ΕΙΔΗΣΕΙΣ ΠΟΛΙΤΙΚΑ ΚΟΙΝΩΝΙΚΑ ΕΝΔΙΑΦΕΡΟΝΤΑ
ΟΙΚΟΥΜΕΝΙΚΗ ΔΙΑΚΗΡΥΞΗ ΓΙΑ ΤΑ ΑΝΘΡΩΠΙΝΑ ΔΙΚΑΙΩΜΑΤΑ
ΑΡΘΡΟ 19 Καθένας έχει το δικαίωμα της ελευθερίας της γνώμης και της έκφρασης
Βουλγαρία, Ιταλία και Ισραήλ επιστρέφουν πρόωρα στις κάλπες τους προσεχείς μήνες, αναζητώντας βηματισμό ενόψει ενός χειμώνα που όλοι συμφωνούν πως θα είναι «δύσκολος».
Με φόντο όσα «επεισοδιακά» εκτυλίσσονται στα μέτωπα της Ουκρανίας, της ενέργειας και του πληθωρισμού, δυτικοί αναλυτές και αξιωματούχοι συμφωνούν πια πως οδεύουμε προς έναν «δύσκολο» χειμώνα. Οι εκτιμήσεις ποικίλουν, βέβαια, ως προς τον βαθμό των δυσκολιών με τις οποίες πρόκειται να βρεθούμε αντιμέτωποι. Ωστόσο, δεν υπάρχει κανείς διεθνώς που να βλέπει τις – μεγαλύτερες ή μικρότερες – δυσκολίες να εξαφανίζονται σύντομα. Αντιθέτως.
Ο πόλεμος στην Ουκρανία που συνεχίζεται διανύοντας πια τον έκτο μήνα συγκρούσεων, οι τιμές των αγαθών που ανεβαίνουν διεθνώς και το πεδίο των ενεργειακών οδεύσεων που αναχαράσσονται, διαμορφώνουν ένα ακανθώδες τοπίο στο οποίο δεν αποκλείεται μάλιστα να προστεθεί το επόμενο διάστημα και η απειλή ενός νέου κύματος μολύνσεων της Covid.
Μέσα σε ένα τέτοιο πλαίσιο πολλαπλών κρίσεων και ασταθειών, κάποιες χώρες επιστρέφουν πρόωρα στις κάλπες τους μήνες Σεπτέμβριο, Οκτώβριο και Νοέμβριο.
Τα μέλη του κυβερνώντος Συντηρητικού κόμματος στη Βρετανία έχουν ξεκινήσει ήδη να ψηφίζουν για νέο ηγέτη το όνομα του οποίου αναμένεται να ανακοινωθεί επισήμως στις 5 Σεπτεμβρίου, με την 47χρονη νυν υπουργό Εξωτερικών Λιζ Τρας να παρουσιάζεται επί του παρόντος ως το αδιαφιλονίκητο φαβορί έναντι του 42χρονου πρώην υπουργού Οικονομικών Ρίσι Σούνακ.
Οι μεγάλες εθνικές «μάχες» ξεκινούν ωστόσο αργότερα, με την Ιταλία να προσέρχεται στις κάλπες στις 25 Σεπτεμβρίου, τη Βουλγαρία στις 2 Οκτωβρίου και το Ισραήλ στις αρχές Νοεμβρίου.
Αν και πρόωρες, οι εν λόγω εκλογικές αναμετρήσεις δεν αποτελούν σε τόσο μεγάλο βαθμό «προϊόν» του πολέμου στην Ουκρανία όσο συνέχεια προηγούμενων κρίσεων που έχουν επηρεαστεί, βέβαια, από τον πόλεμο.
Οι Ιταλοί πάνε σε εκλογές στις 25 Σεπτεμβρίου με τις δημοσκοπήσεις να δίνουν προβάδισμα στην – προερχόμενη από τα ακροδεξιά – παράταξη Αδέλφια της Ιταλίας (Fratelli d’Italia, FdI) της Τζόρτζια Μελόνι που κοντράρεται για την πρώτη θέση με το κεντροαριστερό Δημοκρατικό Κόμμα (PD) του πρώην πρωθυπουργού Ενρίκο Λέτα. Αξίζει να σημειωθεί πως τόσο η Μελόνι όσο και ο Λέτα έχουν πάρει θέση στο πλευρό της Ουκρανίας ενάντια στη ρωσική εισβολή.
Σε πρόωρες εκλογές πηγαίνει, όμως, και η Βουλγαρία, με τον πρόεδρο της χώρας Ρούμεν Ράντεφ να ορίζει την 2α Οκτωβρίου ως ημερομηνία βουλευτικών εκλογών, των τέταρτων που πρόκειται να διεξαχθούν στη χώρα μέσα σε διάστημα μικρότερο των δύο ετών.
Ο Ράντεφ διόρισε στη Βουλγαρία τον πρώην υπουργό Εργασίας Γκάλαμπ Ντόνεφ επικεφαλής της υπηρεσιακής κυβέρνησης που θα οδηγήσει τη χώρα σε εκλογές έπειτα από την κατάρρευση της κυβέρνησης συνασπισμού του πρωθυπουργού Κίριλ Πετκόφ που κατάφερε να κρατηθεί μόνο έξι μήνες στην εξουσία.
Όπως σημειώνει ωστόσο το πρακτορείο Reuters, ο διορισμός του Ντόνεφ ως υπηρεσιακού πρωθυπουργού θα μπορούσε να ερμηνευθεί και ως βήμα προς την έστω μερική αποκατάσταση των δεσμών με τη Ρωσία που είχαν διαρραγεί τους περασμένους μήνες, επί πρωθυπουργίας Πετκόφ, με φόντο τον πόλεμο στην Ουκρανία.
Υπενθυμίζεται πως η κυβέρνηση υπό τον Πετκόφ είχε προχωρήσει στην απέλαση 70 Ρώσων διπλωματών και αρνηθεί να πληρώσει σε ρούβλια για τις εισαγωγές ρωσικού φυσικού αερίου, προκαλώντας έτσι την αντίδραση της Μόσχας που διέκοψε τις προμήθειες προς τη Βουλγαρία.
Σύμφωνα με τις μέχρι τώρα δημοσκοπήσεις, το GERB του πρώην πρωθυπουργού (και πιο «φιλικού» προς τη Ρωσία) Μπόικο Μπορίσοφ παρουσιάζεται να διατηρεί μικρό προβάδισμα έναντι του PP του Κίριλ Πετκόφ.
Προς μια νέα εκλογική αναμέτρηση, την πέμπτη των τελευταίων τριάμισι ετών, οδεύει όμως και το Ισραήλ, με τις νέες κάλπες να έχουν προγραμματιστεί για την 1η Νοεμβρίου ενώ η παράταξη Λικούντ του πρώην πρωθυπουργού Μπ. Νετανιάχου (ο οποίος Νετανιάχου να διατηρεί γενικώς καλές σχέσεις με τον Ρώσο πρόεδρο Βλαντιμίρ Πούτιν) διατηρεί σαφές προβάδισμα στις δημοσκοπήσεις.
Ο ιός είναι ακόμα εδώ και παρ’όλη την κατάργηση και χαλάρωση των μέτρων είναι σίγουρο πως το χειμώνα τα πράγματα για 3η συνεχόμενη χρονιά θα χειροτερέψουν και φυσικά θα υπάρξουν και οι αντίστοιχοι περιορισμοί και το κλίμα τρομοκρατίας. Συγκεκριμένα, στο βόρειο ημισφαίριο, οι επιστήμονες προειδοποιούν εξίσου τις ανήσυχες κυβερνήσεις και τους πληθυσμούς να προετοιμάζονται για περισσότερα κύματα κορωνοϊού.Μόνο στις ΗΠΑ, πιθανόν να καταγράφονται έως καιένα εκατομμύριο μολύνσεις την ημέρααυτόν τον χειμώνα, λέει στο Reuters ο Κρις Μάρεϊ, ο επικεφαλής του Institute of Health Metrics and Evaluation (IHME) του πανεπιστημίου της Ουάσινγκτον, το οποίο παρακολουθεί την πορεία της πανδημίας.
Αυτό ισοδυναμεί με τον διπλάσιο σημερινό ημερήσιο απολογισμό.
Στο Ηνωμένο Βασίλειο και στην Ευρώπη οι επιστήμονες προβλέπουν μια σειρά από νέα κύματα της πανδημίας, καθώς οι πολίτες περνούν περισσότερο χρόνο μέσα σε εσωτερικούς χώρους κατά τους ψυχρότερους μήνες -αυτή τη φορά μάλιστα σχεδόν παντού χωρίς μάσκα και χωρίς να ισχύουν κανόνες κοινωνικής αποστασιοποίησης.
Ωστόσο, παρότι τα κρούσματα ενδεχομένως να αυξηθούν κατά τους επόμενους μήνες, οι θάνατοι και οι νοσηλείες είναι απίθανο να καταγράψουν άνοδο με την ίδια ένταση, προβλέπουν οι επιστήμονες, κάτι στο οποίο συμβάλλουν οι εμβολιασμοί και οι αναμνηστικές δόσεις, οι προηγούμενες μολύνσεις, οι ηπιότερες παραλλαγές και η διαθεσιμότητα πολύ αποτελεσματικών θεραπειών για την COVID.
“Εκείνοι που κινδυνεύουν περισσότερο είναι όσοι δεν έχουν εκτεθεί στον ιό και δεν έχει μείνει σχεδόν κανένας”, επισημαίνει ο Μάρεϊ.
Οι προβλέψεις αυτές εγείρουν νέα ερωτήματα για το πότε θα εξέλθουν οι χώρες από το στάδιο της έκτακτης κατάστασης λόγω COVID και πότε θα φθάσουν σε ένα στάδιο όπου η νόσος θα είναι ενδημική και οι κοινότητες με υψηλά ποσοστά εμβολιασμού θα καταγράφουν μικρότερης κλίμακας ξεσπάσματα, πιθανόν σε εποχική βάση.
Πολλοί ειδικοί είχαν προβλέψει ότι η μετάβαση αυτή θα ξεκινούσε στις αρχές του 2022, αλλά η έλευση της υψηλής μεταδοτικότητας παραλλαγής Όμικρον του κορωνοϊού διέψευσε τις προβλέψεις τους.
“Πρέπει να εγκαταλείψουμε την ιδέα ότι ‘τελείωσε η πανδημία;’ “, λέει ο Άνταμ Κουτσάρσκι, ένας επιδημιολόγος στο London School of Hygiene and Tropical Medicine.
Τόσο ο ίδιος όσο και άλλοι βλέπουν τον κορωνοϊό να εξελίσσεται σε μια ενδημική απειλή, η οποία θα εξακολουθεί να προκαλεί ένα μεγάλο βάρος νόσησης.
“Κάποτε μου είπε κάποιος ότι ο ορισμός του ενδημικού είναι ότι η ζωή γίνεται λίγο χειρότερη”, σημειώνει ο ίδιος.
Το ερώτημα παραμένει αν θα εμφανιστεί κάποια νέα παραλλαγή που θα ξεπεράσει σε βαρύτητα τις επικρατούσες σήμερα παραλλαγές της Όμικρον.
Αν αυτή η παραλλαγή θα προκαλεί επίσης σοβαρότερη νόσηση και θα διαφεύγει ευκολότερα της ανοσίας, αυτό θα είναι το “χειρότερο δυνατό σενάριο”, σύμφωνα με μια πρόσφατη έκθεση του παραρτήματος Ευρώπης του Παγκόσμιου Οργανισμού Υγείας.
“Όλα τα σενάρια (με νέες παραλλαγές) υποδηλώνουν το ενδεχόμενο ενός μεγάλου κύματος στο μέλλον, εξίσου σοβαρού ή χειρότερου σε σχέση με τα κύματα της επιδημίας του 2020/2021”, αναφέρεται στην έκθεση, η οποία βασίζεται σε ένα μοντέλο του πανεπιστημίου Imperial του Λονδίνου.
Ανατρεπτκοί παράγοντες
Πολλοί από τους ειδικούς επιστήμονες που μίλησαν στο Reuters είπαν ότι οι προβλέψεις αναφορικά με την COVID έχουν γίνει πολύ δυσκολότερες καθώς πολλοί άνθρωποι βασίζονται στα self tests που διενεργούν στο σπίτι τους, τα οποία δεν αναφέρονται στη συνέχεια στις αρχές υγείας με αποτέλεσμα να μην είναι σαφή τα ποσοστά μόλυνσης.
Η BA.5, η παραλλαγή της Όμικρον η οποία αυτή την περίοδο προκαλεί την αύξηση των κρουσμάτων σε πολλές περιοχές, είναι εξαιρετικά μεταδοτική, κάτι που σημαίνει ότι πολλοί ασθενείς, που νοσηλεύονται για άλλες παθήσεις, ενδεχομένως να βγουν θετικοί στην παραλλαγή αυτή και να καταμετρηθούν μεταξύ εκείνων που κρίνονται βαριές περιπτώσεις, ακόμη και αν δεν είναι η COVID-19 η αιτία της κακής κατάστασης της υγείας τους.
Οι επιστήμονες εξηγούν ότι άλλοι άγνωστοι παράγοντες που περιπλέκουν τις προβλέψεις περιλαμβάνουν το αν ένας συνδυασμός εμβολιασμού και μόλυνσης με κορωνοϊό -η αποκαλούμενη υβριδική ανοσία- παρέχει μεγαλύτερη προστασία στους ανθρώπους καθώς και πόσο αποτελεσματικές μπορεί να είναι οι εκστρατείες εμβολιασμού με αναμνηστική δόση.
“Όποιος λέει ότι μπορεί να προβλέψει το μέλλον αυτής της πανδημίας είτε έχει υπέρμετρη αυτοπεποίθηση είτε ψεύδεται”, λέει ο Ντέιβιντ Ντάουντι, ένας επιδημιολόγος στο Johns Hopkins Bloomberg School of Public Health.
Οι ειδικοί παρατηρούν επίσης στενά τις εξελίξεις στην Αυστραλία, όπου μια αναζωπύρωσητης επιδημίας γρίπης σε συνδυασμό με την COVID επιβαρύνουν το νοσοκομειακό σύστημα.
Λένε μάλιστα ότι είναι πιθανό δυτικές χώρες να ζήσουν το ίδιο έπειτα από αρκετές περιόδους σχεδόν απουσίας της γρίπης.
“Αν συμβαίνει εκεί, μπορεί να συμβεί και εδώ. Ας προετοιμαστούμε για μια κανονική περίοδο με γρίπη”, λέει ο Τζον Μακόλεϊ, ο διευθυντής του Worldwide Influenza Centre στο Francis Crick Institute στο Λονδίνο.
Ο ΠΟΥ έχει ανακοινώσει ότι κάθε χώρα εξακολουθεί να έχει ανάγκη να προσεγγίζει τα νέα κύματα με όλα τα εργαλεία που υπάρχουν στην εργαλειοθήκη της πανδημίας–από τους εμβολιασμούς μέχρι τις παρεμβάσεις, όπως η διενέργεια τεστ, η κοινωνική αποστασιοποίηση και η χρήση μάσκας.
Η ισραηλινή κυβέρνηση πρόσφατα ανέστειλε την τακτική διενέργεια διαγνωστικών τεστ για κορωνοϊό για τους ταξιδιώτες στο διεθνές αεροδρόμιό της, αλλά είναι έτοιμη να ξεκινήσει την πρακτική “εντός ημερών”, αν βρεθεί αντιμέτωπη με μια ραγδαία αύξηση, λέει η Σάρον Άλροϊ-Πρέις, η επικεφαλής της κρατικής υπηρεσίας δημόσιας υγείας.“Όταν υπάρχει ένα κύμα μολύνσεων πρέπει να φοράμε τις μάσκες, πρέπει να κάνουμε τεστ. Αυτό σημαίνει ζούμε με την COVID”, σημειώνει.
Για «βαρύτατες ευθύνες» του πρωθυπουργού, Κυράκου Μητσοτάκη, «και για καθεαυτές τις παρακολουθήσεις και για την προσπάθεια συγκάλυψής τους», κάνει λόγο ο τομεάρχης Εξωτερικών του ΣΥΡΙΖΑ, Γιώργος Κατρούγκαλος, σε δήλωσή του μετά από την ερώτηση που κατέθεσαν προς τον πρωθυπουργό οι βουλευτές του ΣΥΡΙΖΑ-ΠΣ της Επιτροπής Θεσμών και Διαφάνειας, «για την υπόθεση των παρακολουθήσεων με το λογισμικό Predator».
Ο τομεάρχης Εξωτερικών του ΣΥΡΙΖΑ αναφέρει ότι «πρέπει να χυθεί άπλετο φως στην υπόθεση, μετά την εκστρατεία παραπληροφόρησης, που έγινε μετά από κυβερνητικές διαρροές, για το τι πράγματι διαμείφθηκε στην τελευταία συνεδρίαση της Επιτροπής Θεσμών».
Ειδικότερα, στη δήλωσή του υπό τον τίτλο «Ο ΣΥΡΙΖΑ-ΠΣ ζητά να χυθεί άπλετο φως στις υποθέσεις των παρακολουθήσεων και στις πολιτικές ευθύνες του πρωθυπουργού για αυτές και τη συγκάλυψή τους», ο κ. Κατρούγκαλος σημειώνει ότι «ξέραμε» και πριν τη συνεδρίαση της Επιτροπής Θεσμών και Διαφάνειας «πρώτον, ότι όποιος παρακολουθούσε το τηλέφωνο του δημοσιογράφου κ. Κουκάκη, με το παράνομο λογισμικό Predator, ήταν αυτός που επιχείρησε να παρακολουθήσει και το τηλέφωνο του κ. Ανδρουλάκη». «Το ξέρουμε αυτό γιατί χρησιμοποιήθηκε και στις δύο περιπτώσεις ο ίδιος ακριβώς σύνδεσμος, link παγίδευσης», πρόσθεσε. «Ξέρουμε, επίσης, ότι τον κ. Κουκάκη παρακολουθούσε η ΕΥΠ με νομότυπη διαδικασία» και ότι «σταμάτησε να τον παρακολουθεί όταν ο ίδιος απευθύνθηκε στην αρμόδια ανεξάρτητη Αρχή, την ΑΔΑΕ, και ζήτησε εξηγήσεις» και «λίγο μετά ξεκίνησε η παρακολούθησή του από το παράνομο λογισμικό Predator», τόνισε. «Ξέρουμε, επίσης, από την έκθεση της Google και άλλων οργανισμών, όπως η Facebook και το εργαστήριο του Πανεπιστημίου του Τορόντο, ότι το Predator στην Ελλάδα λειτουργεί "από φορείς που έχουν κυβερνητική υποστήριξη"» και «ξέρουμε, επίσης, τις προσπάθειες συγκάλυψης και παραπληροφόρησης από την κυβέρνηση», επεσήμανε.
Ο κ. Κατρούγκαλος υπογράμμισε ότι «ο κυβερνητικός εκπρόσωπος μιλούσε, σε ό,τι αφορά στην περίπτωση Κουκάκη, για διαφορές μεταξύ ιδιωτών, ενώ όπως σας είπα η ΕΥΠ παρακολουθούσε». Στο ίδιο πλαίσιο, ανέφερε ότι «λίγο μετά το αίτημα που κατέθεσε ο κ. Κουκάκης για να πληροφορηθεί το τι γίνεται, με τροπολογία που υπογραφόταν από τον αντιπρόεδρο της κυβέρνησης κ. Πικραμένο επιχειρήθηκε να χειραγωγηθεί η αρμοδιότητα της ανεξάρτητης Αρχής, της ΑΔΑΕ, και να μην επιτρέπεται στο εξής να πληροφορείται όποιος παρακολουθείται, για την παρακολούθησή του, ακόμη και αν δεν υπάρχει κανένας λόγος δημοσίου συμφέροντος γι' αυτό». Ο βουλευτής του ΣΥΡΙΖΑ σημείωσε ότι η αξιωματική αντιπολίτευση κατέθεσε τροπολογία «για να καταργηθεί αυτή η απαράδεκτη ρύθμιση και να επανέλθει το νομοθετικό πλαίσιο όπως ίσχυε, με ενίσχυση, μάλιστα, της αρμοδιότητας της ΑΔΑΕ».
Τόνισε, δε, πως ο ΣΥΡΙΖΑ έχει προειδοποιήσει την κυβέρνηση ότι δεν θα αφήσει να περάσει έτσι «αυτό το μείζον ζήτημα για τα δικαιώματα και τη Δημοκρατία, που υπονομεύει την ποιότητα της πολιτικής ζωής και εκθέτει τη χώρα μας στο εξωτερικό, και αποτελεί έναν από τους λόγους που έχει υποβαθμιστεί η Ελλάδα στις εκθέσεις για την ελευθερία του Τύπου». «Πρώτο βήμα είναι η κατάθεση αυτής της ερώτησης, θα ακολουθήσουν και άλλα», συμπλήρωσε.
Στο ερώτημα εάν καλύφθηκαν «από τις εξηγήσεις που έδωσε ο κ. Κοντολέων στην Επιτροπή Θεσμών και Διαφάνειας», ο κ. Κατρούγκαλος σχολίασε ότι αυτό που μπορεί να πει χωρίς να αναφερθεί σε αυτήν τη διαδικασία, «γιατί προφανώς είναι μυστική», είναι ότι «μετά τη διαδικασία βγήκα περισσότερο πεισμένος και για την ανάμιξη της ΕΥΠ και για την προσπάθεια συγκάλυψης εκ μέρους της κυβέρνησης».
* Επισυνάπτεται η ερώτηση των βουλευτών του ΣΥΡΙΖΑ-ΠΣ της Επιτροπής Θεσμών και Διαφάνειας προς τον πρωθυπουργό.
Ο κ. Οικονόμου υπογράμμισε ότι η Ευρώπη διανύει δύσκολη περίοδο λόγω της ενεργειακής κρίσης και έκανε λόγο για «αχαρτογράφητα νερά» για τα οποία «οφείλουμε να προετοιμαζόμαστε»
Απέκλεισε ο κυβερνητικός εκπρόσωπος Γιάννης Οικονόμου τα σενάρια υποχρεωτικών διακοπών ρεύματος σε νοικοκυριά λόγω ελλείψεων σε επάρκεια ενέργειας και ιδίωςφυσικούαερίου. Ερωτηθείς σχετικά κατά την ενημέρωση των πολιτικών συντακτών σημείωσε ότι «δεν υπάρχει τέτοιο ενδεχόμενο αυτή τη στιμή» και συμπλήρωσε ότι η κυβέρνηση επεξεργάζεται κάθε δυνατό μέτρο «για να μην φτάσουμε εκεί».
Αχαρτογράφητα νερά για τιμές και επάρκεια
Ο κ. Οικονόμου υπογράμμισε ότι η Ευρώπη διανύει δύσκολη περίοδο λόγω της ενεργειακής κρίσης και έκανε λόγο για «αχαρτογράφητα νερά» για τα οποία «οφείλουμε να προετοιμαζόμαστε».
Όπως σημείωσε ο κυβερνητικός εκπρόσωπος η μείωση των ροών φυσικού αερίου από τη Ρωσία «προοιωνίζουν πιο δύσκολες μέρες για την ήπειρό μας» ενώ τόνισε ότι καμιά χώρα δεν θα μείνει ανέγγιχτη, ενώ τα προβλήματα θα αφορούν τόσο στην επάρκεια όσο και στις τιμές.
Δύσκολος χειμώνας μπροστά
Συγκεκριμένα ο Γιάννης Οικονόμου ρωτήθηκε αν υπάρχει ενδεχόμενο υποχρεωτικών διακοπών ρεύματος στα νοικοκυριά και τόνισε:
«Δεν υπάρχει τέτοιο ενδεχόμενο αυτή τη στιγμή και όπως πολλές φορές έχουμε ξεκαθαρίσει καταβάλλουμε κάθε δυνατή προσπάθεια, επεξεργαζόμαστε όλες τις εναλλακτικές που έχουμε στα πιο ακραία και πιο δύσκολα σενάρια για να μην φτάσουμε εκεί. Έχουμε λάβει τα μέτρα μας έτσι ώστε να μπορέσουμε να διασφαλίσουμε την επάρκεια της εφοδιαστικής αλυσίδας. Βεβαίως όπως γνωρίζετε έχουμε μπροστά μας ένα δύσκολο χειμώνα, έχουμε μπροστά μας αχαρτογράφητα νερά και σε ότι αφορά τις τιμές και σε ότι αφορά την επάρκεια και γι’ αυτό οφείλουμε να προετοιμαζόμαστε για να μην έχουμε πολύ μεγάλα προβλήματα. Και αυτό κάνουμε σε όλες τις διαστάσεις του θέματος»
Ανάγκη δραστικών ευρωπαϊκών αποφάσεων
Στην εισαγωγική του τοποθέτηση στο briefing ο Γιάννης Οικονόμου έκανε εκτεταμένη αναφορά στην ενεργειακή κρίση, ανέφερε τα μέτρα που έχει λάβει μέχρι σήμερα η κυβέρνηση και επισήμανε ότι ο Κυριάκος Μητσοτάκης επιμένει στο πλαφόν στη χονδρική τιμή του φυσικού αερίου σε ευρωπαϊκό επίπεδο και γενικότερα στην ανάγκη πιο δραστικών και έγκαιρων ευρωπαϊκών αποφάσεων.
Παράλληλα ο κυβερνητικός εκπρόσωπος εξαπέλυσε επίθεση στο ΣΥΡΙΖΑ, κάνοντας λόγο για ανυπόστατους ισχυρισμούς της αξιωματικής αντιπολίτευσης περί κυβερνητικής ανοχής στα καρτέλ.
Αναλυτικά οι δηλώσεις του Γιάννη Οικονόμου έχουν ως εξής:
Η Ευρώπη στην πιο δύσκολη περίοδο της ενεργειακής κρίσης
«Εξαρχής είχαμε επισημάνει ότι ο πόλεμος στην Ουκρανία θα προκαλούσε σοβαρότατα προβλήματα σε όλη την ήπειρό μας, τα οποία θα δοκιμάσουν τις αντοχές μας και την αντοχή των ευρωπαϊκών κοινωνιών. Οι τελευταίες εξελίξεις σε ό,τι αφορά τις ροές ρωσικού φυσικού αερίου προς την Ευρώπη, σε συνδυασμό με το ενδεχόμενο πλήρους διακοπής τους, προοιωνίζονται ακόμη πιο δύσκολες μέρες για ολόκληρη την ήπειρό μας. Είναι προφανές ότι κάποιες χώρες θα πληγούν περισσότερο, αλλά είναι βέβαιο ότι οι επιπτώσεις δεν θα αφήσουν καμιά χώρα ανέγγιχτη. Θα αφορούν, άλλωστε, τόσο την επάρκεια όσο και τις τιμές στην ενέργεια.
»Μπροστά σε αυτή τη δυσμενή προοπτική, οι Υπουργοί Ενέργειας της Ε.Ε. συμφώνησαν -την περασμένη εβδομάδα- καταρχήν σε ένα νέο κανονισμό για της μείωση της κατανάλωσης φυσικού αερίου κατά 15%. Η απόφαση ωστόσο αυτή δεν φαίνεται να επαρκεί και ο Πρωθυπουργός Κυριάκος Μητσοτάκης εξακολουθεί να επιμένει στην ανάγκη ακόμη πιο δραστικών ευρωπαϊκών αποφάσεων έγκαιρα. Ιδίως μάλιστα στην επιβολή πλαφόν στη χονδρική τιμή αερίου και την απεξάρτηση της τιμής του από την τιμή της ηλεκτρικής ενέργειας.
»Παράλληλα, με επιστολή του στην Πρόεδρο της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, έχει προτείνει έναν πανευρωπαϊκό μηχανισμό μέσω του οποίου θα αποζημιώνονται οι βιομηχανικοί καταναλωτές για τη μείωση στη χρήση φυσικού αερίου και ηλεκτρικής ενέργειας για τον ερχόμενο Χειμώνα, ώστε να υπάρξουν θετικά αποτελέσματα τόσο ως προς την επάρκεια, όσο και ως προς την τιμή.
Προετοιμασία για τα πιο ακραία σενάρια
»Την ίδια στιγμή, η χώρα μας συνεχίζει την προετοιμασία για την αντιμετώπιση ακόμη και των πιο ακραίων σεναρίων. Όπως και σε άλλες πρόσφατες κρίσεις, έτσι και τώρα, χτίζουμε εθνικές πολιτικές για τη θωράκιση της κοινωνίας, αλλά και των επιχειρήσεων απέναντι στις απειλές. Αφενός με δράσεις εξοικονόμησης ενέργειας στο Δημόσιο, αλλά και στα νοικοκυριά και αφετέρου με πρόνοια για την εξασφάλιση επάρκειας στην ενέργεια. Έχει ήδη αναπτυχθεί συντονισμένη προσπάθεια για την προμήθεια αυξημένων ποσοτήτων υγροποιημένου αερίου, την λειτουργία με ντίζελ μονάδων που χρησιμοποιούν αέριο, αλλά και την προσωρινή παράταση της αξιοποίησης του λιγνίτη.
»Την ίδια στιγμή, η Κυβέρνησή μας χτίζει αναχώματα για την άμυνα της κοινωνίας, που τόσο ταλαιπωρείται από την ακρίβεια, απέναντι στις ενεργειακές ανατιμήσεις και όχι μόνο. Μπήκε ήδη σε εφαρμογή ένας νέος πρωτοποριακός μηχανισμός, μέσω του οποίου δεσμεύονται τα υπερέσοδα των εταιρειών παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας προς όφελος των πολιτών.
Ως 90% – 100% η απορρόφηση των αυξήσεων
»Με τον τρόπο αυτό ουσιαστικά απενεργοποιείται η ρήτρα αναπροσαρμογής, δεσμεύονται τα υπερέσοδα των εταιρειών και μεταφέρονται στο Ταμείο Ενεργειακής Μετάβασης, από το οποίο στη συνέχεια διατίθενται για τη στήριξη των καταναλωτών στους τελικούς λογαριασμούς ενέργειας που λαμβάνουν. Έτσι, με τους νέους λογαριασμούς ρεύματος, με βάση τον νέο τρόπο τιμολόγησης, οι οικιακοί καταναλωτές θα διαπιστώσουν απορρόφηση των αυξήσεων έως και 90%, ενώ η απορρόφηση των αυξήσεων για το Κοινωνικό Οικιακό Τιμολόγιο θα φτάσει μέχρι και το 100%. Ήδη, κατά τις πρώτες 15 μέρες λειτουργίας του ο μηχανισμός αυτός απέδωσε πάνω από 330 εκατομμύρια ευρώ και εκτιμάται πως μέχρι τέλος Ιουλίου θα έφτανε στα 500 εκατομμύρια ευρώ, τα οποία αυτομάτως θα διατίθενται για τη στήριξη της κοινωνίας.
Fuel pass 2. Αυξημένη επιδότηση για βενζίνη για το τρίμηνο Ιούλιος – Σεπτέμβριος
»Συνεχίζεται και μάλιστα -με πολύ αυξημένη περίμετρο- και η στήριξη της Κυβέρνησης στο τομέα αυτό. Ανοίγει σήμερα η εφαρμογή του Fuel pass 2 που αφορά στην επιδότηση της βενζίνης για το τρίμηνο Ιούλιο, Αύγουστος, Σεπτέμβριος.
»Όπως ήδη ανακοινώθηκε, η επιδότηση για αυτοκίνητο στην ηπειρωτική περιοχή, με τη χρήση της κάρτας, ανέρχεται στα 80 ευρώ για το τρίμηνο, από τα 45 ευρώ που ήταν στο προηγούμενο πρόγραμμα. Για τους πολίτες που έχουν κύρια κατοικία σε νησιωτική περιοχή, η επιδότηση με τη χρήση κάρτας ανέρχεται στα 100 ευρώ, από τα 55 ευρώ που ήταν στο προηγούμενο πρόγραμμα.
-Για ιδιοκτήτες μοτοσικλετών-μοτοποδηλάτων η επιδότηση, με τη χρήση κάρτας, ανέρχεται στα 60 ευρώ για το τρίμηνο σε ηπειρωτική περιοχή, και στα 70 ευρώ σε νησιωτική περιοχή.
»Υπενθυμίζεται σε ό,τι αφορά την περίμετρο, ότι δικαιούχοι είναι φυσικά πρόσωπα, φορολογικοί κάτοικοι Ελλάδος, με οικογενειακό εισόδημα έως 30.000 ευρώ, προσαυξημένο κατά 3.000 ευρώ για κάθε επιπλέον μέλος του νοικοκυριού, και έως 45.000 ευρώ.
Τα στοιχεία που διαψεύδουν τις Κασσάνδρες
»Γνωρίζουμε πολύ καλά ότι τα μέτρα αυτά δεν μπορούν σε καμιά περίπτωση να απορροφήσουν το σύνολο των ανατιμήσεων που προκαλεί η παγκόσμια ενεργειακή κρίση, αυτό άλλωστε είναι αδύνατον ακόμα και για οικονομίες πολύ δυνατότερες από τη δικιά μας. Όπως είναι παγκοσμίως αναγνωρισμένο ότι το ελληνικό πρόγραμμα στήριξης της κοινωνίας απέναντι στις ανατιμήσεις είναι ανάμεσα στα τρία μεγαλύτερα στην Ευρώπη.
»Παράλληλα, έχουμε υποχρέωση να διαφυλάξουμε τη δημοσιονομική ισορροπία και να διασφαλίσουμε την ομαλή πορεία της οικονομίας μας μακριά από κινδύνους που όλοι -και κυρίως οι πιο αδύναμοι- πληρώσαμε στο πρόσφατο παρελθόν. Η ελληνική οικονομία δεν πρέπει να επανέλθει με κανέναν τρόπο στο σημείο του 2010.
»Δεσμευόμαστε ταυτόχρονα -και το επανέλαβε και ο ίδιος ο Πρωθυπουργός- να εξαντλούμε κάθε διαθέσιμο ευρώ, κάθε καινούργια δυνατότητα, για τη στήριξη της κοινωνίας και να βρίσκουμε συνεχώς νέες πηγές χρηματοδότησης του προγράμματος στήριξης των πολιτών.
»Επιμένουμε σε πολιτικές που απορροφούν μεγάλο μέρος των κραδασμών που προκαλούν οι εξωγενείς κρίσεις, που στηρίζουν το διαθέσιμο εισόδημα των νοικοκυριών και τονώνουν την απασχόληση. Κι αυτό, κόντρα στις Κασσάνδρες, επιβεβαιώνεται η επιτυχία της πολιτικής αυτής από τα επίσημα στοιχεία. Ανάμεσα στα άλλα:
Τόνωση του εισόδήματος
-Το ακαθάριστο διαθέσιμο εισόδημα των νοικοκυριών αυξήθηκε το πρώτο τρίμηνο του 2022 κατά 3,8%, ενώ από τον Μάιο υπήρξε σημαντική αύξηση του κατώτατου μισθού.
-Η ανεργία μειώθηκε στο 12,5% τον Μάιο του 2022, ποσοστό που είναι το χαμηλότερο από τον Μάιο του 2010.
-Ο τουρισμός ανακάμπτει δυναμικά σε βαθμό που επιτρέπει να αισιοδοξούμε ότι θα υπερβούμε κάθε προηγούμενο.
-Την ίδια στιγμή, διαπιστώνεται ότι οι πολίτες, παρά τις δυσκολίες, ανταποκρίνονται έγκαιρα στις φορολογικές τους υποχρεώσεις, καθώς έχουν ήδη καταβάλει το 40% του φόρου εισοδήματος φυσικών προσώπων, το 50% του ΕΝΦΙΑ και το 20% της επιστροφής ποσών για τις Επιστρεπτέες Προκαταβολές.
»Οι διεθνείς κρίσεις που μας ταλανίζουν δεν αφήνουν να φανεί ακόμα η πρόοδος που έχει συντελεσθεί σε επίπεδο καθημερινότητας. Οι πολίτες ανησυχούν, αγωνιούν και κυρίως δυσκολεύονται. Για αυτό και προτεραιότητα μας παραμένει να προσπαθούμε συνεχώς να σταθούμε στο πλευρό τους με πολιτικές που παράγουν μετρήσιμο αποτέλεσμα.
»Αλλά εκείνο που επίσης πρέπει να ξεκαθαρίσουμε είναι ότι, χωρίς αυτή την πολιτική που εφαρμόζουμε, χωρίς την οικονομική πρόοδο της Ελλάδας, η πίεση και τα προβλήματα για την ελληνική κοινωνία θα ήταν πολύ μεγαλύτερα.
Εντελώς ανυπόστατοι οι ισχυρισμοί ΣΥΡΙΖΑ για ανοχή στα καρτέλ
»Θέλω να υπογραμμίσω ότι αποτελεί έκφραση θράσους και απόπειρα διαστρέβλωσης της πραγματικότητας ο ισχυρισμός του Αρχηγού της Αξιωματικής Αντιπολίτευσης ότι η Κυβέρνηση ανέχεται την αισχροκέρδεια και τη δημιουργία καρτέλ στην αγορά ενέργειας. Για άλλη μια φορά επιβεβαιώνεται πως, ο ΣΥΡΙΖΑ όταν δεν βολεύεται από την πραγματικότητα, κατασκευάζει μια δική του δυστοπία, για να εξαπατήσει τους πολίτες και να θέσει σε αμφισβήτηση τις κυβερνητικές πρωτοβουλίες.
»Ψεύδεται, διαστρεβλώνει, παραποιεί, ισχυρίζεται τα ακριβώς αντίθετα από εκείνα που πραγματικά συμβαίνουν. Αυτό συμβαίνει και στη συγκεκριμένη περίπτωση, καθώς η Κυβέρνησή μας έχει ήδη αναπτύξει πρωτοβουλίες, θεσμικές, που βάζουν φραγμό στα υπερκέρδη εταιρειών και αποδίδουν όφελος στην ελληνική κοινωνία.
Πρωτοβουλίες
Συγκεκριμένα:
»Πρώτον: Μόλις την περασμένη εβδομάδα, αμέσως μόλις διαπιστώθηκε ότι ορισμένοι πάροχοι προχώρησαν στην αύξηση των παγίων τελών, η Κυβέρνηση, με θεσμική παρέμβαση του Υπουργού Περιβάλλοντος και Ενέργειας, έβαλε πλαφόν στα πάγια τέλη. Έτσι η ανώτατη μηνιαία χρέωση του παγίου θα είναι τα 5 ευρώ.
»Δεύτερον, έχει προηγηθεί νομοθετική ρύθμιση της Κυβέρνησης με την οποία οι προμηθευτές ηλεκτρικής ενέργειας υποχρεούνται να δηλώνουν την 1η κάθε μήνα την καθαρή τιμή ηλεκτρικής ενέργειας που θα ισχύει, ώστε οι καταναλωτές να έχουν πλήρη ενημέρωση και να αποφασίζουν ανάλογα.
»Τρίτον, θεσπίστηκε η δυνατότητα των καταναλωτών να αλλάζουν προμηθευτή χωρίς να καταβάλλουν κάποιο κόστος, χωρίς να υπόκεινται σε κάποιο «πέναλτι». Κάθε καταναλωτής μπορεί να αλλάζει πάροχο αζημίως, όταν διαπιστώνει ότι υπάρχει άλλος πάροχος που μπορεί να του παράσχει πιο φθηνή τιμή.
»Τέταρτον, μπήκε σε εφαρμογή ο νέος μηχανισμός που αφαιρεί άμεσα τα όποια υπερέσοδα και τα μεταφέρει σε ένα λογαριασμό που στηρίζει τους καταναλωτές, που στηρίζει την ελληνική οικογένεια, τα ελληνικά νοικοκυριά, τις επιχειρήσεις, στους λογαριασμούς που λαμβάνουν.
»Πέμπτο, ψηφίστηκε ήδη -όπως ακριβώς έχει παραγγείλει ο Πρωθυπουργός- διάταξη σύμφωνα με την οποία τα υπερέσοδα που είχαν οι εταιρείες ηλεκτρικής ενέργειας στο προηγούμενο διάστημα θα φορολογηθούν με συντελεστή 90% -ποσοστό που επιβάλλεται μόνο στη χώρα μας- προκειμένου και αυτά τα χρήματα να διατεθούν για τη στήριξη των καταναλωτών.
»Η Κυβέρνησή μας διαχειρίζεται μια σκληρή και επώδυνη πραγματικότητα, που προκαλείται από την πανδημία και τον πόλεμο στην Ουκρανία, με τρόπο τέτοιο που να αγγίζει την κοινωνία όσο λιγότερο γίνεται. Με τρόπο τέτοιο ώστε το αποτύπωμα των ανατιμήσεων να είναι όσο το δυνατόν μικρότερο στις τσέπες και στον οικονομικό βίο των πολιτών. Ο ΣΥΡΙΖΑ από την άλλη πλευρά επιλέγει να δραπετεύσει από τα προβλήματα, κατασκευάζοντας μια πλαστή πραγματικότητα στα μέτρα του».