Αιχμές για την ορθή λειτουργία των θεσμών, κάνοντας αναφορά μεταξύ άλλων στο σκάνδαλο των υποκλοπών αλλά και στον τρόπο που λειτουργούν οι εξεταστικές επιτροπές, άφησε ο Κώστας Καραμανλής με αφορμή την επετειακή βραδιά της «Δημοκρατίας» για τα 15 χρόνια έκδοσής της. Ο πρώην πρωθυπουργός τόνισε ότι «δεν αρκεί να λέμε ότι η Δημοκρατία υπάρχει. Οφείλουμε να εξετάζουμε αν λειτουργεί όπως πρέπει.
»Αν οι θεσμοί της παραμένουν ανθεκτικοί. Αν οι εγγυήσεις που συγκροτούν το Κράτος Δικαίου παραμένουν αξιόπιστες. Αν οι πολίτες εμπιστεύονται τους θεσμούς και το πολιτικό σύστημα». Κι αυτό, «γιατί», όπως επισήμανε, «θεμέλιο της Δημοκρατίας είναι η εμπιστοσύνη και η συμμετοχή των πολιτών. Γιατί χωρίς εμπιστοσύνη καμιά Δημοκρατία δεν μπορεί να σταθεί όρθια».
«Κρίση θεσμών»
Με φόντο τις υποθέσεις του ΟΠΕΚΕΠΕ και των Τεμπών, ο Κ. Καραμανλής παρατήρησε πως «ένα ολοένα διευρυνόμενο τμήμα της κοινωνίας θεωρεί ότι οι θεσμοί δεν λειτουργούν με την πληρότητα που απαιτείται». Το Κοινοβούλιο υποβαθμίζεται. Η Δικαιοσύνη επηρεάζεται. Τα ΜΜΕ χειραγωγούνται. Οι κυβερνήσεις δεν ακούνε και δεν καταλαβαίνουν. Οι αποφάσεις λαμβάνονται ερήμην τους.
«Οτι η πολιτική ασκείται με όρους κλειστών συστημάτων, χωρίς έγνοια, χωρίς αναφορά, στις πραγματικές ανάγκες της κοινωνίας» και υπογράμμισε πως «όταν αυτή η αντίληψη γενικεύεται και παγιώνεται ως πεποίθηση, ακόμα κι αν δεν ανταποκρίνεται απολύτως στην πραγματικότητα, τότε οδηγούμαστε σε κρίση εμπιστοσύνης. Κρίση αντιπροσώπευσης, κρίση αμφισβήτησης των θεσμών, κρίση απονομιμοποίησης του πολιτικού συστήματος. Τότε δοκιμάζεται η Δημοκρατία και η ποιότητά της».
Παράλληλα, έθεσε το ζήτημα του χάσματος μεταξύ φτωχών και πλουσίων, επισημαίνοντας ότι «η συσσώρευση πλούτου στα χέρια ολίγων και η περιθωριοποίηση όλο και περισσοτέρων είναι νάρκη στα θεμέλια του δημοκρατικού πολιτεύματος, και πάντως σίγουρα της ποιότητας και της ευρυθμίας του».
Σημείωσε ακόμα ότι «ο κίνδυνος σήμερα δεν προέρχεται από θορυβώδεις εκτροπές ή θεαματικές, ηχηρές συγκρούσεις» αλλά «από την αργόσυρτη, υπόγεια διολίσθηση προς την ανοχή και εξοικείωση σε φαινόμενα υποβάθμισης των κανόνων». Μεταξύ άλλων ανέφερε πως «η πίστη στην ανεξάρτητη και αδέκαστη Δικαιοσύνη είναι μείζων προϋπόθεση για τη λειτουργία της Δημοκρατίας» και ότι η ποιότητα της Δημοκρατίας «κινδυνεύει ήδη από τη στιγμή που η ανεξαρτησία της τεθεί υπό αμφισβήτηση».
Σφυροκόπημα
Στον απόηχο δε των πρόσφατων αποκαλύψεων και στοιχείων που προκύπτουν κατά την εκδίκαση της υπόθεσης των υποκλοπών σημείωσε ότι «η δικαστική διερεύνηση της υπόθεσης των τηλεφωνικών παρακολουθήσεων πολιτικών αρχηγών, υπουργών, ανώτερων στρατιωτικών, δημοσιογράφων και άλλων δεν έπεισε ότι δόθηκαν απαντήσεις στα καίρια ερωτήματα που προέκυψαν, αναφορικά με τη νομιμότητα, τη σκοπιμότητα, τους λόγους που έγιναν, τις εγκρίσεις που δόθηκαν, το περιεχόμενό τους», ενώ πρόσθεσε πως «για τη μεγάλη πλειοψηφία των πολιτών τα αναπάντητα ερωτήματα μένουν και ρίχνουν τη σκιά της αμφισβήτησης στην εύρυθμη λειτουργία της Δικαιοσύνης».
Ενα διαρκές και ανελέητο σφυροκόπημα για την κυβέρνηση Μητσοτάκη, έστω κι αν ούτε μία φορά δεν αναφέρθηκε ονομαστικά σε αυτή, ήταν η ομιλία του Ευάγγελου Βενιζέλου στην ίδια εκδήλωση. Με πυρήνα τη δημοκρατία, τη δικαιοσύνη, τους θεσμούς και τη δημοκρατική διακυβέρνηση ο πρώην πρόεδρος του ΠΑΣΟΚ προέβη σε μία εφ’ όλης της ύλης πολιτική αποκαθήλωση του πρωθυπουργού και του τρόπου με τον οποίο κυβερνά τη χώρα, μιλώντας για κρίση δημοκρατίας στη χώρα και θέτοντας ως προϋπόθεση για να πορευτεί στο μέλλον την αποκατάσταση των δημοκρατικών και δικαιοκρατικών θεσμών αλλά και ένα νέο κοινωνικό συμβόλαιο.
Ειδικότερα, ο κ. Βενιζέλος υποστήριξε ότι η δημοκρατία υπονομεύεται όταν καλλιεργείται η αίσθηση ότι δεν υπάρχουν εναλλακτικές λύσεις και όταν είναι μοιραία η επιλογή των ίδιων λύσεων και των ίδιων προσώπων. «Είναι μεγάλη η διαφορά από τη μονοκομματική εκδοχή της κοινοβουλευτικής δημοκρατίας που φαίνεται να έχει εξαντλήσει τα όριά της, ιδίως υπό τη μορφή της αυτοδύναμης μονοκομματικής κυβερνητικής πλειοψηφίας που έχει μετατραπεί σε μονοπρόσωπη εξουσία χωρίς θεσμούς αντιρρόπησης και ουσιαστικές σύγχρονες εγγυήσεις διαφάνειας», τόνισε χαρακτηριστικά και πρόσθεσε ότι «δεν νοείται να κυριαρχεί στις έρευνες κοινής γνώμης η αίσθηση της διαφθοράς και η κραυγαλέα έλλειψη εμπιστοσύνης προς όλους τους θεσμούς».
Κατά τον πρώην αντιπρόεδρο της κυβέρνησης, η χώρα δεν μπορεί να πορευτεί προς το μέλλον με την κοινωνία να προσλαμβάνει μια ασύμμετρη εικόνα της δικαιοσύνης, όταν, σύμφωνα με τον ίδιο, όλες οι εμβληματικές υποθέσεις εξελίσσονται εκ των πραγμάτων με τρόπο που καλλιεργεί την κοινωνική πεποίθηση ότι κυριαρχεί η αδιαφάνεια και η συγκάλυψη.
Τα Τέμπη
Στάθηκε μάλιστα στις «εντυπωσιακές αποκαλύψεις στο δικαστήριο για τις υποκλοπές, στη δίκη για τους κουκουλοφόρους της Νοβάρτις με έξι χρόνια καθυστέρηση, στην εξεταστική για τον ΟΠΕΚΕΠΕ, η οποία αποκαλύπτει το μέγεθος του σκανδάλου, στο μεγάλο ζήτημα της συνολικής υστέρησης του πρωτογενούς τομέα που οδηγεί σε απόγνωση τους αγρότες», αλλά και στο γεγονός, όπως κατέληξε, ότι τον Μάρτιο «αναμένεται η έναρξη της δίκης για τα Τέμπη και με τη δίκη αυτή σε εξέλιξη θα πλησιάζουν οι εκλογές».
Ο κ. Βενιζέλος σημείωσε ότι δημοκρατία σημαίνει κάτι πολύ περισσότερο από δημοκρατική διακυβέρνηση και επανέλαβε ότι «κρίση δημοκρατίας υπάρχει όταν η χώρα έχει καταστεί ουσιαστικά μη διακυβερνήσιμη», διευκρινίζοντας ότι αυτό δεν σημαίνει ότι δεν έχει κυβέρνηση που διαθέτει κοινοβουλευτική πλειοψηφία, αλλά είναι κάτι πολύ πιο βαθύ και ουσιαστικό που αφορά το πολιτικό σύστημα και όλες τις δημιουργικές δυνάμεις.
Στην εκδήλωση τιμήθηκε ο σκηνοθέτης Γιάννης Σμαραγδής. Το «παρών» έδωσαν αρκετά πολιτικά πρόσωπα από διάφορους πολιτικούς και επιχειρηματικούς χώρους. Ανάμεσά τους ο πρώην Πρόεδρος της Δημοκρατίας Π. Παυλόπουλος, ο πρώην πρωθυπουργός Αντώνης Σαμαράς, ο πρόεδρος της Βουλής Ν. Κακλαμάνης, ο υπ. Εθνικής Αμυνας Ν. Δένδιας, ο Κ. Τσουκαλάς (ΠΑΣΟΚ), ο Κ. Ζαχαριάδης (ΣΥΡΙΖΑ), οι Χρ. Σπίρτζης, Π. Καμμένος, Αφροδίτη Λατινοπούλου, Ευ. Μυτιληναίος, Δ. Μελισσανίδης κ.ά.
