Την απόσυρση του σχεδιασμού για τις Ζώνες Υποδοχής Συντελεστή Δόμησης ζητούν έξι δήμαρχοι του Βόρειου Τομέα Αθηνών, με την υποστήριξη της Κεντρικής Ένωσης Δήμων Ελλάδας (ΚΕΔΕ). Στο Διοικητικό Συμβούλιο της 12ης Νοεμβρίου αναδείχθηκαν σοβαρές αντιρρήσεις για την επιλογή ήδη κορεσμένων αστικών περιοχών, την αξιοπιστία των μελετών και την απουσία επαρκούς αξιολόγησης της φέρουσας ικανότητάς τους. Ο δήμαρχος Χαλανδρίου, Σίμος Ρούσσος, προειδοποιεί για τη μεταφορά 258.000 τ.μ. δόμησης στην πόλη, ενώ ο δήμαρχος Παπάγου – Χολαργού, Ηλίας Αποστολόπουλος, έκανε λόγο για λανθασμένα στοιχεία και σχεδιασμό που απειλεί να επιβαρύνει περαιτέρω πυκνοδομημένες γειτονιές.
Η μεταφορά συντελεστή δόμησης εξελίσσεται σε σημαντικό πεδίο αντιπαράθεσης μεταξύ της κυβέρνησης και των δήμων, καθώς οι υπό διαβούλευση Στρατηγικές Μελέτες Περιβαλλοντικών Επιπτώσεων (ΣΜΠΕ) για τις Ζώνες Υποδοχής Συντελεστή (ΖΥΣ) προκαλούν έντονες αντιδράσεις σε περιοχές της Αττικής.
Το ζήτημα τέθηκε στο Διοικητικό Συμβούλιο της ΚΕΔΕ στις 12 Νοεμβρίου 2026, με πρωτοβουλία του Α΄ αντιπροέδρου της Ένωσης, Γρηγόρη Κωνσταντέλλου, και με αναλυτική παρέμβαση του δημάρχου Παπάγου – Χολαργού, Ηλία Αποστολόπουλου.
Η ΚΕΔΕ εξέφρασε ομόφωνα τη στήριξή της στους δήμους που αντιδρούν στον συγκεκριμένο σχεδιασμό, ενώ διατυπώθηκε η ανάγκη να εξεταστούν οι επιπτώσεις και στις υπόλοιπες περιοχές της χώρας.
Την ίδια στιγμή, ο δήμαρχος Χαλανδρίου, Σίμος Ρούσσος, με δημόσια παρέμβασή του στην τηλεόραση του ΣΚΑΪ, ανέδειξε τις συνέπειες που, σύμφωνα με τη δημοτική αρχή, μπορεί να έχει η εφαρμογή του σχεδίου σε μια από τις πιο επιβαρυμένες περιοχές του Βόρειου Τομέα Αθηνών.
Σίμος Ρούσσος: «Τραγική εξέλιξη» η μεταφορά 258.000 τ.μ. στο Χαλάνδρι
Μιλώντας στην εκπομπή «Αταίριαστοι» του ΣΚΑΪ, με τους δημοσιογράφους Χρήστο Κούτρα και Γιάννη Ντσούνο, ο δήμαρχος Χαλανδρίου, Σίμος Ρούσσος, εξέφρασε την κατηγορηματική αντίθεση της δημοτικής αρχής στον προτεινόμενο σχεδιασμό.
Όπως ανέφερε, προβλέπεται η μεταφορά 258.000 τ.μ. δόμησης στο Χαλάνδρι, με προέλευση οικοδομικών δικαιωμάτων από την περιοχή της Πανόρμου, τους Αμπελόκηπους και άλλες γειτονικές περιοχές.
Ο ίδιος χαρακτήρισε μια τέτοια εξέλιξη «τραγική», υποστηρίζοντας ότι η πόλη δεν διαθέτει τις υποδομές και τις δυνατότητες να υποδεχθεί τόσο μεγάλη πρόσθετη δόμηση.
Σύμφωνα με τα στοιχεία που παρουσίασε, από τα περίπου 580.000 τ.μ. που προβλέπεται να μεταφερθούν στον Βόρειο Τομέα Αθηνών, το 44% κατευθύνεται στο Χαλάνδρι.
Η αναλογία αυτή καταδεικνύει, κατά τον δήμαρχο, τη δυσανάλογη επιβάρυνση που θα δεχθεί η πόλη σε σχέση με άλλες περιοχές.
Ο Σίμος Ρούσσος ξεκαθάρισε ότι η δημοτική αρχή θα αξιοποιήσει κάθε διαθέσιμο μέσο προκειμένου να εμποδίσει την υλοποίηση του σχεδίου.
Η αντίφαση με το Γενικό Πολεοδομικό Σχέδιο του 2021
Ιδιαίτερη έμφαση έδωσε ο δήμαρχος Χαλανδρίου στην αντίφαση που, σύμφωνα με τον ίδιο, δημιουργείται μεταξύ του νέου σχεδιασμού των ΖΥΣ και του ισχύοντος πολεοδομικού σχεδιασμού της πόλης.
Όπως υπενθύμισε, το 2021 εγκρίθηκε νέο Γενικό Πολεοδομικό Σχέδιο για το Χαλάνδρι, επί θητείας του τότε υφυπουργού Περιβάλλοντος Νίκου Ταγαρά.
Το σχέδιο αυτό προέβλεπε μείωση κατά 10% του γενικού συντελεστή δόμησης σε όλες τις πολεοδομικές ενότητες.
Σύμφωνα με τον κ. Ρούσσο, η επιλογή αυτή στηρίχθηκε στην εκτίμηση ότι οι υφιστάμενες υποδομές της πόλης έχουν περιορισμένες δυνατότητες να εξυπηρετήσουν περαιτέρω οικοδομική ανάπτυξη.
Οι δρόμοι, οι κοινόχρηστοι χώροι, οι ελεύθερες εκτάσεις και το αστικό πράσινο δεν επαρκούν, όπως υποστήριξε, για να υποστηρίξουν σημαντική πρόσθετη επιβάρυνση.
Επομένως, δημιουργείται το ερώτημα πώς είναι δυνατόν η Πολιτεία να εγκρίνει το 2021 έναν πολεοδομικό σχεδιασμό που μειώνει τη δόμηση για λόγους προστασίας της πόλης και λίγα χρόνια αργότερα να προωθεί τη μεταφορά εκατοντάδων χιλιάδων τετραγωνικών μέτρων πρόσθετης δόμησης στην ίδια περιοχή.
Η αντίφαση αυτή αποτελεί έναν από τους βασικούς άξονες της επιχειρηματολογίας του Δήμου Χαλανδρίου.
Ένα χρήσιμο πολεοδομικό εργαλείο που μπορεί να λειτουργήσει αντίστροφα
Ο Σίμος Ρούσσος διευκρίνισε ότι δεν απορρίπτει συνολικά τον θεσμό της μεταφοράς συντελεστή δόμησης.
Αντιθέτως, υποστήριξε ότι πρόκειται για ένα εργαλείο που, υπό συγκεκριμένες προϋποθέσεις, μπορεί να συμβάλει στην προστασία του περιβάλλοντος και στην εξασφάλιση ελεύθερων χώρων.
Ο δήμαρχος ανέφερε ότι το Χαλάνδρι διαθέτει 47 στρέμματα εκτάσεων προς απαλλοτρίωση, με το συνολικό κόστος απόκτησής τους να ξεπερνά τα 50 εκατ. ευρώ.
Πρόκειται για μια ιδιαίτερα σημαντική οικονομική επιβάρυνση, την οποία ο Δήμος δυσκολεύεται να καλύψει με τους διαθέσιμους πόρους του.
Στο πλαίσιο αυτό, η μεταφορά συντελεστή θα μπορούσε, σύμφωνα με τον ίδιο, να χρησιμοποιηθεί για την εξασφάλιση κοινόχρηστων χώρων και την αποζημίωση ιδιοκτητών, χωρίς να απαιτείται σε κάθε περίπτωση η καταβολή μεγάλων ποσών από τα δημοτικά ταμεία.
Προϋπόθεση, ωστόσο, είναι ο συντελεστής να μεταφέρεται με λελογισμένο τρόπο σε περιοχές που μπορούν πράγματι να τον υποδεχθούν.
Ο δήμαρχος έθεσε ως βασικό κριτήριο τη δημιουργία θετικού περιβαλλοντικού ισοζυγίου: η μεταφορά να συμβάλλει στην προστασία περισσότερων ελεύθερων χώρων από όσους επιβαρύνει.
Κατά την εκτίμησή του, η μαζική μεταφορά 258.000 τ.μ. προς το Χαλάνδρι ανατρέπει αυτή τη λογική, μετατρέποντας έναν δυνητικά χρήσιμο πολεοδομικό μηχανισμό σε παράγοντα πρόσθετης περιβαλλοντικής και οικιστικής πίεσης.
Η στεγαστική κρίση και το αναπτυξιακό μοντέλο
Ο δήμαρχος Χαλανδρίου αναφέρθηκε και στο επιχείρημα ότι η αύξηση της διαθέσιμης οικοδομήσιμης επιφάνειας θα μπορούσε να συμβάλει στην αντιμετώπιση του στεγαστικού προβλήματος.
Δεν αμφισβήτησε την ανάγκη εξεύρεσης λύσεων για τη στέγαση, υποστήριξε όμως ότι η εφαρμογή ενός πολεοδομικού μέτρου χωρίς επαρκή σχεδιασμό μπορεί να δημιουργήσει περισσότερα προβλήματα από εκείνα που επιχειρεί να αντιμετωπίσει.
Παράλληλα, άσκησε κριτική σε ένα αναπτυξιακό μοντέλο που εξακολουθεί, όπως ανέφερε, να στηρίζεται σε μεγάλο βαθμό στην οικοδομική δραστηριότητα, χωρίς να λαμβάνει επαρκώς υπόψη τις πραγματικές αντοχές των πόλεων.
Το ερώτημα που θέτει είναι εάν η πρόσθετη δόμηση ανταποκρίνεται σε τεκμηριωμένες στεγαστικές και κοινωνικές ανάγκες ή εάν δημιουργεί νέες δυνατότητες οικοδομικής εκμετάλλευσης σε περιοχές που είναι ήδη επιβαρυμένες.
Κωνσταντέλλος στην ΚΕΔΕ: Να μην επεκταθεί ο σχεδιασμός σε όλη τη χώρα
Στη συνεδρίαση του Διοικητικού Συμβουλίου της ΚΕΔΕ, ο Α΄ αντιπρόεδρος Γρηγόρης Κωνσταντέλλος έθεσε το ζήτημα εκτός ημερήσιας διάταξης.
Όπως ανέφερε, οι υπό διαβούλευση Στρατηγικές Μελέτες Περιβαλλοντικών Επιπτώσεων έχουν προκαλέσει έντονες αντιδράσεις κυρίως στη Βόρεια Αθήνα και στην Ανατολική Αττική.
Επισήμανε ότι η μεταφορά συντελεστή μπορεί να οδηγήσει σε ουσιαστική αύξηση της δόμησης στις περιοχές υποδοχής, ενώ προειδοποίησε ότι το πρόβλημα ενδέχεται να επεκταθεί σε πολύ περισσότερους δήμους.
Χαρακτηριστικά σημείωσε ότι οι περιοχές που πλήττονται σήμερα μπορεί να είναι λίγες, αλλά αύριο να γίνουν πολύ περισσότερες.
Ζήτησε από την ΚΕΔΕ να λάβει ομόφωνη απόφαση που θα ευθυγραμμίζεται με την επιστολή των έξι δημάρχων και θα ζητά την απόσυρση του συγκεκριμένου σχεδιασμού.
Στόχος, όπως εξήγησε, είναι να διατυπωθεί μια ενιαία αυτοδιοικητική θέση για τον τρόπο με τον οποίο καθορίζονται οι Ζώνες Υποδοχής Συντελεστή.
Αποστολόπουλος: Μελέτες 6,3 εκατ. ευρώ για 42 δήμους
Στη συνέχεια τον λόγο έλαβε ο δήμαρχος Παπάγου – Χολαργού, Ηλίας Αποστολόπουλος, ο οποίος παρουσίασε αναλυτικά το ιστορικό και το περιεχόμενο του σχεδιασμού.
Σύμφωνα με όσα ανέφερε, το Υπουργείο Περιβάλλοντος και Ενέργειας ανέθεσε στο Τεχνικό Επιμελητήριο Ελλάδας τη διαδικασία εκπόνησης των στρατηγικών μελετών, οι οποίες αφορούν συνολικά 42 δήμους.
Το κόστος των μελετών, όπως δήλωσε, ανέρχεται σε 6,3 εκατ. ευρώ.
Οι δύο πρώτες μελέτες που ολοκληρώθηκαν αφορούν τον Βόρειο Τομέα και την Ανατολική Αττική, αλλά ο σχεδιασμός επεκτείνεται και σε άλλες περιοχές της χώρας.
Ο κ. Αποστολόπουλος αμφισβήτησε τα κριτήρια επιλογής των περιοχών υποδοχής, σημειώνοντας ότι δεν έχει εξηγηθεί στους δημάρχους γιατί επιλέχθηκαν συγκεκριμένοι δήμοι και όχι άλλοι.
Όπως ανέφερε:
«Ειλικρινά δεν μπορούμε να καταλάβουμε ποιο είναι το σκεπτικό και δεν μας εξήγησε ποτέ κανένας γιατί ενταχθήκαμε εμείς και δεν εντάχθηκαν άλλοι δήμοι».
Υποστήριξε ότι ο σχεδιασμός κατευθύνει πρόσθετη δόμηση σε ήδη κορεσμένες περιοχές, οι οποίες δεν διαθέτουν το αναγκαίο οικοδομικό απόθεμα.
«Πάνε σε ήδη κορεσμένες περιοχές, σε περιοχές που ασφυκτιούν, σε περιοχές που δεν έχουν το οικοδομικό απόθεμα για να υποδεχθούν τον συντελεστή», σημείωσε.
Χαρακτήρισε μάλιστα ιδιαίτερα σοβαρή την κατάσταση που διαμορφώνεται και έκανε λόγο για πολλά λάθη στις σχετικές μελέτες.
Σοβαρές ενστάσεις για την αξιοπιστία των στοιχείων
Ο δήμαρχος Παπάγου – Χολαργού υποστήριξε ότι η μελέτη περιλαμβάνει λανθασμένα δεδομένα για τον δήμο του.
Η επισήμανση αυτή συνδέεται με ένα ευρύτερο ζήτημα: κατά πόσο οι μελετητές έχουν καταγράψει με ακρίβεια την υφιστάμενη δόμηση, τα διαθέσιμα οικόπεδα και τη δυνατότητα των περιοχών να υποδεχθούν πρόσθετα τετραγωνικά.
Σύμφωνα με όσα έχουν επισημανθεί από τον Δήμο Παπάγου – Χολαργού, ο σχεδιασμός περιλαμβάνει περιοχές του Χολαργού με ιδιαίτερα περιορισμένο αριθμό ελεύθερων οικοπέδων.
Η δημοτική αρχή θεωρεί ότι η χωροθέτηση ζωνών υποδοχής σε ήδη διαμορφωμένες γειτονιές δεν μπορεί να γίνεται χωρίς αναλυτική αξιολόγηση της υφιστάμενης κατάστασης.
Το πρόβλημα δεν αφορά μόνο τον αριθμό των οικοπέδων, αλλά και την πρόσθετη επιβάρυνση που ενδέχεται να δεχθούν οι υποδομές και οι κοινόχρηστοι χώροι.
Οι έξι δήμαρχοι που απευθύνθηκαν στον πρωθυπουργό
Ο Ηλίας Αποστολόπουλος ενημέρωσε την ΚΕΔΕ ότι έξι δήμαρχοι του Βόρειου Τομέα έχουν αποστείλει κοινή επιστολή στον πρωθυπουργό Κυριάκο Μητσοτάκη, ζητώντας την απόσυρση της Στρατηγικής Μελέτης Περιβαλλοντικών Επιπτώσεων και την επανεξέταση του σχεδιασμού.
Την πρωτοβουλία συνυπογράφουν οι δήμαρχοι Κηφισιάς Βασίλης Ξυπολυτάς, Λυκόβρυσης – Πεύκης Μάριος Ψυχάλης, Φιλοθέης – Ψυχικού Χαράλαμπος Μπονάτσος, Παπάγου – Χολαργού Ηλίας Αποστολόπουλος, Χαλανδρίου Σίμος Ρούσσος και Νέας Ιωνίας Παναγιώτης Μανούρης.
Ο κ. Αποστολόπουλος υπογράμμισε ότι οι δήμαρχοι προέρχονται από διαφορετικούς πολιτικούς χώρους, γεγονός που, κατά την εκτίμησή του, αποδεικνύει ότι οι αντιδράσεις έχουν αυτοδιοικητικό και όχι παραταξιακό χαρακτήρα.
Οι δήμαρχοι ζητούν να αποσυρθεί η συγκεκριμένη μελέτη, να επανεξεταστούν οι περιοχές υποδοχής και να προηγηθεί τεκμηριωμένη αξιολόγηση της φέρουσας ικανότητας των πόλεων.
Κεντρικό αίτημα είναι να συνεκτιμηθούν η υφιστάμενη δόμηση, οι κυκλοφοριακές συνθήκες, οι ελεύθεροι χώροι, οι κοινωνικές υποδομές και οι περιβαλλοντικές επιπτώσεις.
Κυρίζογλου: Η ΚΕΔΕ συντάσσεται ομόφωνα με τους δήμους
Ο πρόεδρος της ΚΕΔΕ, Λάζαρος Κυρίζογλου, απάντησε θετικά στο αίτημα των δημάρχων.
Αρχικά ζήτησε να διαβιβαστεί το κοινό κείμενο των έξι δήμων στις υπηρεσίες της ΚΕΔΕ, ώστε να αξιοποιηθεί στη σχετική απόφαση.
Στη συνέχεια υπενθύμισε ότι η Ένωση έχει διατυπώσει επανειλημμένα θέσεις υπέρ της ουσιαστικής συμμετοχής των δήμων στις πολεοδομικές αποφάσεις.
Όπως υπογράμμισε, οι δήμοι πρέπει να έχουν λόγο για τη μορφή και την εξέλιξη των πόλεών τους.
Συνέδεσε τη συγκεκριμένη υπόθεση με τις προηγούμενες παρεμβάσεις της ΚΕΔΕ για τον Νέο Οικοδομικό Κανονισμό και την προσφυγή της στο Συμβούλιο της Επικρατείας.
«Συντασσόμαστε με το αίτημα αυτό και σήμερα ομόφωνα», δήλωσε.
Η ΚΕΔΕ εξέφρασε έτσι τη στήριξή της στους έξι δήμους και στην ανάγκη επανεξέτασης του σχεδιασμού των Ζωνών Υποδοχής Συντελεστή.
Η συζήτηση διευρύνεται σε πανελλαδικό επίπεδο
Κατά τη συνεδρίαση επισημάνθηκε ότι το πρόβλημα δεν περιορίζεται στην Αττική.
Οι Στρατηγικές Μελέτες Περιβαλλοντικών Επιπτώσεων αφορούν συνολικά δεκάδες δήμους και είναι πιθανό να προκύψουν αντίστοιχες αντιρρήσεις και σε άλλες περιοχές της χώρας.
Για τον λόγο αυτό προτάθηκε να εξεταστούν συνολικά οι μελέτες από την αρμόδια επιτροπή της ΚΕΔΕ, αφού δοθεί χρόνος στους δήμους να αξιολογήσουν τα στοιχεία που τους αφορούν.
Η πρόταση έγινε αποδεκτή ως κατεύθυνση, ώστε η σχετική παρέμβαση της ΚΕΔΕ να μην περιοριστεί στις συγκεκριμένες περιοχές της Βόρειας Αθήνας.
Αυτό σημαίνει ότι η Ένωση καλείται να διαμορφώσει μια συνολικότερη θέση για τον τρόπο επιλογής των περιοχών υποδοχής, την αξιοπιστία των μελετών και τη συμμετοχή της Αυτοδιοίκησης στον πολεοδομικό σχεδιασμό.
Εκδήλωση στις 30 Νοεμβρίου με συμμετοχή πολιτών και συλλόγων
Ο δήμαρχος Παπάγου – Χολαργού ανακοίνωσε ότι οι έξι δήμοι προγραμματίζουν ανοιχτή εκδήλωση στις 30 Νοεμβρίου 2026, στο Θέατρο του Κολλεγίου Αθηνών.
Στην εκδήλωση προσκαλούνται εκπρόσωποι της Αυτοδιοίκησης, πολίτες, περιβαλλοντικοί σύλλογοι και τοπικοί φορείς.
Στόχος είναι η ενημέρωση των κατοίκων για τις προβλέψεις των μελετών, η παρουσίαση των αντιρρήσεων και η διεκδίκηση αλλαγής του σχεδιασμού πριν από τη θεσμοθέτησή του.
Το κρίσιμο ερώτημα: Πού μπορεί να μεταφερθεί πρόσθετη δόμηση;
Η μεταφορά συντελεστή δόμησης αποτελεί πολεοδομικό μηχανισμό που επιτρέπει, υπό προϋποθέσεις, τη μεταφορά οικοδομικών δικαιωμάτων από ένα ακίνητο σε άλλο.
Ο θεσμός μπορεί να αξιοποιηθεί για την προστασία διατηρητέων κτιρίων, την εξασφάλιση κοινόχρηστων χώρων και την αποζημίωση ιδιοκτητών που δεν μπορούν να αξιοποιήσουν πλήρως τα οικοδομικά τους δικαιώματα.
Για να λειτουργήσει, όμως, απαιτείται ο καθορισμός κατάλληλων περιοχών υποδοχής.
Αυτό αποτελεί και το βασικό σημείο της αντιπαράθεσης.
Οι δήμαρχοι δεν αμφισβητούν κατ’ ανάγκη την ανάγκη ύπαρξης ενός τέτοιου εργαλείου. Αμφισβητούν τον τρόπο εφαρμογής του, όταν πρόσθετη δόμηση κατευθύνεται σε περιοχές με ήδη σημαντική οικοδομική και περιβαλλοντική επιβάρυνση.
Η τοποθέτηση του Σίμου Ρούσσου αναδεικνύει χαρακτηριστικά αυτή τη διάκριση.
Από τη μία πλευρά, ο Δήμος Χαλανδρίου έχει ανάγκη από ένα εργαλείο που θα μπορούσε να συμβάλει στην εξασφάλιση 47 στρεμμάτων κοινόχρηστων χώρων, με κόστος απαλλοτριώσεων άνω των 50 εκατ. ευρώ.
Από την άλλη, ο ίδιος δήμος καλείται, σύμφωνα με τις προβλέψεις που επικαλείται η δημοτική αρχή, να υποδεχθεί 258.000 τ.μ. πρόσθετης δόμησης.
Η αντίφαση αυτή βρίσκεται στον πυρήνα των αντιρρήσεων που διατυπώνονται.
Το ζητούμενο δεν είναι μόνο η μεταφορά οικοδομικών δικαιωμάτων, αλλά η εξασφάλιση ότι ο μηχανισμός θα λειτουργεί με θετικό περιβαλλοντικό και πολεοδομικό αποτέλεσμα.
Το επόμενο βήμα
Μετά τη συνεδρίαση της ΚΕΔΕ, οι έξι δήμοι συνεχίζουν τις παρεμβάσεις τους, ζητώντας την απόσυρση της υπό διαβούλευση μελέτης.
Παράλληλα, η ΚΕΔΕ αναλαμβάνει να επικαιροποιήσει τις θέσεις της και να εξετάσει το ζήτημα σε πανελλαδικό επίπεδο.
Η συζήτηση ανοίγει πλέον ένα ευρύτερο θέμα για τις ελληνικές πόλεις: εάν ο πολεοδομικός σχεδιασμός θα στηρίζεται πρωτίστως στη δυνατότητα πρόσθετης οικοδομικής εκμετάλλευσης ή σε τεκμηριωμένη αξιολόγηση της φέρουσας ικανότητας κάθε περιοχής.
Οι αντιδράσεις των δημάρχων αναδεικνύουν την ανάγκη να υπάρχει σαφής απάντηση για το πόση πρόσθετη δόμηση μπορεί να δεχθεί κάθε πόλη, με ποια κριτήρια και με ποιες εγγυήσεις για το περιβάλλον, τις υποδομές και την ποιότητα ζωής των κατοίκων.
Το ζήτημα της μεταφοράς συντελεστή δόμησης δεν αφορά μόνο τα οικοδομικά δικαιώματα, αλλά συνολικά το μέλλον των αστικών περιοχών και τον ρόλο των δήμων στις αποφάσεις που καθορίζουν την εξέλιξή τους.
Διαβάστε ακόμη
Σφοδρές αντιδράσεις για την Μεταφορά Συντελεστή Δόμησης
