Με ανακούφιση έγινε δεκτή από τον πλανήτη η ανακοίνωση του Ιράν πως ανοίγει τα Στενά του Ορμούζ για το υπόλοιπο της 10ημερης εκεχειρίας στον Λίβανο. Οι διεθνείς χρηματιστηριακές αγορές ανταποκρίθηκαν θετικά (έπεσε πάνω από 10% η τιμή του πετρελαίου) και διεθνείς αναλυτές έκαναν λόγο για ένα σημαντικό βήμα προς τον τερματισμό του πολέμου στη Μέση Ανατολή.
Την είδηση επιδοκίμασε και ο Αμερικανός πρόεδρος Ντόναλντ Τραμπ, ο οποίος πάντως τόνισε ότι θα παραμείνει σε ισχύ ο ναυτικός αποκλεισμός των ΗΠΑ μέχρι να υπάρξει οριστική συμφωνία με το Ιράν.
Πάντως, αν και η ανακοίνωση του Ιράν αποτελεί σίγουρα μια πολύ θετική εξέλιξη, εξακολουθεί να υπάρχει αβεβαιότητα σχετικά με το τι σημαίνει αυτό στην πράξη.
Με το δάχτυλο στη σκανδάλη η Τεχεράνη, θέτει τους όρους της
Το άνοιγμα των Στενών φέρεται να συνδέεται με όρους που θέτει η Τεχεράνη. Συγκεκριμένα, η διοίκηση του Ναυτικού των Φρουρών της Επανάστασης ανέφερε τρεις προϋποθέσεις για διέλευση από τα Στενά:
- Μόνο τα εμπορικά πλοία μπορούν να διέλθουν από τα Στενά, ενώ απαγορεύονται τα στρατιωτικά πλοία
- Τα πλοία θα πρέπει να περνούν από συγκεκριμένη διαδρομή, την οποία θα έχει προκαθορίσει η Τεχεράνη
- Η διέλευση των πλοίων θα πρέπει να είναι συντονισμένη από τις ιρανικές δυνάμεις (από τη διοίκηση του Ναυτικού) που θα είναι υπεύθυνες για το πέρασμα
Εξάλλου, ο Esmaeil Baghaei, εκπρόσωπος του Υπουργείου Εξωτερικών του Ιράν, έδωσε διευκρινίσεις σχετικά με προηγούμενη ανάρτηση στο X του ΥΠ.ΕΞ. Αμπάς Αραγτσί, προειδοποιώντας μεταξύ άλλων πως εάν συνεχιστεί ο θαλάσσιος αποκλεισμός των λιμανιών του Ιράν, το Ιράν θα προβεί σε «αμοιβαία δράση». Το Ιράν είναι ο φύλακας του Στενού του Ορμούζ και θα δείξει επιείκεια όπου είναι απαραίτητο, υπογράμμισε.
Επίσης, το ιρανικό πρακτορείο ειδήσεων ISNA επικαλέστηκε τον Mahmoud Nabavian (αξιωματούχο που περιέγραψε ως μέλος της διαπραγματευτικής ομάδας του Ιράν), ο οποίος δήλωσε ότι σε ορισμένα εμπορικά πλοία θα επιτραπεί να διασχίσουν τα Στενά, μόνο εάν καταβάλουν τέλη.
Όπως φαίνεται, η πρόσβαση στα Στενά δεν θα είναι για όλους και θα τελεί υπό συγκεκριμένες προϋποθέσεις. Ο στρατιωτικός και διπλωματικός αναλυτής Alexandru Hudisteanu, μιλώντας στο Al Jazeera επισήμανε ότι η διαδρομή των πλοίων που θα επιλέξει η Τεχεράνη, θα τα οδηγεί στα χωρικά ύδατα του Ιράν, δίνοντας στους Ιρανούς την ευκαιρία να διατηρήσουν το δάχτυλό τους στη σκανδάλη.
«Τα δύο μέρη δεν εμπιστεύονται το ένα το άλλο, επομένως δεν πρόκειται να θελήσουν να αφήσουν τους μοχλούς πίεσης εκτός των χεριών τους», δήλωσε ο Hudisteanu, προσθέτοντας ότι οι ΗΠΑ διατηρούν τον ναυτικό αποκλεισμό τους για τον ίδιο ακριβώς λόγο. Παράλληλα, περιέγραψε την τρέχουσα φάση ως μια «διαδικασία οικοδόμησης εμπιστοσύνης» για το Ιράν και τις ΗΠΑ, καθώς και για τον ναυτιλιακό κόσμο, που αξιολογεί τον κίνδυνο επανέναρξης της ναυσιπλοΐας μέσω των Στενών του Ορμούζ.
► «Ζητάμε να ανοίξουν εκ νέου, άμεσα και άνευ όρων τα Στενά του Ορμούζ», δήλωσε από το Παρίσι ο πρόεδρος της Γαλλίας Εμανουέλ Μακρόν λίγο μετά την τηλεδιάσκεψη των εκπροσώπων περίπου 40 κρατών, όπου την Ελλάδα εκπροσώπησε ο πρωθυπουργός Κυριάκος Μητσοτάκης. Παρόντες στο Παρίσι, πλην του προέδρου Μακρόν, ήταν οι ηγέτες της Γερμανίας, της Βρετανίας και της Ιταλίας.
Τραμπ: Συμφωνία με το Ιράν «σε μία ή δύο μέρες»
Ο πρόεδρος Τραμπ δήλωσε στο Axios ότι οι διαπραγματευτές των ΗΠΑ και του Ιράν πιθανότατα θα συναντηθούν αυτό το Σαββατοκύριακο και αναμένει ότι θα καταλήξουν σε μια τελική συμφωνία για τον τερματισμό του πολέμου. Πάντως, πολλοί Αμερικανοί αξιωματούχοι και άλλες πηγές που ενημερώθηκαν για τις διαπραγματεύσεις δήλωσαν στο Axios ότι ενώ έχει σημειωθεί σημαντική πρόοδος και οι ΗΠΑ και το Ιράν πλησιάζουν τώρα σε ένα τρισέλιδο ειρηνευτικό σχέδιο, εξακολουθούν να υπάρχουν κενά σε κρίσιμα ζητήματα.
Ο Τραμπ, ο οποίος ισχυρίστηκε ότι έχει μιλήσει προσωπικά με τους Ιρανούς τις τελευταίες ημέρες, αισθάνεται σαφώς αισιόδοξος. «Οι Ιρανοί θέλουν να συναντηθούν. Θέλουν να κάνουν μια συμφωνία. Νομίζω ότι μια συνάντηση πιθανότατα θα πραγματοποιηθεί το Σαββατοκύριακο. Νομίζω ότι θα καταλήξουμε σε μια συμφωνία την επόμενη ή σε δύο μέρες», είπε σε μια σύντομη τηλεφωνική συνέντευξη.
Το Axios ανέφερε την Παρασκευή ότι ένα στοιχείο της υπό συζήτηση συμφωνίας θα προέβλεπε την αποδέσμευση 20 δισεκατομμυρίων δολαρίων από παγωμένα ιρανικά κεφάλαια σε αντάλλαγμα για την παραίτηση του αποθέματος εμπλουτισμένου ουρανίου του. Το σχέδιο περιλαμβάνει επίσης μορατόριουμ στον ιρανικό εμπλουτισμό.
Ο Τραμπ έχει επίσης δηλώσει ότι η συμφωνία θα «κάνει το Ισραήλ ασφαλές» και έχει υποστηρίξει πως «το Ισραήλ θα βγει σπουδαίο» στο τέλος του πολέμου. Επίσης έχει ξεκαθαρίσει ότι θέλει να τερματιστούν οι ισραηλινές επιθέσεις στον Λίβανο στο πλαίσιο της εκεχειρίας που ανακοινώθηκε την Πέμπτη.
Σημειώνεται ωστόσο ότι ορισμένα μέλη της ισραηλινής κυβέρνησης αντιτίθενται σε μια συμφωνία και θέλουν να συνεχιστούν οι πόλεμοι σε Ιράν και Λίβανο.
Τι άλλο ανέφερε ο Αμερικανός πρόεδρος:
► Απέρριψε την πρόταση του ΝΑΤΟ για βοήθεια στα Στενά του Ορμούζ, κατηγορώντας τους συμμάχους τους ως άχρηστους: «Τώρα που η κατάσταση στα Στενά του Ορμούζ έληξε, έλαβα μια κλήση από το ΝΑΤΟ που με ρωτούσαν εάν χρειαζόμαστε βοήθεια. Τους είπα να μείνουν μακριά εφόσον δεν θέλουν να γεμίσουν τα πλοία τους με πετρέλαιο. Ήταν άχρηστοι όταν τους είχαμε ανάγκη, μια χάρτινη τίγρη».
► Είπε στο πρακτορείο Reuters ότι η Ουάσιγκτον θα συνεργαστεί με το Ιράν για την ανάκτηση του εμπλουτισμένου ουρανίου και τη μεταφορά του πίσω στις Ηνωμένες Πολιτείες. «Θα το κάνουμε μαζί. Θα μπούμε μαζί με το Ιράν, με χαλαρούς ρυθμούς, θα κατεβούμε και θα αρχίσουμε να σκάβουμε με βαριά μηχανήματα. Θα το φέρουμε πίσω στις ΗΠΑ» είπε ο Τραμπ σε τηλεφωνική συνέντευξη που παραχώρησε. Τον ισχυρισμό αυτό διέψευσε αργότερα η Τεχεράνη.
► Υποστήριξε ότι η Τεχεράνη συμφώνησε «να μην κλείσει ποτέ ξανά τα Στενά του Ορμούζ». Όπως ανέφερε σε ανάρτησή του, το πέρασμα των Στενών «δεν θα χρησιμοποιείται πλέον ως όπλο εναντίον του κόσμου!».
► Ισχυρίστηκε πως το Ιράν αφαιρεί όλες τις θαλάσσιες νάρκες του από τα Στενά με τη βοήθεια των ΗΠΑ, χωρίς να δώσει λεπτομέρειες. «Το Ιράν, με τη βοήθεια των ΗΠΑ, έχει αφαιρέσει ή βρίσκεται στη διαδικασία αφαίρεσης όλων των θαλάσσιων ναρκών του! Ευχαριστώ!» δήλωσε ο πρόεδρος των ΗΠΑ σε άλλη ανάρτησή στο Truth Social.
