ΕΙΔΗΣΕΙΣ ΠΟΛΙΤΙΚΑ ΚΟΙΝΩΝΙΚΑ ΕΝΔΙΑΦΕΡΟΝΤΑ
ΟΙΚΟΥΜΕΝΙΚΗ ΔΙΑΚΗΡΥΞΗ ΓΙΑ ΤΑ ΑΝΘΡΩΠΙΝΑ ΔΙΚΑΙΩΜΑΤΑ
ΑΡΘΡΟ 19 Καθένας έχει το δικαίωμα της ελευθερίας της γνώμης και της έκφρασης
«Το Ισραήλ θα πρέπει να κινηθεί για να αποτρέψει την περαιτέρω στρατιωτική επέκταση της Τουρκίας, πριν οι τουρκικές δυνάμεις αποκτήσουν μόνιμη παρουσία σε περιοχές που βρίσκονται κοντά στα ισραηλινά σύνορα», προειδοποίησε ανώτερος Ισραηλινός αξιωματούχος των υπηρεσιών πληροφοριών.
Μιλώντας στην Jerusalem Post, ο αξιωματούχος εξέφρασε ανησυχία για την ενίσχυση της τουρκικής στρατιωτικής και ναυτικής παρουσίας, καθώς οι εντάσεις μεταξύ Ισραήλ και Τουρκίας με επίκεντρο τη Συρία συνεχίζονται.
Όπως χαρακτηριστικά προειδοποίησε, εάν το Ισραήλ δεν καθορίσει σαφείς «κόκκινες γραμμές» στη Συρία και την Ανατολική Μεσόγειο, οι τουρκικές δυνάμεις θα μπορούσαν να συνεχίσουν να επεκτείνουν την παρουσία τους προς την περιοχή του Ισραήλ.
Ο ίδιος περιέγραψε ένα ενδεχόμενο ιδιαίτερα ανησυχητικό για την ισραηλινή πλευρά, στο οποίο «τουρκικά άρματα μάχης θα μπορούσαν να βρίσκονται κοντά στα Υψίπεδα του Γκολάν», ενώ «τουρκικές φρεγάτες θα μπορούσαν να επιχειρούν στα ανοικτά της Καισάρειας».
Η προειδοποίηση αποτυπώνει την αυξανόμενη ανησυχία στο Ισραήλ ότι η διεύρυνση της τουρκικής επιρροής στη Συρία θα μπορούσε να εξελιχθεί σε άμεσο στρατηγικό περιορισμό της ελευθερίας κινήσεων της Ιερουσαλήμ.
Στο πλαίσιο αυτό, οι πρόσφατες ισραηλινές επιθέσεις εναντίον στρατιωτικών υποδομών στη Συρία εκτιμάται ότι δεν αποσκοπούν μόνο στον περιορισμό των δυνατοτήτων της Δαμασκού, αλλά και στην αποστολή ενός σαφούς μηνύματος προς την Άγκυρα ότι το Ισραήλ δεν θα αποδεχθεί μια μόνιμη τουρκική στρατιωτική ανάπτυξη την οποία θεωρεί απειλητική.
Τα θαλάσσια πάρκα, οι διαδοχικές αντιδράσεις στους ελληνικούς χωροταξικούς σχεδιασμούς και η προοπτική νομοθετικής κωδικοποίησης των τουρκικών θέσεων για τις θαλάσσιες δικαιοδοσίες
Ο Νίκος Χριστοδουλίδης, ο Μπενιαμίν Νετανιάχου και ο Κυριάκος Μητσοτάκης, στην τριμερή σύνοδο Ελλάδας - Κύπρου - Ισραήλ τον περασμένο Δεκέμβριο (ΔΗΜΗΤΡΗΣ ΠΑΠΑΜΗΤΣΟΣ/ΓΡΑΦΕΙΟ ΤΥΠΟΥ ΠΡΩΘΥΠΟΥΡΓΟΥ/EUROKINISSI)
Ανακαλύψτε περισσότερα άρθρα στα αποτελέσματα αναζήτησης
Ηεπανεμφάνιση ενός ευρύτερου πλέγματος τουρκικών διεκδικήσεων στο Αιγαίο και την Ανατολική Μεσόγειο διαμορφώνει νέα δεδομένα για την ελληνική εξωτερική πολιτική, με την Αθήνα να καλείται να απαντήσει όχι μόνο στις επιμέρους κινήσεις της Αγκυρας αλλά και στη συνολικότερη αναβάθμιση του περιφερειακού της ρόλου. Τα θαλάσσια πάρκα, οι διαδοχικές αντιδράσεις στους ελληνικούς χωροταξικούς σχεδιασμούς και η προοπτική νομοθετικής κωδικοποίησης των τουρκικών θέσεων για τις θαλάσσιες δικαιοδοσίες συνθέτουν ένα σκηνικό που, σύμφωνα με την ελληνική ανάγνωση, καθιστά ακόμη σημαντικότερη την εμβάθυνση των περιφερειακών συνεργασιών της χώρας. Σε αυτές, κομβική θέση καταλαμβάνει η στρατηγική σχέση με το Ισραήλ και, ευρύτερα, το τριμερές σχήμα Ελλάδας-Κύπρου-Ισραήλ.
Η εκτίμηση που αποκτά ιδιαίτερο βάρος στην Αθήνα είναι ότι η Τουρκία κινείται πλέον με μεγαλύτερη αυτοπεποίθηση. Οι ανακατατάξεις των τελευταίων ετών δημιούργησαν σοβαρές προκλήσεις για την Αγκυρα, ταυτόχρονα όμως ενίσχυσαν τον περιφερειακό της ρόλο. Η αυξημένη επιρροή της στη Συρία αποτελεί ένα από τα χαρακτηριστικότερα παραδείγματα, ενώ νέα δεδομένα δημιουργεί και η Συμφωνία της Μέκκας, μέσω της οποίας Τουρκία, Σαουδική Αραβία και Πακιστάν συγκροτούν ένα νέο γεωπολιτικό πλαίσιο. Η συμφωνία είναι ανοιχτή σε διεύρυνση, με την Αγκυρα να αναφέρεται ήδη στην Αίγυπτο ως πιθανό επόμενο μέλος, σε μια περίοδο κατά την οποία οι τουρκοαιγυπτιακές σχέσεις έχουν ούτως ή άλλως εισέλθει σε τροχιά σημαντικής βελτίωσης.
Για την Αθήνα η παράμετρος της Αιγύπτου έχει ιδιαίτερη σημασία. Ελλάδα και Αίγυπτος έχουν οικοδομήσει τα προηγούμενα χρόνια σημαντική σύγκλιση σε ζητήματα της Ανατολικής Μεσογείου, με κορυφαίο σημείο τη συμφωνία του 2020 για τη μερική οριοθέτηση ΑΟΖ. Μια περαιτέρω στρατηγική προσέγγιση Καΐρου και Αγκυρας δεν συνεπάγεται αυτομάτως μεταβολή των αιγυπτιακών θέσεων ούτε απομάκρυνση από την Αθήνα. Θα δημιουργούσε, ωστόσο, μια πιο σύνθετη περιφερειακή εξίσωση, ιδιαίτερα εάν το Κάιρο επέλεγε να προχωρήσει σε στενότερη σύνδεση με το νέο σχήμα της Μέκκας.
Αυτό που προβληματίζει περισσότερο την Αθήνα είναι η σταδιακή μετατροπή πάγιων τουρκικών διεκδικήσεων σε επίσημες κρατικές πράξεις. Οι χάρτες, τα θαλάσσια πάρκα και το υπό επεξεργασία νομοθετικό πλαίσιο αποκτούν υπό αυτό το πρίσμα ιδιαίτερη σημασία, καθώς το επόμενο ερώτημα είναι εάν η Αγκυρα θα επιχειρήσει να υποστηρίξει στην πράξη όσα αποτυπώνει πλέον θεσμικά. Μια τέτοια εξέλιξη θα άλλαζε το επίπεδο της αντιπαράθεσης: από τη στιγμή που μια διεκδίκηση επιχειρείται να εφαρμοστεί επί του πεδίου, η Αθήνα δεν θα είχε πλέον να διαχειριστεί μόνο μια νομική ή διπλωματική διαφωνία, αλλά την προσπάθεια δημιουργίας ενός νέου τετελεσμένου. Η Κάσος έχει ήδη δείξει πόσο εύκολα μια διαφορά για τις θαλάσσιες δικαιοδοσίες μπορεί να αποκτήσει επιχειρησιακή διάσταση.
Σε αυτό το περιβάλλον η περαιτέρω εμβάθυνση της σχέσης με το Ισραήλ αποκτά για την Αθήνα σχεδόν αναπόφευκτη δυναμική. Οχι επειδή Ελλάδα και Ισραήλ συγκροτούν έναν αντιτουρκικό άξονα –κάτι που η ελληνική διπλωματία απορρίπτει– αλλά επειδή η αυξανόμενη τουρκική ισχύς και η προσπάθεια της Αγκυρας να διευρύνει το περιφερειακό της αποτύπωμα ωθούν την Αθήνα στην ενίσχυση συνεργασιών που μπορούν να λειτουργήσουν ως πολλαπλασιαστές ισχύος στην Ανατολική Μεσόγειο. Η στρατηγική σχέση με το Ισραήλ βρίσκεται εκ των πραγμάτων στην πρώτη γραμμή αυτής της προσπάθειας.
Διαμορφώνεται έτσι ένας κύκλος αμοιβαίας καχυποψίας που τείνει να ανατροφοδοτείται. Η ενίσχυση της τουρκικής παρουσίας και οι κινήσεις της Αγκυρας στις θαλάσσιες ζώνες ωθούν την Αθήνα σε στενότερη συνεργασία με το Ισραήλ. Από την άλλη πλευρά, η τουρκική διπλωματία αντιμετωπίζει επανειλημμένα με καχυποψία το σχήμα Ελλάδας-Κύπρου-Ισραήλ, παρουσιάζοντάς το ως περιφερειακή συνεργασία που περιορίζει τον χώρο της Τουρκίας. Ο Χακάν Φιντάν έχει άλλωστε ασκήσει δημόσια κριτική στην τριμερή συνεργασία, εντάσσοντάς τη στην ευρύτερη συζήτηση για τις ισορροπίες ασφαλείας στην περιοχή. Ετσι, η ίδια η τουρκική πίεση ενισχύει μια συνεργασία την οποία η Αγκυρα στη συνέχεια επικαλείται ως πηγή ανησυχίας..
Αυτή η αυτοπεποίθηση αποτυπώνεται και στον τρόπο με τον οποίο η Τουρκία επαναφέρει τις θέσεις της για το Αιγαίο και την Ανατολική Μεσόγειο. Η κήρυξη των δύο θαλάσσιων πάρκων, με τις προεδρικές αποφάσεις του Αυγούστου, αποτελεί το πλέον χαρακτηριστικό παράδειγμα. Το ένα εκτείνεται στο Βορειοανατολικό Αιγαίο και το δεύτερο στην Ανατολική Μεσόγειο, με τις τουρκικές αρχές να συνδέουν επισήμως τις δύο περιοχές με τον Θαλάσσιο Χωροταξικό Σχεδιασμό που είχε ανακοινωθεί το 2025. Η ελληνική πλευρά απορρίπτει την κίνηση ως παράνομη στον βαθμό που εκτείνεται πέραν των τουρκικών χωρικών υδάτων, σε διεθνή ύδατα και σε περιοχές ελληνικής υφαλοκρηπίδας, επισημαίνοντας ότι δεν μπορεί να παράγει έννομα αποτελέσματα ή τετελεσμένα.
Αυτό που προβληματίζει περισσότερο την Αθήνα είναι η σταδιακή μετατροπή πάγιων τουρκικών διεκδικήσεων σε επίσημες κρατικές πράξεις. Οι χάρτες, τα θαλάσσια πάρκα και το υπό επεξεργασία νομοθετικό πλαίσιο αποκτούν υπό αυτό το πρίσμα ιδιαίτερη σημασία, καθώς το επόμενο ερώτημα είναι εάν η Αγκυρα θα επιχειρήσει να υποστηρίξει στην πράξη όσα αποτυπώνει πλέον θεσμικά. Μια τέτοια εξέλιξη θα μετέφερε τη διαφωνία από το επίπεδο της διπλωματικής και νομικής αντιπαράθεσης στο πεδίο.
Το «Θαλάσσιο Εθνικό Πάρκο του Βόρειου Αιγαίου» εκτείνεται στις επαρχίες Τσανάκαλε και ΤεκιρντάγκTο «Θαλάσσιο Εθνικό Πάρκο Φετιγιέ-Κας» εκτείνεται στις επαρχίες Μούγλα και Αττάλεια. Καλύπτει έκταση 21.706,03 τετραγωνικών χιλιομέτρων και «κόβει» την πρόσβαση στο Καστελόριζο. Η ελληνική πλευρά απορρίπτει ως παράνομη την κήρυξη των δύο θαλάσσιων πάρκων της Τουρκίας, στον βαθμό που εκτείνεται πέραν των τουρκικών χωρικών υδάτων, σε διεθνή ύδατα και σε περιοχές ελληνικής υφαλοκρηπίδας, επισημαίνοντας ότι δεν μπορεί να παράγει έννομα αποτελέσματα ή τετελεσμένα
Η τουρκική επιχειρηματολογία επιχειρεί ουσιαστικά να μεταφέρει το βάρος της οριοθέτησης στις απέναντι ηπειρωτικές ακτές, αποδίδοντας περιορισμένη ή, κατά περίπτωση, ελάχιστη επίδραση στα ελληνικά νησιά. Με αυτή τη λογική η Αγκυρα προβάλλει αξιώσεις θαλάσσιας δικαιοδοσίας που φτάνουν σε περιοχές δυτικά ελληνικών νησιών, σε αντίθεση με την ελληνική θέση για τα δικαιώματα που αυτά παράγουν βάσει του Δικαίου της Θάλασσας.
Το Καστελόριζο
Χαρακτηριστική είναι η περίπτωση του Καστελόριζου, στο οποίο η Αγκυρα επιδιώκει να αποδώσει εξαιρετικά περιορισμένη επίδραση στην οριοθέτηση, επικαλούμενη τόσο τη θέση του κοντά στις τουρκικές ακτές όσο και τη γεωγραφική απόστασή του από τον κύριο κορμό των Δωδεκανήσων. Η προσέγγιση αυτή βρίσκεται στον αντίποδα της ελληνικής θέσης για τα δικαιώματα του νησιωτικού συμπλέγματος σε θαλάσσιες ζώνες. Αντίστοιχα, στο Βορειοανατολικό Αιγαίο η τουρκική χάραξη επαναφέρει μια διαφορά με ρίζες στη δεκαετία του 1970, όταν οι πρώτες τουρκικές άδειες προς την TPAO αμφισβήτησαν, κατά την ελληνική θέση, τμήματα της υφαλοκρηπίδας ελληνικών νησιών.
Στο ίδιο πλέγμα εντάσσεται και η επαναφορά από την Αγκυρα του ζητήματος των λεγόμενων «γκρίζων ζωνών». Με αφορμή τις ελληνικές πρωτοβουλίες, η Τουρκία αναφέρεται εκ νέου σε γεωγραφικούς σχηματισμούς των οποίων, όπως ισχυρίζεται, η κυριαρχία δεν έχει μεταβιβαστεί στην Ελλάδα με διεθνείς συνθήκες. Πρόκειται για θέση που η Αθήνα απορρίπτει πλήρως, θεωρώντας ότι το καθεστώς κυριαρχίας στο Αιγαίο έχει καθοριστεί οριστικά από τις διεθνείς συνθήκες.
Η αντιπαράθεση διευρύνθηκε τις τελευταίες ημέρες και στο Ειδικό Χωροταξικό Πλαίσιο για τις Ανανεώσιμες Πηγές Ενέργειας. Η Τουρκία υποστήριξε ότι ο ελληνικός σχεδιασμός δεν παράγει νομικές συνέπειες για την ίδια, επαναφέροντας ουσιαστικά το ίδιο επιχείρημα που είχε προβάλει λίγες ημέρες νωρίτερα για το Ειδικό Χωροταξικό Πλαίσιο για τον Τουρισμό. Η Αθήνα απάντησε αυτή τη φορά σε υψηλούς τόνους, χαρακτηρίζοντας τους τουρκικούς ισχυρισμούς «αβάσιμους, απολύτως απαράδεκτους και απορριπτέους» και επισημαίνοντας ότι η επανάληψή τους μέσα σε διάστημα μόλις δώδεκα ημερών καταδεικνύει εμμονή σε αναθεωρητικές θέσεις χωρίς νόμιμο έρεισμα.
Το ελληνικό υπουργείο Εξωτερικών υπογράμμισε παράλληλα ότι το καθεστώς κυριαρχίας στο Αιγαίο είναι απολύτως ξεκάθαρο και καθορίζεται οριστικά από διεθνή συμβατικά κείμενα, διαμηνύοντας ότι κάθε αμφισβήτησή του θα λαμβάνει την ανάλογη απάντηση. Την ίδια στιγμή, η Αθήνα επιμένει στη διατήρηση του διαλόγου και των σχέσεων καλής γειτονίας, επαναλαμβάνοντας ότι αναγνωρίζει ως μοναδική ελληνοτουρκική διαφορά που μπορεί να αχθεί σε διεθνή δικαιοδοσία την οριοθέτηση υφαλοκρηπίδας και ΑΟΖ. Η συσσώρευση αυτών των κινήσεων δεν συνεπάγεται ότι εγκαταλείπονται οι δίαυλοι που δημιουργήθηκαν μετά τη Διακήρυξη των Αθηνών. Ωστόσο, γίνεται ολοένα σαφέστερο ότι η αποκλιμάκωση δεν μετέβαλε τις θεμελιώδεις θέσεις της Αγκυρας. Ο ελληνικός Θαλάσσιος Χωροταξικός Σχεδιασμός, οι έρευνες νοτίως της Κρήτης και το ενδιαφέρον της Chevron, τα θαλάσσια πάρκα, τα χωροταξικά για τον τουρισμό και τις ΑΠΕ και, κυρίως, η εκκρεμότητα του Great Sea Interconnector φέρνουν σταδιακά αυτές τις διαφορές ξανά στην επιφάνεια. Σε αυτό ακριβώς το περιβάλλον αποκτά μεγαλύτερη βαρύτητα για την Αθήνα η σχέση με το Ισραήλ. Η κατεύθυνση δεν είναι καινούργια ούτε συγκροτείται αποκλειστικά ως απάντηση στην Τουρκία. Η ελληνοϊσραηλινή συνεργασία έχει αποκτήσει εδώ και χρόνια στρατηγικά χαρακτηριστικά στην άμυνα, την ενέργεια, την τεχνολογία και την ασφάλεια, ενώ η ελληνική θέση παραμένει ότι οι περιφερειακές συνεργασίες δεν στρέφονται εναντίον τρίτων χωρών. Το νέο σκηνικό, ωστόσο, δημιουργεί πρόσθετο κίνητρο για την περαιτέρω εμβάθυνσή της.
Η κατεύθυνση αυτή αποτυπώθηκε και στην επίσκεψη που πραγματοποίησε μόλις πριν από λίγες ημέρες στο Ισραήλ ο αρχηγός ΓΕΕΘΑ, στρατηγός Δημήτριος Χούπης.
Η βάση υπάρχει ήδη. Στην τριμερή σύνοδο Ελλάδας-Κύπρου-Ισραήλ στην Ιερουσαλήμ τον περασμένο Δεκέμβριο συμφωνήθηκε η ενίσχυση της συνεργασίας στην ασφάλεια, την άμυνα και τη θαλάσσια ασφάλεια, με ιδιαίτερη αναφορά στην προστασία θαλάσσιων οδών και κρίσιμων υποδομών. Παράλληλα, οι τρεις χώρες συμφώνησαν να ενισχύσουν τις κοινές δραστηριότητες μέσα στο 2026, ενώ στο τραπέζι παραμένουν η ενεργειακή διασύνδεση και η ευρύτερη αρχιτεκτονική του IMEC.
Για την Αθήνα, επομένως, το ζητούμενο δεν είναι η συγκρότηση ενός αντιτουρκικού άξονα, αλλά η ενίσχυση ενός πλέγματος συνεργασιών που αυξάνει το διπλωματικό, ενεργειακό και αμυντικό αποτύπωμα της χώρας στην Ανατολική Μεσόγειο. Οσο η Αγκυρα επιχειρεί να μετατρέψει τις πάγιες θέσεις της σε χάρτες, διοικητικές πράξεις και ενδεχομένως τετελεσμένα τόσο η ελληνική πλευρά έχει λόγο να επενδύει περισσότερο στις περιφερειακές της συμμαχίες. Και σε μια περίοδο κατά την οποία Τουρκία και Ισραήλ βρίσκονται σε ολοένα πιο ανταγωνιστική σχέση για την περιφερειακή αρχιτεκτονική, η εμβάθυνση της σχέσης Αθήνας-Τελ Αβίβ αποκτά για την ελληνική εξωτερική πολιτική ακόμη μεγαλύτερο στρατηγικό βάρος.
Συναγερμός σήμανε τα ξημερώματα της Κυριακής στη Νέα Σμύρνη, όπου ένας άνδρας και μία γυναίκα βρέθηκαν νεκροί από πυροβολισμούς στην είσοδο πολυκατοικίας.
Ειδικότερα, σύμφωνα με την ΕΡΤ, οι δύο άνθρωποι εντοπίστηκαν στην είσοδο πολυκατοικίας στην οδό Γρηγορίου Κυδωνιών 3. Η αστυνομία κλήθηκε στο σημείο λίγο μετά τις 5 το πρωί, ενώ ο άνδρας έφερε τραύμα από όπλο στο κεφάλι και η γυναίκα τραύματα στο πρόσωπο και το σώμα.
Μέχρι στιγμής, οι ταυτότητες των δύο θυμάτων παραμένουν άγνωστες, ενώ οι αρχές ερευνούν και τη σχέση που είχαν μεταξύ τους. Την υπόθεση έχει αναλάβει η Διεύθυνση Αντιμετώπισης Οργανωμένου Εγκλήματος και Ανθρωποκτονιών, με την έρευνα να βρίσκεται σε πλήρη εξέλιξη.
Δείτε βίντεο του Orange Press Agency από το σημείο:
