Μάκης Βορίδης και Πάνος Σκουρλέτης
EUROKINISSI/ΓΙΩΡΓΟΣ ΚΟΝΤΑΡΙΝΗΣΣε μια νομοθετική «αλχημεία», για την οποία μάλιστα αφήνει ήδη ανοιχτό το ενδεχόμενο να επανέλθει και να την τροποποιήσει, καταφεύγει ο υπουργός Εσωτερικών, καλούμενος να συμμορφωθεί με την απόφαση της Ολομέλειας του Συμβουλίου της Επικρατείας (ΣτΕ) για τις Επιτροπές των δήμων. Με τροπολογία που κατέθεσε λιγότερο από ένα 24ωρο πριν από την ψήφισή της, ο Μ. Βορίδης συμμορφώνεται στην απόφαση του ανώτατου ακυρωτικού δικαστηρίου κατά το ήμισυ… και κάτι λιγότερο.
Οπως έχει αναδειχθεί από τα ρεπορτάζ της «Εφ.Συν.», το ΣτΕ έκρινε αντισυνταγματικούς τους «νόμους Θεοδωρικάκου» [4623/2019 και 4625/2019] τόσο για τη μεταφορά κρίσιμων αρμοδιοτήτων των δημοτικών συμβουλίων προς τις Οικονομικές Επιτροπές και τις Επιτροπές Ποιότητας Ζωής των δήμων όσο και για τη σύνθεση των Επιτροπών αυτών, στις οποίες οι δημοτικές αρχές -ασχέτως εκλογικού αποτελέσματος της απλής αναλογικής- απέκτησαν (πλασματικές) πλειοψηφίες 3/5.
Το ΣτΕ έκρινε αντισυνταγματικές τις σχετικές διατάξεις εν συνόλω: «...οι ρυθμίσεις αυτές, οι οποίες, κατά τη βούληση του νομοθέτη, συνέχονται μεταξύ τους ως ενιαίο σύνολο και δεν μπορούν να εφαρμοσθούν αυτοτελώς, πρέπει να παραμερισθούν στο σύνολό τους ως αντισυνταγματικές και να εφαρμοσθούν κατά τη συγκρότηση των εν λόγω δημοτικών επιτροπών οι προϋφιστάμενες αυτών διατάξεις», είναι η σχετική κατακλείδα της καθαρογραμμένης απόφασης.
Ωστόσο, ο υπουργός Εσωτερικών επέλεξε να «συμμορφωθεί» μόνο στο σκέλος της επαναφοράς αρμοδιοτήτων των Επιτροπών πίσω στα δημοτικά συμβούλια και όχι πλήρως. Παραμένει στις Οικονομικές Επιτροπές μια κρίσιμη αρμοδιότητα που δεν προβλεπόταν στον «Κλεισθένη». Συγκεκριμένα, η Οικονομική Επιτροπή ενός δήμου συνεχίζει να «ασκεί τα καθήκοντα αναθέτουσας αρχής κατά το στάδιο που προηγείται της σύναψης συμβάσεων έργου, μελετών, υπηρεσιών και προμηθειών, ανεξαρτήτως προϋπολογισμού...» [παρ. ζ, άρ. 2], δηλαδή μπορεί να καθορίζει τα σχετικά κριτήρια. Οσον αφορά τις -πλειοψηφικές υπέρ των δημοτικών αρχών- συνθέσεις των Επιτροπών, ο υπουργός δεν προβαίνει σε καμία αλλαγή.
Πάντως, ο υπουργός περιορίζει τη θητεία των μελών των Επιτροπών στο ένα έτος (από δύο). Η εξήγηση που δίνει το υπουργείο Εσωτερικών είναι ότι ο υπουργός θέλει να υπάρξει μια «δοκιμαστική περίοδος» εφαρμογής της τροπολογίας και μετά, αν το κρίνει, να επανέλθει με τυχόν τροποποιήσεις. Βέβαια, η τροπολογία αναφέρει ότι οι μονοετείς θητείες θα ισχύσουν και για την επόμενη αυτοδιοικητική περίοδο.
«Συμμόρφωση στις δικαστικές αποφάσεις κατά το ήμισυ δεν υφίσταται», σχολίασε ο κοινοβουλευτικός εκπρόσωπος του ΣΥΡΙΖΑ (πρώην υπουργός Εσωτερικών και συντάκτης του «Κλεισθένη»), Π. Σκουρλέτης, τονίζοντας ότι τόσο ο νυν υπουργός όσο και η κυβέρνηση της Ν.Δ. «επιμένουν στην αντισυνταγματικότητα. Δεν μας εκπλήσσει, βέβαια, αφού είναι εμφανείς οι προθέσεις της σε μια σειρά ενεργειών να παραβιάζουν και να κουρελιάζουν το Σύνταγμα, με αποκορύφωμα το μείζον ζήτημα των υποκλοπών», πρόσθεσε. Επισήμανε δε ο κ. Σκουρλέτης ότι «η σημαντική αυτή ρύθμιση κατατέθηκε ως τροπολογία, μη δίνοντας τη δυνατότητα να εξεταστεί από την Επιστημονική Υπηρεσία της Βουλής».
Μη συμμόρφωση
«Η τροπολογία Βορίδη για την Τοπική Αυτοδιοίκηση δεν αποτελεί συμμόρφωση προς την υπ’ αρ. 2377/2022 απόφαση της Ολομέλειας του ΣτΕ», ξεκαθαρίζει στην «Εφ.Συν.» ο δικηγόρος Αντ. Μαρκούλης (επικεφαλής αντιπολιτευόμενης παράταξης στον Δήμο Βέροιας και μέλος της ΚΕΑ ΣΥΡΙΖΑ-Π.Σ.), η προσφυγή του οποίου κατά των «νόμων Θεοδωρικάκου» έγινε δεκτή από το ΣτΕ.
Οπως εξηγεί ο ίδιος: «Για τη συμμόρφωση με την απόφαση του ΣτΕ απαιτείται, καταρχάς, η αναμεταβίβαση στο Δημοτικό Συμβούλιο όλων των αρμοδιοτήτων που μεταβιβάστηκαν στην Οικονομική Επιτροπή και την Επιτροπή Ποιότητας Ζωής με τους Ν. 4623/2019 και 4625/2019 αλλά και τους μεταγενέστερους νόμους (4674/2020, 4690/2020, 4735/2020, 4795/2021, 4811/2021, 4873/2021 και 4915/2022).
Την απαίτηση αυτή ενισχύει το γεγονός ότι η απαρίθμηση στην απόφαση του ΣτΕ (σκ. 22) των μεταβιβασθεισών αρμοδιοτήτων είναι ενδεικτική (“κ.ά.”). Επιπλέον, απαραίτητες κρίνονται και η κατάργηση των προβλέψεων του Ν. 4623/2019 για την υπερεκπροσώπηση της παράταξης του δημάρχου στις Επιτροπές, η αναβίωση του Ν. 4555/2018 (“Κλεισθένη”) και η διεξαγωγή δημαιρεσιών για την εκλογή των μελών των Επιτροπών κατ’ εφαρμογή του Ν. 4555/2018».
Τέλος, να σημειωθεί ότι, χωρίς η απόφαση του ΣτΕ να θίγει άμεσα τη λειτουργία των Περιφερειών -η προσφυγή, υπενθυμίζεται, αφορούσε αποκλειστικά τους δήμους- η τροπολογία επαναφέρει αρμοδιότητες και στα περιφερειακά συμβούλια.
