Το Ιράν έχει προχωρήσει τις τελευταίες εβδομάδες σε μια δραστική επιχείρηση οχύρωσης των αποθεμάτων εμπλουτισμένου ουρανίου που διαθέτει, σφραγίζοντας σήραγγες και παγιδεύοντας εισόδους με εκρηκτικές νάρκες.
Και τούτο γιατί υπήρχε φόβος – αλλά και πληροφορίες – ότι οι Ηνωμένες Πολιτείες θα μπορούσαν να επιχειρήσουν να καταλάβουν το πυρηνικό υλικό.
Σύμφωνα με πέντε πηγές που επικαλείται το CNN και έχουν γνώση αμερικανικών εκτιμήσεων πληροφοριών, η πρόσβαση στα περίπου 500 κιλά ουρανίου υψηλού εμπλουτισμού είναι πλέον πολύ πιο δύσκολη, επικίνδυνη και χρονοβόρα σε σχέση με έναν μήνα πριν, όταν ο Ντόναλντ Τραμπ άφηνε ανοιχτό το ενδεχόμενο στρατιωτικής επιχείρησης για την κατάσχεσή του.
Αυτό φαίνεται να έγινε σαφές στους Αμερικανούς καθώς ετοίμαζαν χερσαία επέμβαση με τον στόχο αυτό, την οποία πάγωσε ο Αμερικανός πρόεδρος την τελευταία στιγμή, όπως μεταδίδει το αμερικανικό δίκτυο.
Η εξέλιξη αυτή προσθέτει μια νέα διάσταση δυσκολίας στην υπό διαμόρφωση συμφωνία μεταξύ Ουάσινγκτον και Τεχεράνης για την απομάκρυνση και καταστροφή του πυρηνικού υλικού, ενώ δημιουργεί ερωτήματα για το ποιος και με ποιον τρόπο θα αναλάβει τελικά την ανάκτησή του.
Το ουράνιο στο επίκεντρο των διαπραγματεύσεων
Ο Τραμπ έχει επανειλημμένα δηλώσει ότι η εξασφάλιση του εμπλουτισμένου ουρανίου αποτελεί βασικό στόχο των συνομιλιών με το Ιράν για τον τερματισμό του πολέμου και την επαναλειτουργία των Στενών του Ορμούζ.
Ανώτερος αξιωματούχος της αμερικανικής κυβέρνησης ανέφερε την Παρασκευή ότι οι δύο πλευρές πλησιάζουν σε συμφωνία που θα υποχρεώνει την Τεχεράνη να παραδώσει το ουράνιο στις ΗΠΑ. Σύμφωνα με τον ίδιο, το υλικό θα καταστραφεί επί τόπου και στη συνέχεια θα απομακρυνθεί από τη χώρα.
Ωστόσο, οι δημόσιες τοποθετήσεις Αμερικανών και Ιρανών αξιωματούχων παραμένουν αντιφατικές, ενώ οι ακριβείς όροι της συμφωνίας δεν έχουν ακόμη αποσαφηνιστεί. Η διαρροή προσχεδίου του κειμένου σε ημιεπίσημο ιρανικό πρακτορείο προκάλεσε μάλιστα έντονη αντίδραση του Τραμπ στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης.

Ακόμη και οι Ιρανοί θα δυσκολευτούν να το ανακτήσουν
Πηγές που γνωρίζουν την κατάσταση αναφέρουν στο CNN ότι ακόμη και για την ίδια την Τεχεράνη η ανάκτηση του ουρανίου έχει πλέον καταστεί πολύπλοκη και επικίνδυνη διαδικασία.
Θα απαιτηθούν βαριά εκσκαπτικά μηχανήματα, καθώς και επιχειρήσεις αποναρκοθέτησης, με ό,τι αυτό συνεπάγεται για τον χρόνο και τους κινδύνους της αποστολής.
Ο Σκοτ Ρόκερ, ο οποίος διετέλεσε επικεφαλής του Γραφείου Απομάκρυνσης Πυρηνικών Υλικών της Εθνικής Υπηρεσίας Πυρηνικής Ασφάλειας των ΗΠΑ από το 2017 έως το 2021, εκτιμά ότι οι πληροφορίες αυτές, εφόσον επιβεβαιωθούν, θα περιπλέξουν σημαντικά κάθε προσπάθεια ανάκτησης του ουρανίου υψηλού εμπλουτισμού.
Παράλληλα, προειδοποιεί ότι το Ιράν θα μπορούσε να αξιοποιήσει την κατάσταση για να ισχυριστεί ότι μέρος των αποθεμάτων είναι πρακτικά αδύνατον να ανακτηθεί.
«Θα υπήρχε ανησυχία ότι η Τεχεράνη θα μπορούσε να υποστηρίξει πως ένα τμήμα του ουρανίου δεν είναι προσβάσιμο. Σε αυτή την περίπτωση δεν θα υπήρχε πλήρης βεβαιότητα ότι δεν θα μπορούσε να αποκτήσει ξανά πρόσβαση σε αυτό στο μέλλον», σημειώνει.
Οι καταρρεύσεις σηράγγων στο Ισφαχάν
Η διεθνής κοινότητα εκτιμά ότι το μεγαλύτερο μέρος των αποθεμάτων βρίσκεται σε κατεστραμμένες ή σφραγισμένες σήραγγες στο πυρηνικό συγκρότημα του Ισφαχάν, στο κεντρικό Ιράν, ενώ μικρότερες ποσότητες φυλάσσονται σε άλλες εγκαταστάσεις.
Στα μέσα Μαΐου, σύμφωνα με προηγούμενες αποκαλύψεις του CNN, ο αμερικανικός στρατός είχε προετοιμαστεί για ενδεχόμενη επιχείρηση κατάληψης του πυρηνικού υλικού, η οποία τελικά εγκαταλείφθηκε καθώς κρίθηκε υπερβολικά επικίνδυνη.
Έκτοτε, όμως, η Τεχεράνη φαίνεται να έχει ενισχύσει ακόμη περισσότερο τα μέτρα προστασίας γύρω από τα σημεία όπου πιστεύεται ότι είναι θαμμένο το ουράνιο.
Ο Τραμπ ίσως έδωσε το κίνητρο
Ο ίδιος ο Τραμπ είχε παραδεχθεί στο παρελθόν ότι η βίαιη ανάκτηση του ουρανίου θα ήταν εξαιρετικά δύσκολη επιχείρηση.
Σε συνέντευξή του τον Μάιο στο Fox News είχε δηλώσει ότι οι αμερικανικές υπηρεσίες γνωρίζουν ακριβώς πού βρίσκεται το υλικό και εξέφρασε αμφιβολίες ότι οι Ιρανοί θα μπορούσαν να το μετακινήσουν χωρίς να γίνουν αντιληπτοί.
«Ξέρουμε ακριβώς τι συμβαίνει. Κανείς δεν έχει πλησιάσει καν», είχε πει χαρακτηριστικά.
Δύο από τις πηγές που επικαλείται το CNN εκτιμούν ωστόσο ότι οι δημόσιες αναφορές του Αμερικανού προέδρου στο ουράνιο ως πιθανό στόχο μπορεί να λειτούργησαν ως κίνητρο για την Τεχεράνη να ενισχύσει περαιτέρω την άμυνά του.
Η δύσκολη επόμενη ημέρα
Ακόμη και αν η συμφωνία μεταξύ ΗΠΑ και Ιράν υπογραφεί μέσα στις επόμενες ημέρες, αναμένεται να ακολουθήσουν πολύμηνες τεχνικές διαπραγματεύσεις για το μέλλον του ιρανικού πυρηνικού προγράμματος.
Η απομάκρυνση του ουρανίου από τη χώρα πιθανότατα θα απαιτήσει την ανάπτυξη εξειδικευμένης κινητής μονάδας επεξεργασίας πυρηνικών υλικών της Εθνικής Υπηρεσίας Πυρηνικής Ασφάλειας των ΗΠΑ, που εδρεύει στο Εθνικό Εργαστήριο Όουκ Ριτζ στο Τενεσί.
Δεν είναι τυχαίο ότι κορυφαίοι διαπραγματευτές της κυβέρνησης Τραμπ, μεταξύ των οποίων ο Τζάρεντ Κούσνερ και ο Στιβ Γουίτκοφ, επισκέφθηκαν το εργαστήριο νωρίτερα αυτόν τον μήνα.
Ακόμη όμως και οι πλέον εξειδικευμένοι ειδικοί στον κόσμο θα χρειαστούν σημαντικό χρόνο για να ολοκληρώσουν μια τέτοια αποστολή. Ο ίδιος ο Τραμπ έχει εκτιμήσει ότι μόνο η διαδικασία απομάκρυνσης του υλικού θα απαιτούσε τουλάχιστον δύο εβδομάδες εργασιών.


Δεν υπάρχουν σχόλια:
Δημοσίευση σχολίου