Η εφαρμογή του σχεδίου Τραμπ θα μπορούσε ν' ανοίξει τον δρόμο για την πώληση φυσικού αερίου της Γάζας στην Ευρώπη, κλειδώνοντας τη Ρωσία έξω από την ενεργειακή μήτρα της ηπείρου.Ο πρόεδρος των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ δήλωσε ότι η Αμερική «θα πάρει τον έλεγχο» στη Λωρίδα της Γάζας, ενώ οι Παλαιστίνιοι που ζουν εκεί θα πρέπει να μετεγκατασταθούν στην Ιορδανία ή την Αίγυπτο (στη φωτογραφία από resourcewars.com, επάνω, ο Τραμπ με τον πρωθυπουργό του Ισραήλ Μπενιαμίν Νετανιάχου στον Λευκό Οίκο).
Διαφεύγει μέχρι τώρα της προσοχής ένας από τους πιο κρίσιμους λόγους που βρίσκεται πίσω απ’ αυτήν την απόφαση και είναι η ενέργεια. Τόσο το Ισραήλ όσο και η Γάζα έχουν τεράστια υπεράκτια αποθέματα φυσικού αερίου. Η ανάπτυξη αυτών των πόρων θα μπορούσε να βοηθήσει στη χρηματοδότηση για την ανοικοδόμηση της Λωρίδας, γράφει το resourcewars.com.
Βρίσκεται σ’ εξέλιξη μια μανιώδης μάχη για τον αποκλεισμό του ρωσικού φυσικού αερίου από την Ευρώπη
Τα κοιτάσματα φυσικού αερίου του Ισραήλ και της Λωρίδας της Γάζας
Αλλά ο Τραμπ πρέπει να κινηθεί γρήγορα για να εκμεταλλευτεί αυτήν τη μοναδική ευκαιρία καθώς βρίσκεται σ’ εξέλιξη μια μανιώδης μάχη για τον αποκλεισμό του ρωσικού φυσικού αερίου από την Ευρώπη. Νέοι προμηθευτές παίρνουν σειρά καθώς έχει έρθει η ώρα της μετάβασης.
Ας το αναλύσουμε. Τα μεγάλα υπεράκτια κοιτάσματα φυσικού αερίου του Ισραήλ — Λεβιάθαν, Ταμάρ και Νταλίτ — βρίσκονται ήδη σε λειτουργία και/ή εξερευνώνται από τη Chevron και πολλές άλλες μεσαίου μεγέθους ισραηλινές εταιρείες πετρελαίου.
Στις 4 Φεβρουαρίου, η κρατική εταιρεία ενέργειας του Αζερμπαϊτζάν SOCAR απέκτησε μερίδιο 10% στο κοίτασμα φυσικού αερίου Tamar. Γνώριζε ότι πρόκειται να γίνουν οι ανακοινώσεις για τη Γάζα;
Η συμφωνία της Χαμάς
Τρεις μήνες πριν τις επιθέσεις της 7ης Οκτωβρίου 2023, η Χαμάς έκανε μια συμφωνία με τη μεσολάβηση των ΗΠΑ για να επιτρέψει την ανάπτυξη ενός δυνητικά σημαντικού κοιτάσματος φυσικού αερίου στ’ ανοικτά των ακτών της Γάζας.
Στη συνέχεια, τρεις μήνες μετά τις 7 Οκτωβρίου, το Ισραήλ παραχώρησε αμφιλεγόμενα δικαιώματα εξερεύνησης στις Eni (Ιταλία), Dana Energy (Ηνωμένο Βασίλειο) & Ratio Petroleum (Ισραήλ) για να εξερευνήσουν εντός των θαλάσσιων ορίων της Παλαιστίνης.
Ενώ μαίνεται ο πόλεμος στη Γάζα, οι σημαντικές ενεργειακές εξελίξεις στην περιοχή προχωρούν με ταχύτατους ρυθμούς.
Αγωγός Κατάρ -ΤουρκίαςΟ αγωγός Κατάρ – Τουρκίας σχεδιαζόταν να μεταφέρει φυσικό αέριο από το Κατάρ μέσω της Σαουδικής Αραβίας, της Ιορδανίας και της Συρίας στην Τουρκία και την Ευρώπη. Το 2009, ο τότε ηγέτης της Συρίας Μπασάρ αλ Ασαντ απέρριψε το σχέδιο.
Τώρα που ο Ασαντ έφυγε;
Ο υπουργός Ενέργειας της Τουρκίας δήλωσε πρόσφατα δημόσια ότι το σχέδιο θα μπορούσε ν’ αναβιώσει εάν «η Συρία επιτύχει την εδαφική της ακεραιότητα και σταθερότητα». Επιπλέον, το Κατάρ θέλει να διαφοροποιήσει με αγωγούς τους δρόμους μεταφοράς των ενεργειακών προϊόντων του, πέρα από τις αποστολές LNG.
Οι ταχύτατες εξελίξεις:
Πριν έξι ημέρες, ο Εμίρης του Κατάρ ήταν ο πρώτος αρχηγός κράτους που επισκέφτηκε τη Συρία μετά την πτώση του Ασαντ.
Προχθές ο ντε φάκτο ηγέτης της Συρίας, Αχμεντ αλ-Σάρα, βρέθηκε στη Σαουδική Αραβία για το πρώτο επίσημο ταξίδι του στο εξωτερικό.
Ο ίδιος χθες μετέβη στην Τουρκία και συναντήθηκε με τον πρόεδρο Ερντογάν. Χμμμ…
Περσικός αγωγός
Το Ιράν έχει επίσης σχέδιο για την κατασκευή αγωγού φυσικού αερίου προς την Ευρώπη μέσω Ιράκ και Συρίας. Ονομάζεται έργο Περσικού Αγωγού, αλλά δεν υπάρχουν ενημερώσεις προόδου από το 2016. Δεδομένης της νέας ηγεσίας της Συρίας και της ταχέως αναπτυσσόμενης πολιτικής απομόνωσης του Ιράν, το έργο αυτό δεν θα προβλέπεται να υλοποιείται σύντομα.
Ο Περσικός Αγωγός (κόκκινο) και ο Αγωγός Κατάρ – Τουρκίας
Η Λιβύη βρίσκεται σ’ έναν διαρκή εμφύλιο/πολιτική κρίση μετά την απομάκρυνση από την εξουσία του δικτάτορα Μουαμάρ Καντάφι το 2011. Τα πράγματα όμως βελτιώνονται.
Πριν δύο εβδομάδες πραγματοποιήθηκε στην Τρίπολη ένα σημαντικό πετρελαϊκό συνέδριο με παρόντες πολλούς Αμερικανούς και Ευρωπαίους. Χθες, ο υπουργός Οικονομίας και Εμπορίου της Λιβύης δημοσιοποίησε σχέδια διεξαγωγής, το συντομότερο δυνατό, συνεδρίου για την ανασυγκρότηση.
Η Λιβύη ξανά στο παιχνίδι
Με μερικά από τα μεγαλύτερα αποθέματα υδρογονανθράκων στον κόσμο, η Λιβύη ελπίζει να ξαναμπεί σε μεγάλο βαθμό στο παιχνίδι.
Γιατί όλες αυτές οι χώρες — Ισραήλ, Κατάρ, Λιβύη, Συρία και Τουρκία — κινούνται γρήγορα για ν’ αναπτύξουν δυνητικά τον εφοδιασμό με φυσικό αέριο ή/και τις ικανότητές τους σε αγωγούς;
Γιατί η Ευρώπη θέλει απεγνωσμένα ν’ αντικαταστήσει τη ρωσική ενέργεια και όποιος προμηθεύει αυτό το αέριο θ’ αποκτήσει σημαντική οικονομική και γεωπολιτική ισχύ. Ολοι αυτοί οι παίκτες ξέρουν ότι πρέπει να κινηθούν με ταχύτητα πριν ξεχαστεί ο πόλεμος στην Ουκρανία και η Ρωσία επανέλθει δριμύτερη.
Οι ΗΠΑ και η ΕΕ θέλουν τη Ρωσία εκτός της αλυσίδας ενεργειακού εφοδιασμού της Ευρώπης. Η λύση; Πολλαπλοί προμηθευτές φυσικού αερίου όπως το Ισραήλ, το Κατάρ και η Λιβύη. Τώρα είναι η ώρα να κινηθούν όλοι οι παίκτες φυσικού αερίου στην περιοχή.
Η απόφαση του Τραμπ για τη Γάζα
Πώς βοηθά η μετεγκατάσταση Παλαιστινίων από τη Γάζα στην Ιορδανία ή/και στην Αίγυπτο το εμπόριο του φυσικού αερίου με την Ευρώπη;
1) Αντιμετωπίζει ένα βασικό πολιτικό πρόβλημα. Η ισραηλινο-παλαιστινιακή σύγκρουση αποτελεί εδώ και καιρό εμπόδιο στην περιφερειακή οικονομική ανάπτυξη.
2) Ιδιωτικά, αρκετά αραβικά κράτη δήλωσαν στις ΗΠΑ ότι τάσσονται υπέρ της συντριβής της Χαμάς. Με την πλήρη απομάκρυνση των Παλαιστινίων από τη Γάζα αυτό το πρόβλημα λύνεται.
Επιπλέον: όχι τρομοκρατικές επιθέσεις σε συνεργεία ανοικοδόμησης, καμία τρομοκρατική ενέργεια στο Ισραήλ (προκαλώντας άλλη μια ισραηλινή απάντηση), καμία περίπτωση σαμποτάζ στις χερσαίες εγκαταστάσεις φυσικού αερίου.
3) Αυτό θα επιταχύνει την ανάπτυξή του. Με την υποστήριξη των ΗΠΑ, τα κοιτάσματα της Γάζας μπορούν ν’ αξιοποιηθούν γρήγορα χωρίς εξωτερική παρέμβαση. Οι αγωγοί μπορούν να κατασκευαστούν χωρίς τη συνεχή απειλή εμπλοκής της τρομοκρατίας ή/και του εμφυλίου πολέμου.
4) Διαίρει και βασίλευε. Δίχως αμφιβολία, εάν το μεγαλύτερο μέρος του πληθυσμού της Γάζας παραμείνει εκεί, θα είναι σχεδόν αδύνατο να επιτευχθεί κάτι.
Αποψη από την κατεστραμμένη Λωρίδα της Γάζας (φωτογραφία από resourcewars.com)
Η διαίρεσή του και η αποστολή ορισμένων στην Αίγυπτο και των υπολοίπων στην Ιορδανία θα εξουδετερώσει κάθε εναπομείνασα κινητική ενέργεια, ειδικά καθώς η νέα Γάζα θα χτίζεται και η υπόσχεση οικονομικής ανάπτυξης θα υλοποιείται.
5) Σύμφωνα με το Bloomberg, η ανοικοδόμησή της θα μπορούσε να κοστίσει περισσότερα από 80 δισεκατομμύρια δολάρια. Κάποιος πρέπει να πληρώσει και δεν θα το κάνουν οι αμερικανοί φορολογούμενοι. Τα έσοδα από το φυσικό αέριο είναι η προφανής λύση.
Επιλύσιμες προκλήσεις
Τίποτα απ’ αυτά δεν είναι εύκολο. Υπάρχουν ακόμη τεράστιες προκλήσεις. Αλλά είναι επιλύσιμες:
Προσφέρουν τέλη διέλευσης αγωγών ή/και συμφωνίες απορρόφησης στην Ιορδανία και την Αίγυπτο για να συνδράμουν στη μετεγκατάσταση του πληθυσμού της Γάζας…
Ο Τραμπ στηρίζεται στο Κατάρ για να πληρώσει στη Συρία επιπλέον τέλη διέλευσης προκειμένου να βοηθήσει γρήγορα στην ανοικοδόμηση αυτής της κατεστραμμένης από τον πόλεμο χώρας…
Τα μεγάλα έργα υποδομής θα μπορούσαν να προσφέρουν θέσεις εργασίας για νέους στην περιοχή, μειώνοντας την αναταραχή. Το αέριο που ρέει αδιάκοπα στην Ευρώπη θα φέρει αμύθητο πλούτο σε μέρη που δεν έχουν δει πραγματική οικονομική ανάπτυξη εδώ και δεκαετίες.
Οι ανταμοιβές
Εάν αυτή η στρατηγική υλοποιηθεί, οι ανταμοιβές για τον Τραμπ — και την εξωτερική πολιτική των ΗΠΑ — θα μπορούσαν να είναι τεράστιες: Σας φαίνεται υπερβολική μια ομαλοποίηση σχέσεων μεταξύ Σαουδικής Αραβίας – Ισραήλ με τη μεσολάβηση του Τραμπ;
Τι θα λέγατε για μια ευρύτερη περιφερειακή οικονομική συμφωνία για τη Μέση Ανατολή που ενσωματώνει τη Συρία, τον Λίβανο, το Ισραήλ, την Ιορδανία, τη Σαουδική Αραβία, τα ΗΑΕ και το Κατάρ;
Επιπροσθέτως, αυτό θ’ απέκλειε τη Ρωσία από την ευρωπαϊκή ενεργειακή μήτρα – μια τεράστια νίκη για τις ΗΠΑ. Και εκτός των άλλων, θα διευκόλυνε την πώληση φυσικού αερίου στην Ευρώπη.
Η απόφαση του Τραμπ ν’ απομακρύνει τους Παλαιστίνιους από τη Γάζα μπορεί να φαίνεται ακραία. Αλλά όταν τη δούμε μέσα από το πρίσμα της ενεργειακής στρατηγικής, αποκτά νόημα. Τώρα θα δούμε αν η κυβέρνησή του μπορεί να φέρει σε πέρας μια από τις πιο περίπλοκες κινήσεις εξωτερικής πολιτικής στην ιστορία των ΗΠΑ.
Η εμπλοκή της Ελλάδας
Το σπουδαιότερο καθώς μας αφορά άμεσα: Το σχέδιο του Τραμπ κουμπώνει με τον Οικονομικό Διάδρομο Ινδίας- Μέσης Ανατολής – Ευρώπης (IMEEC), που αποτελεί στρατηγικό στόχο των ΗΠΑ στη Μέση Ανατολή έναντι των ανταγωνιστών τους Ρωσία και Κίνα. Η Ελλάδα όχι μόνο συμμετέχει σ’ αυτόν τον σχεδιασμό αλλά παίζει πρωταγωνιστικό ρόλο καθώς αποτελεί το σημείο σύνδεσης του διαδρόμου με την Ευρώπη.
Ο Οικονομικός Διάδρομος Ινδίας-Μέσης Ανατολής-Ευρώπης (IMEEC) με κατάληξη στον Πειραιά
Χθες, μάλιστα, ο υπουργός Εξωτερικών της Ελλάδας, Γιώργος Γεραπετρίτης, βρισκόταν στην Ινδία όπου συναντήθηκε με τον ινδό ομόλογό του. Κεντρικό θέμα των συζητήσεων ήταν ο διάδρομος IMEEC.
Οπως, επίσης, σημειωνόταν πρόσφατα σε ανάλυση του in, για τις προοπτικές του συγκεκριμένου έργου, «σε συνδυασμό με τις επιφυλάξεις των οικονομολόγων και των τεχνοκρατών, λιγότερα έχουν ειπωθεί για το πώς αυτές οι εξελίξεις θα επηρεάσουν σοβαρά τον παλαιστινιακό στόχο της αυτοδιάθεσης.
Το αιματοκύλισμα
»Ενώ οι Συμφωνίες του Αβραάμ διαμόρφωσαν το πολιτικό περιβάλλον για να προωθηθεί η ισραηλινή ομαλοποίηση με μεγάλο μέρος του αραβικού κόσμου, η ομάδα I2U2 και ο διάδρομος IMEEC δεν έχουν αντιμετωπίσει το ζήτημα ενός ανεξάρτητου παλαιστινιακού κράτους.
»Μελετητές όπως ο Sharri Plonski, από το Queen Mary University, παρομοιάζουν την αγορά του λιμανιού της Χάιφα (από ινδό επιχειρηματία) με την «υπεράκτια επιχείρηση του Ισραήλ» η οποία διαγράφει τους Παλαιστινίους υπό το πρόσχημα του εμπορίου, της τιτλοποίησης και της μετατόπισης των αλυσίδων εφοδιασμού».
Ολ’ αυτά, εκτός του ότι αποκαλύπτουν τους λόγους για τους οποίους αιματοκυλίστηκαν ο συριακός και ο παλαιστινιακός λαός, εξηγούν ίσως και τη σιωπή της ελληνικής κυβέρνησης στις κυνικές δηλώσεις του προέδρου των ΗΠΑ.Επιμέλεια
Γιώργος Γεωρτζόγλου
