Η νέα κοινοβουλευτική πλειοψηφία έχει ήδη μπροστά της μια σειρά από κινήσεις που μπορούν να δυσκολέψουν την πολιτική θέση του Νετανιάχου.

Το νέο κοινοβούλιο του Ισραήλ αναλαμβάνει σήμερα τα καθήκοντά του, με την αντιπολίτευση να ετοιμάζεται να περιορίσει την πολιτική επιρροή του Μπενιαμίν Νετανιάχου, ακόμη και πριν από τον σχηματισμό της νέας κυβέρνησης.
Η Κνέσετ περνά πλέον στον έλεγχο των δυνάμεων που αντιτίθενται στον απερχόμενο πρωθυπουργό, ενώ εντολοδόχος για τον σχηματισμό κυβέρνησης είναι ο κεντρώος πολιτικός αντίπαλός του, Γκάντι Άιζενκοτ.
Η απουσία νέας κυβέρνησης δεν περιορίζει τις εξουσίες του κοινοβουλίου, καθώς, όπως εξηγεί στο Γαλλικό Πρακτορείο ο Ασάφ Σαπίρα, ερευνητής του Ινστιτούτου για τη Δημοκρατία του Ισραήλ (IDI), τα προνόμια της Κνέσετ παραμένουν «σε τίποτα» μειωμένα, βάσει της «αρχής της διάκρισης των εξουσιών».
Η νέα κοινοβουλευτική πλειοψηφία έχει ήδη μπροστά της μια σειρά από κινήσεις που μπορούν να δυσκολέψουν την πολιτική θέση του Νετανιάχου, από τη σύσταση εξεταστικής επιτροπής για την επίθεση της Χαμάς στις 7 Οκτωβρίου 2023 μέχρι την ανατροπή νομοθετημάτων της προηγούμενης κυβέρνησης και την εκλογή νέου προέδρου του κοινοβουλίου.
Εξεταστική επιτροπή για την 7η Οκτωβρίου
Μία από τις βασικές προεκλογικές δεσμεύσεις της αντιπολίτευσης ήταν η δημιουργία ανεξάρτητης επιτροπής έρευνας για τα λάθη και τις παραλείψεις που επέτρεψαν στη Χαμάς να εξαπολύσει την πρωτοφανή επίθεση στο νότιο Ισραήλ στις 7 Οκτωβρίου 2023, την πιο αιματηρή στην ιστορία της χώρας.
Η έρευνα αναμένεται να εξετάσει και τις ενδεχόμενες προσωπικές ευθύνες του Μπενιαμίν Νετανιάχου. Ο ίδιος απορρίπτει οποιαδήποτε παράλειψη από την πλευρά του, ενώ η προηγούμενη κυβέρνησή του είχε αρνηθεί τη σύσταση ανεξάρτητης κρατικής εξεταστικής επιτροπής, η οποία, σύμφωνα με την ισραηλινή νομοθεσία, διαθέτει τις ευρύτερες αρμοδιότητες για τη διερεύνηση τέτοιων υποθέσεων.
Ωστόσο, η αντιπολίτευση μπορεί να προχωρήσει στη σύσταση «ειδικής κοινοβουλευτικής επιτροπής που θα παρέδιδε τα ευρήματά της στην κρατική επιτροπή μόλις σχηματιστεί», όπως επισημαίνει ο Ασάφ Σαπίρα.
Από την πλευρά του, ο Γκάντι Άιζενκοτ έχει δεσμευτεί ότι θα καταθέσει στην Κνέσετ νομοσχέδιο για τη δημιουργία ειδικής εξεταστικής επιτροπής, η οποία θα διερευνήσει τις συνθήκες που οδήγησαν στην επίθεση της 7ης Οκτωβρίου.
Ακύρωση νόμων της προηγούμενης κυβέρνησης
Στις προτεραιότητες της νέας κοινοβουλευτικής πλειοψηφίας βρίσκεται και η ανατροπή εμβληματικών νόμων που είχε προωθήσει η προηγούμενη κυβερνητική συμμαχία.
Η παράταξη του Νετανιάχου και οι σύμμαχοί της διέθεταν 68 έδρες στο προηγούμενο κοινοβούλιο, ωστόσο πλέον περιορίζονται στις 46. Αντίθετα, η αντιπολίτευση αριθμεί 67 έδρες, αποκτώντας σαφές κοινοβουλευτικό πλεονέκτημα.
Μεταξύ των νομοθετημάτων που βρίσκονται στο στόχαστρο είναι εκείνο που περιόρισε τις αρμοδιότητες του Ανώτατου Δικαστηρίου, καθώς και ο νόμος που διευκόλυνε την απομάκρυνση του γενικού εισαγγελέα.
Σύμφωνα με τον Ασάφ Σαπίρα, η ακύρωση των συγκεκριμένων νόμων είναι εφικτή, καθώς «απλούστατα θα ανακληθούν» και θα επανέλθουν «οι προηγούμενες διατάξεις».
Οι σχετικές διαδικασίες θα μπορούσαν να ξεκινήσουν ακόμη και σήμερα, με τη συγκρότηση επιτροπής για την οργάνωση των κοινοβουλευτικών εργασιών. Ωστόσο, ο ερευνητής επισημαίνει ότι η διαδικασία ενδέχεται να διαρκέσει εβδομάδες και απαιτεί στενό συντονισμό μεταξύ των διαφορετικών κομμάτων της αντιπολίτευσης.
Η εκλογή νέου προέδρου της Κνέσετ
Η πρώτη σημαντική πολιτική αντιπαράθεση στο νέο κοινοβούλιο αναμένεται να αφορά την εκλογή προέδρου της Κνέσετ. Το αξίωμα κατέχει σήμερα ο Αμίρ Οχάνα, στενός πολιτικός σύμμαχος του Νετανιάχου και βουλευτής του δεξιού κόμματος Λικούντ.
Βάσει του κανονισμού, η ψηφοφορία για την ανάδειξη νέου προέδρου μπορεί να πραγματοποιηθεί από την πρώτη συνεδρίαση του κοινοβουλίου, δηλαδή σήμερα, έως και την ημέρα ορκωμοσίας της νέας κυβέρνησης.
Η αντιπαράθεση έχει ήδη ξεκινήσει από την προηγούμενη εβδομάδα, όταν τρία κόμματα της αντιπολίτευσης ζήτησαν από τον απερχόμενο πρόεδρο να κινήσει άμεσα τις διαδικασίες για την εκλογή του διαδόχου του, από την πρώτη κιόλας συνεδρίαση.
Ο Αμίρ Οχάνα αντέδρασε, υποστηρίζοντας ότι η άγραφη κοινοβουλευτική παράδοση προβλέπει πως ο νέος πρόεδρος της Κνέσετ εκλέγεται «την ημέρα της ενθρόνισης της νέας κυβέρνησης».
Ωστόσο, ο Ασάφ Σαπίρα υπογραμμίζει ότι η νομοθεσία προβλέπει διαφορετικά, καθώς «η συνηθισμένη ημερομηνία είναι αυτή της έναρξης (των εργασιών) του νέου κοινοβουλίου».
Την ανάγκη να κινηθεί άμεσα η αντιπολίτευση υπογράμμισε την περασμένη εβδομάδα και ο Ναφτάλι Μπένετ, βασικό στέλεχος της συμμαχίας του Γκάντι Άιζενκοτ.
«Δεν έχουμε χρόνο, πρέπει να ενεργήσουμε επειγόντως», προειδοποίησε, ζητώντας από την αντιπολίτευση να αναλάβει τον έλεγχο της Κνέσετ «το ταχύτερο δυνατόν».





