δεύτερο σενάριο εμφανίζεται ελαφρώς πιθανότερο, καθώς η αντιπαράθεση διαρκεί ήδη από τα τέλη Δεκεμβρίου, το κόστος διατήρησης μεγάλων αμερικανικών δυνάμεων στην περιοχή αυξάνεται και το ένστικτο του Τραμπ για γρήγορες, αποφασιστικές κινήσεις ενδέχεται να υπερισχύσει μιας ασυνήθιστα παρατεταμένης και μετρημένης διαδικασίας λήψης αποφάσεων.

Σενάριο 4 (το λιγότερο πιθανό): Μια πιο μακρινή χρονικά επίθεση

Το τέταρτο και λιγότερο πιθανό σενάριο προβλέπει επίθεση σε πιο μακρινό χρονικό ορίζοντα.

Το κόστος για τις ΗΠΑ είναι τεράστιο: δύο αεροπλανοφόρα, περισσότερα από δώδεκα αντιτορπιλικά και εκατοντάδες άλλα αεροσκάφη βρίσκονται στη Μέση Ανατολή, σε κατάσταση επιφυλακής για ενδεχόμενη γενικευμένη σύρραξη.

Ορισμένες από αυτές τις δυνάμεις έφτασαν στην περιοχή στις αρχές Ιανουαρίου, άλλες στα μέσα του μήνα, ενώ τα τελευταία στοιχεία αναμένονται τις επόμενες ημέρες.

Σχεδόν κανένας αναλυτής δεν πιστεύει ότι ο Τραμπ θα διατηρήσει μια τόσο μεγάλη «αρμάδα» πέραν των μέσων Μαρτίου χωρίς είτε να την αξιοποιήσει στρατιωτικά είτε να τη διαλύσει στο πλαίσιο μιας συμφωνίας.

Ωστόσο, τρία δεδομένα παραμένουν:

  • Όλοι οι αναλυτές μέχρι σήμερα έχουν διαψευστεί στις προβλέψεις τους ότι ο Τραμπ θα είχε ήδη επιτεθεί ή καταλήξει σε συμφωνία.
  • Το Ιράν διαθέτει μεγάλη ικανότητα στο να παρατείνει τις διαπραγματεύσεις.
  • Ο Τραμπ βρίσκεται αντιμέτωπος με ίσως τη μεγαλύτερη απόφαση της προεδρίας του, υπό ασφυκτικές εσωτερικές και διεθνείς πιέσεις προς αντίθετες κατευθύνσεις.

Αυτοί οι παράγοντες ενδέχεται να τον οδηγήσουν σε μια παρατεταμένη κατάσταση αναμονής, με την ελπίδα ότι θα προκύψει μια σαφέστερη και καλύτερη λύση από έναν ολοκληρωτικό πόλεμο ή από μια συμφωνία που θα εκληφθεί ως αδύναμη.

Ο ρόλος του Ισραήλ και η στάση της Τεχεράνης

Αρχικά, Ισραηλινοί αναλυτές ήταν διχασμένοι ως προς το εάν ο Χαμενεΐ θα διέταζε επίθεση κατά του Ισραήλ σε απάντηση αμερικανικού πλήγματος.

Ορισμένοι εκτιμούσαν ότι θα αντιδρούσε οπωσδήποτε, ενώ άλλοι θεωρούσαν ότι, εφόσον η Ιερουσαλήμ διατηρούσε σαφή απόσταση από τη σύγκρουση, η Ισλαμική Δημοκρατία θα περιοριζόταν σε επιθέσεις κατά αμερικανικών βάσεων και πλοίων στην περιοχή.

Καθώς, όμως, ο χρόνος περνά, Ισραηλινοί ηγέτες έχουν εντείνει τη ρητορική περί συμμετοχής σε ενδεχόμενο αμερικανικό πλήγμα κατά του καθεστώτος.

Αυτό αυξάνει την πιθανότητα η Τεχεράνη να επιτεθεί και στο Ισραήλ, είτε ως αντίποινα είτε προληπτικά, ενόψει ενδεχόμενης εμπλοκής των Ισραηλινών Αμυντικών Δυνάμεων.

ΡΕΠΟΡΤΑΖ. ΤΩΡΑ.GR

Economist: Τα 4 σενάρια που εξετάζει ο Ντόναλντ Τραμπ για το Ιράν – Τεράστια συγκέντρωση στρατού στη Μέση Ανατολή

  Πάνω από το ένα τρίτο των διαθέσιμων αμερικανικών πολεμικών πλοίων βρίσκεται πλέον στην...