Με άρθρο-παρέμβαση στο Politico ο πρωθυπουργός συνυπογράφει την επιστολή των 22 ηγετών της Ε.Ε. και προτείνει έκτακτα μέτρα σε περιπτώσεις μαζικών αφίξεων μεταναστών και προσφύγων
Σκληρή ατζέντα στο μεταναστευτικό προωθεί ο Κυριάκος Μητσοτάκης στην Ευρώπη καλώντας την Ε.Ε. να αποφασίσει νέα μέτρα στην κατεύθυνση ενός αυστηρού ευρωπαϊκού κοινού πλαισίου που θα ενεργοποιείται σε περιπτώσεις μαζικών αφίξεων μεταναστών και προσφύγων, όπως συνέβη πρόσφατα στον ισπανικό θύλακα στη Θέουτα, αλλά και στον Εβρο τον Μάρτιο του 2020.
Με άρθρο του που δημοσιεύτηκε χθες στο Politico, ο πρωθυπουργός, ο οποίος συνυπέγραψε την επιστολή 22 ηγετών της Ε.Ε. κατά της μεταναστευτικής πολιτικής της Ισπανίας, αν και επισημαίνει πως δεν γνωρίζουμε ακόμα πώς προέκυψε αυτή η κρίση, σχολιάζει πως «τα πρόσφατα γεγονότα στα ευρωπαϊκά σύνορα, και ιδίως στον ισπανικό θύλακα της Θέουτα, αποτελούν την πιο πρόσφατη υπενθύμιση ότι η μετανάστευση δεν αποτελεί πλέον μόνο ένα ανθρωπιστικό ζήτημα ή μια πρόκληση διαχείρισης. Σε ορισμένες περιπτώσεις έχει μετατραπεί σε εργαλείο γεωπολιτικού εξαναγκασμού».
Τα εργαλεία
Σημειώνει ακόμα ότι «η Ευρωπαϊκή Ενωση βρίσκεται ολοένα και συχνότερα αντιμέτωπη με μια πιο ύπουλη μορφή υβριδικής πίεσης: τη σκόπιμη εργαλειοποίηση της μετανάστευσης από κρατικούς και μη κρατικούς δρώντες, οι οποίοι επιδιώκουν να δοκιμάσουν την ανθεκτικότητα της Ευρώπης, να υπονομεύσουν τη συνοχή της και να αποσπάσουν πολιτικές παραχωρήσεις».
Αν και ο πρωθυπουργός μιλάει για «σημαντική πρόοδο» στο ζήτημα με το Σύμφωνο για τη Μετανάστευση και το Ασυλο, εντούτοις υποστηρίζει ότι «τα εργαλεία αυτά έχουν σχεδιαστεί για καταστάσεις που παραμένουν στον πυρήνα τους διαχειρίσιμες».
Φέρνοντας ως παραδείγματα όχι μόνο την πρόσφατη κρίση στη Θέουτα, αλλά και ανάλογες κρίσεις στον Εβρο και στη Λιθουανία, την Πολωνία και τη Λετονία στα σύνορά τους με τη Λευκορωσία, ο Κυριάκος Μητσοτάκης σχολιάζει ότι «υπό τέτοιες ακραίες συνθήκες, η άμεση και πλήρης εφαρμογή των καθιερωμένων διαδικασιών ασύλου και υποδοχής για όλους τους αφιχθέντες δεν είναι απλώς δύσκολη, συχνά είναι αδύνατη» και ότι η Ευρώπη οφείλει να δράσει αποφασιστικά.
Σύμφωνα με τον πρωθυπουργό, ο μηχανισμός που προτείνει, με «σαφή και αντικειμενικά κριτήρια ενεργοποίησης», θα μπορούσε να επιτρέπει την προσωρινή, αναλογική και αυστηρά ελεγχόμενη προσαρμογή των συνήθων διαδικασιών.
Και ενώ τονίζει πως οι ταχείες διαδικασίες ασύλου πρέπει να εξακολουθήσουν να αποτελούν μέρος των διαθέσιμων μέσων, προτείνει ότι «σε σαφώς καθορισμένες εξαιρετικές περιπτώσεις ακραίας και δυσανάλογης πίεσης -είτε στα χερσαία σύνορα είτε μετά από μαζικές αφίξεις διά θαλάσσης- τα κράτη-μέλη θα πρέπει να έχουν τη δυνατότητα, στο πλαίσιο ενός ειδικού καθεστώτος έκτακτης ανάγκης της Ε.Ε., να αναστέλλουν προσωρινά την υποβολή αιτήσεων ασύλου από νεοαφιχθέντες, προχωρώντας παράλληλα στην ταχεία επιστροφή όσων δεν έχουν δικαίωμα παραμονής, σε πλήρη συμμόρφωση με τις νομικές υποχρεώσεις της Ε.Ε.».
Εν ολίγοις προτείνει ευρωπαϊκή «ομπρέλα» για έναν μηχανισμό σαν αυτόν που εφάρμοσε πέρυσι η ελληνική κυβέρνηση με τις αθρόες αφίξεις μεταναστών στην Κρήτη από τη Λιβύη. Σύμφωνα με τον Κυρ. Μητσοτάκη, «αυτό δεν συνιστά απομάκρυνση από τις αξίες της Ευρώπης, αλλά αναγκαία προσαρμογή στις νέες πραγματικότητες».
Επιπλέον, προσθέτει πως «κάθε τέτοιο μέτρο πρέπει να είναι αυστηρά περιορισμένο χρονικά, αναλογικό και να συνοδεύεται από ισχυρές δικλίδες ασφαλείας», χαρακτηρίζοντας «αδιαπραγμάτευτο» τον πλήρη σεβασμό του δικαίου της Ευρωπαϊκής Ενωσης, του Χάρτη Θεμελιωδών Δικαιωμάτων της Ε.Ε. και της αρχής της μη επαναπροώθησης.
«Κανένα κράτος-μέλος που αντιμετωπίζει τέτοιου είδους πίεση δεν θα πρέπει να καλείται να την αντιμετωπίσει μόνο του. Η επιχειρησιακή υποστήριξη από τους οργανισμούς της Ευρωπαϊκής Ενωσης, οι συντονισμένες προσπάθειες επιστροφών, καθώς και η οικονομική και τεχνική βοήθεια πρέπει να κινητοποιούνται αυτομάτως κάθε φορά που ενεργοποιείται ένας τέτοιος μηχανισμός», συμπληρώνει ο πρωθυπουργός.
Οι αντιδράσεις
Η πρόεδρος της Κ.Ο. του ΣΥΡΙΖΑ-Π.Σ., Ρένα Δούρου, σχολιάζοντας την παρέμβαση του πρωθυπουργού σημειώνει πως «την ώρα που η ελληνική κυβέρνηση έχει βρεθεί επανειλημμένα στο στόχαστρο διεθνών οργανισμών και οργανώσεων ανθρωπίνων δικαιωμάτων για τους χειρισμούς της στο προσφυγικό και το μεταναστευτικό, επιλέγει να μετατοπίζει ακόμη περισσότερο το κέντρο βάρους της ευρωπαϊκής πολιτικής προς την ατζέντα της Ακροδεξιάς, επιδιώκοντας πρόσκαιρα εσωκομματικά και εκλογικά οφέλη και δίνοντας διαπιστευτήρια πρόθυμου συμμάχου».
Επισημαίνει ακόμα ότι «η κοινή πρωτοβουλία 22 κρατών-μελών της Ε.Ε., με αιχμή τη διαχείριση της κρίσης στη Θέουτα και τις επιλογές της κυβέρνησης Σάντσεθ στην προσφυγική και μεταναστευτική πολιτική, δεν αφορά μόνο την Ισπανία».
Σύμφωνα με την επικεφαλής του ΣΥΡΙΖΑ-Π.Σ. «αφορά την προσπάθεια να μετατραπεί η ατζέντα της ευρωπαϊκής Ακροδεξιάς σε υποχρεωτική ευρωπαϊκή πολιτική» και «το δικαίωμα των δημοκρατικά εκλεγμένων κυβερνήσεων να εφαρμόζουν τις πολιτικές για τις οποίες έλαβαν δημοκρατική εντολή, χωρίς να μετατρέπονται σε ευρωπαϊκό μονόδρομο επιλογές που αντιβαίνουν στις καταστατικές αρχές της Ευρωπαϊκής Ενωσης και στην προστασία των θεμελιωδών δικαιωμάτων».
«Οταν ο κ. Μητσοτάκης υποστηρίζει ότι οι πολιτικές της Ισπανίας προσελκύουν τις συγκεκριμένες ροές, αποδυναμώνει το δικό του επιχείρημα ότι στον Εβρο υπήρχε μια οργανωμένη επιχείρηση από την Τουρκία. Πρόκειται για διαφορετικά μέτρα και διαφορετικά σταθμά», υπογράμμισε ο Γαβριήλ Σακελλαρίδης στην ΕΡΤ3 και έκανε λόγο για εργαλειοποίηση του μεταναστευτικού και προσφυγικού ζητήματος από τη Δεξιά και την Ακροδεξιά στην Ευρώπη.
