Σε μια προφανή προσπάθεια αποπροσανατολισμού και αλλαγής ατζέντας προέβη σήμερα ο πρωθυπουργός Κυριάκος Μητσοτάκης, ανοίγοντας τη συζήτηση για τη συνταγματική αναθεώρηση.
Σε πανηγυρικό τόνο ο ίδιος, έκανε λόγο για «μεγάλες τομές» και έθεσε ως στόχο το νέο Σύνταγμα να «συμβαδίζει με νέα δεδομένα όπως η τεχνητή νοημοσύνη και η κλιματική κρίση». Από κοντά και ο κυβερνητικός εκπρόσωπος, Παύλος Μαρινάκης, που έκανε λόγο για ιστορική ευκαιρία και κάλεσε προκλητικά «να μην επιτρέψουμε ξανά η χώρα μας να βρεθεί στα βράχια από τους επόμενους λαϊκιστές τους επόμενους εμπόρους ελπίδας».
Ωστόσο, η κίνηση αυτή του Μαξίμου κάθε άλλο παρά έτυχε θετικής υποδοχής, σε μια χρονική περίοδο μάλιστα που η κοινωνία «βράζει», τόσο εξαιτίας των γνωστών προβλημάτων (ακρίβεια, κράτος δικαίου, σκάνδαλα κτλ.) όσο και λόγω των τελευταίων εξελίξεων (όπως το τραγικό εργατικό δυστύχημα στη «Βιολάντα»). Παράλληλα, μείζον πρόβλημα έχει αναδειχθεί η λειτουργία των θεσμών –τους οποίους δεν εμπιστεύεται η μεγάλη πλειονότητα των πολιτών–, ενώ είναι γνωστό πως η κυβέρνηση Μητσοτάκη δεν διστάζει να «υπερπηδήσει» τα... εμπόδια που «βάζει» το Σύνταγμα στα σχέδιά της, όπως έγινε και με την ίδρυση ιδιωτικών Πανεπιστημίων στη χώρα.
Στο πλαίσιο αυτό, τα κόμματα της αντιπολίτευσης δεν δίστασαν να μιλήσουν για κυβερνητική υποκρισία, καθώς το Μαξίμου εστιάζει σε θέματα όπως η αναθεώρηση του Άρθρου 16 για την ανώτατη παιδεία, η αλλαγή του Άρθρου 86 περί ευθύνης υπουργών, καθώς και η αξιολόγηση στο Δημόσιο με την άρση της μονιμότητας των υπαλλήλων.
Κατά της κυβέρνησης στράφηκαν όχι μόνο τα κόμματα, αλλά και άλλες «ηχηρές» φωνές, όπως ο πρώην πρόεδρος της ανεξάρτητης Αρχής Διασφάλισης Απορρήτου Επικοινωνιών (ΑΔΑΕ) Χρήστος Ράμμος. Ειδικότερα, ο κ. Ράμμος τόνισε με νόημα πως «αν υπάρχει κάποιο πρόβλημα σε σχέση με το Σύνταγμα μας, αυτό βρίσκεται κυρίως στο ότι ερμηνεύεται και αντιμετωπίζεται εργαλειακά, και όχι στο ότι έχει άστοχες διατάξεις».
Ηχηρή παρέμβαση έκανε και ο πρώην αντιπρόεδρος της κυβέρνησης και καθηγητής Συνταγματικού Δικαίου Ευάγγελος Βενιζέλος, ο οποίος δήλωσε με σαφήνεια ότι «ο σεβασμός του Συντάγματος προηγείται της αναθεώρησής του, αυτή είναι η αρχή που πρέπει να διαπερνά όλες μας τις αντιδράσεις σε σχέση με την αναθεώρηση του Συντάγματος». Τόνισε επίσης ότι «η παρούσα Βουλή που δεν μπορεί να επιλέξει τα μέλη των ανεξάρτητων αρχών με την ειδική πλειοψηφία που απαιτεί το Σύνταγμα, δύσκολα μπορεί να επιτύχει τις αναγκαίες αναθεωρητικές συναινέσεις ενώ διεξάγεται η αποκαλυπτική δίκη των υποκλοπών στο Μονομελές Πλημμελειοδικείο Αθηνών και ενώ λειτουργεί, όπως λειτουργεί, η εξεταστική επιτροπή για τον ΟΠΕΚΕΠΕ».
Τα κόμματα
Έντονες οι αντιδράσεις των κομμάτων της αντιπολίτευσης. Ενδεικτικά:
ΠΑΣΟΚ
«Συνιστά υποκρισία ο Πρωθυπουργός που εργαλειοποίησε το άρθρο 86 για να προστατεύσει τους Υπουργούς και έχει μετατρέψει το κράτος σε κομματικό φέουδο χωρίς αξιοκρατία, να ζητά εμπιστοσύνη για την αναθεώρηση», σχολίασε ο εκπρόσωπος Τύπου του ΠΑΣΟΚ-Κινήματος Αλλαγής, Κώστας Τσουκαλάς, μιλώντας στην εκπομπή «10 παντού» του ΟΡΕΝ.
Σημείωσε πως «θα καταθέσουμε μια ολοκληρωμένη πρόταση για τη συνταγματική αναθεώρηση», σχολιάζοντας καυστικά πως «είναι όμως παράδοξο τη στιγμή που ο Πρωθυπουργός ανοίγει τη συζήτηση της συνταγματικής αναθεώρησης, να βγαίνει το πρωί ο κ. Γεωργιάδης και να κάνει δριμεία επίθεση στις ανεξάρτητες αρχές, ενώ την ίδια στιγμή ο κ. Δένδιας κάνει κριτική στην κυβέρνηση -υιοθετώντας την πρόταση του ΠΑΣΟΚ στην ουσία- ότι πρέπει να αλλάξει ο τρόπος επιλογής της ηγεσίας της δικαιοσύνης».
Ο κ. Τσουκαλάς υπενθύμισε ότι ήδη από πέρυσι τον χειμώνα το ΠΑΣΟΚ εκκίνησε τη δημόσια συζήτηση για τις θεσμικές αλλαγές. «Τα θέματα της αλλαγής του τρόπου επιλογής της ηγεσίας της δικαιοσύνης ή το θέμα του άρθρου 86, το έχουμε βάλει πρώτοι» ανέφερε και έκανε λόγο για αυτό-αναφορικότητα και υποκρισία στο διάγγελμα του Πρωθυπουργού ιδίως για το άρθρο 86. «Το εργαλειοποίησε και κρύφτηκε πίσω από αυτό και στην υπόθεση Βορίδη -Αυγενάκη, για να μην παραπεμφθούν και στην υπόθεση του κ. Καραμανλή για να παραπεμφθεί για ένα αδίκημα τελείως διαφορετικό από εκείνο για το οποίο παραπέμπονταν οι υφιστάμενοι του. Άρα, το άρθρο 86 ο Πρωθυπουργός το διέστειλε τόσο πολύ για να κρυφτεί πίσω του η κυβέρνηση, που συνιστά βαθιά υποκρισία να λέει ότι με πρωτοβουλία θα το αλλάξει» επισήμανε.
Περαιτέρω για το ζήτημα της εξαετούς θητείας του Προέδρου της Δημοκρατίας, που φαίνεται να εισηγείται ο Πρωθυπουργός, ο Εκπρόσωπος Τύπου θύμισε τις παλινωδίες Μητσοτάκη: «Θυμάστε τι έλεγε ο Πρωθυπουργός; Ότι θα εκλέγεται πια ο Πρόεδρος της Δημοκρατίας με πλειοψηφία 151 -και το στηρίξαμε όλοι-, αλλά δεν θα αλλάξει το πνεύμα της διαδικασίας ,ότι δηλαδή ο Πρόεδρος πρέπει να είναι ένα πρόσωπο που θα ενώνει. Πού φτάσαμε; Γι ‘ αυτό λέμε για καχυποψία, σε έναν Πρωθυπουργό που πρότεινε έναν ενεργό βουλευτή του για Πρόεδρο της Δημοκρατίας, χωρίς καμία άλλη υποστήριξη και χωρίς διάλογο. Το λέω για να δούμε και πώς αυτή η κυβέρνηση σκέφτεται τα πράγματα».
Επιπλέον, αναφορικά με το θέμα του δημοσίου και της μονιμότητας, ο κ. Τσουκαλάς σημείωσε : «Λέγατε πριν ότι πρέπει να αλλάξει το δημόσιο. Συμφωνούμε απόλυτα. Πρέπει να αλλάξουμε τη λειτουργία , πρέπει να έχουμε σοβαρή αξιολόγηση. Αυτή η κυβέρνηση έχει ψηφίσει δύο νόμους για την αξιολόγηση και δεν τους εφαρμόζει. Τι κάνει αντιθέτως; Αναθέσεις, σκληρό πελατειασμό, ρουσφέτι. Η μονιμότητα προφανώς δεν είναι το πρόβλημα. Έχει στη Γαλλία αρθεί η μονιμότητα; Έχει στη Γερμανία αρθεί η μονιμότητα; Άρση μονιμότητας σημαίνει αυτή η κυβέρνηση του πελατειασμού, αύριο απολύει όποιον δεν της αρέσει. Ξέρετε τι διώξεις καταγγέλλονται καθημερινά από όσους δεν είναι αρεστοί στην κυβέρνηση ; Ξέρετε ότι τα δικαστήρια είναι γεμάτα με αιτήσεις ακύρωσης; Έχετε εικόνα τι μπαράζ ρεβανσισμού υπάρχει εδώ και 7 χρόνια, όπου όποιος δεν είναι με τη Νέα Δημοκρατία, μπαίνει στον πάγο; Για ποιο λόγο η κυβέρνηση δεν εφαρμόζει τους νόμους που έχει ψηφίσει; Για ποιο λόγο στο Υπουργείο Υγείας είναι όλοι με αναθέσεις και δεν είναι με κρίση; Εμείς θέλουμε κανονική αξιολόγηση που να λειτουργεί. Η Νέα Δημοκρατία είναι συνώνυμη με την αναξιοκρατία και τον κομματισμό στο δημόσιο .Εμείς θα έχουμε δικές μας προτάσεις, θα είναι αναλυτικές. Ανοίξαμε τον διάλογο για την αναθεώρηση. Θα πάμε με το βλέμμα στραμμένο στην κοινωνία και τις νέες ανάγκες, αλλά όχι λευκή επιταγή».
ΣΥΡΙΖΑ
«Οι ανακοινώσεις του κ. Μητσοτάκη για τη Συνταγματική Αναθεώρηση παραπέμπουν σε μια αναθεώρηση – «πλυντήριο» των κυβερνητικών σκοπιμοτήτων και επιδιώξεων σε κρίσιμους τομείς», σχολιάζει ο ΣΥΡΙΖΑ-ΠΣ και προσθέτει τα εξής:
«Έχουμε δει τις πραγματικές προθέσεις της κυβέρνησης με τις συνταγματικές παραβιάσεις εκ μέρους της εδώ και 7 χρόνια. Παραβιάζει ωμά το Σύνταγμα, υπονομεύει συστηματικά το κράτος δικαίου, επιβάλλει ένα υπερτοξικό πολιτικό κλίμα, συγκρούεται με μεγάλα τμήματα της κοινωνίας, ποδοπατά δικαιώματα και ελευθερίες που κατακτήθηκαν συχνά με αιματηρούς αγώνες των πολιτών και τώρα ζητεί συναινέσεις και διάλογο, την ίδια ώρα που χρησιμοποιεί τοξικές εκφράσεις στον δημόσιο λόγο. Τολμά να μιλάει για Συνταγματική Αναθεώρηση ο πρωθυπουργός, που κατ’ εξακολούθηση έχει βιάσει το Σύνταγμα και σκοπίμως δεν έφερε προς ψήφιση τον εφαρμοστικό νόμο για το αναθεωρημένο, από το 2019, Άρθρο 86, ενώ αντίθετα το εργαλειοποίησε ασύστολα για να καλύψει υπουργούς του που ήταν στις δικογραφίες και για τα εγκλήματα στα Τέμπη και στον ΟΠΕΚΕΠΕ και μάλιστα με ισχυρότατες ενδείξεις από την Ευρωπαία Εισαγγελέα.
»Ο κ. Μητσοτάκης λαϊκίζει λέγοντας ότι πρέπει να γλιτώσουμε από το «βαθύ κράτος» και μιλά για «διαρκή αξιολόγηση» με μόνο στόχο την υπονόμευση ή και κατάργηση της μονιμότητας των δημοσίων υπαλλήλων, ενώ το βαθύ κράτος είναι ο ίδιος, με την κομματοκρατία και αναξιοκρατία που έχει επιβάλει, με τις πρακτικές του στην Δημόσια Διοίκηση. Ποια αξιοκρατική διαδικασία έχει εφαρμόσει ο ίδιος στο Δημόσιο; Προχώρησε σε κρίσεις τμηματαρχών και προϊστάμενων στο Δημόσιο και πόσες ή προτίμησε τις απευθείας τοποθετήσεις; Σημειωτέον ότι ο ισχύων νόμος προβλέπει απόλυση επίορκων δημοσίων υπαλλήλων. Αγκάθι για την κυβέρνηση είναι και το Άρθρο 16 για την τριτοβάθμια εκπαίδευση, το οποίο ήδη έχει παραβιάσει ανοίγοντας τον δρόμο λειτουργίας επιχειρήσεων οι οποίες αδυνατούν να ανταποκριθούν ακόμη και σε ελάχιστες εκπαιδευτικές προδιαγραφές, υπηρετώντας την εμπορευματοποίηση του χώρου της Παιδείας. Η ευθύνη μας για την προστασία της δημόσιας εκπαίδευσης από λογικές του τύπου «το τσάμπα πέθανε», είναι μεγαλύτερη από ποτέ. Αξιοκρατία δεν σημαίνει ότι, όταν δεν αρκούν τα μόρια εισαγωγής σε μια σχολή, μπορεί να αρκούν τα χρήματα. Γι’ αυτό και η καθαρή, κάθετη άρνηση της κατάργησης ή τροποποίησης του Άρθρου 16 είναι αυστηρό καθήκον μας.
»Η συντηρητική παράταξη υλοποιεί ένα πολιτικό σχέδιο επικίνδυνο για την πατρίδα μας, το οποίο περνά από την αλλαγή του Συντάγματος, σε αντικοινωνική και αγοραία κατεύθυνση. Ο ΣΥΡΙΖΑ-ΠΣ θεωρεί ότι κάθε συνταγματική παρέμβαση οφείλει να ενδυναμώνει περαιτέρω τις διατάξεις του Συντάγματος που ενισχύουν τα δικαιώματα του ελληνικού λαού για ένα αξιοπρεπές επίπεδο διαβίωσης για όλους και για όλες και υπερασπίζονται τα δημόσια και κοινωνικά αγαθά. Για την κατοχύρωση του Εθνικού Συστήματος Υγείας, την εξασφάλιση στέγης και την άσκηση δημόσιας πολιτικής στέγης. Την ειδική προστασία για τους ευάλωτους, την προστασία της εργασίας, την κατοχύρωση των συλλογικών συμβάσεων, την προστασία των εργασιακών δικαιωμάτων, την προστασία του περιβάλλοντος.
»Και μαζί με αυτά, να γίνει μια ουσιαστική συζήτηση, στη νέα εποχή που έχει αναδυθεί, για την προστασία της προσωπικότητας και των δικαιωμάτων του πολίτη και του εργαζόμενου, την κοινωνικά χρήσιμη αξιοποίηση της τεχνητής νοημοσύνης, τον έλεγχο της αυθαιρεσίας και της αδιαφάνειας στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης και στα σύγχρονα εργαλεία προπαγάνδας. Η δημόσια συζήτηση για το Σύνταγμα συνιστά πρώτης τάξεως ευκαιρία για εξαντλητικό διάλογο και συνάντηση των προοδευτικών δυνάμεων, έτσι ώστε να αναδειχθούν οι μεγάλες διαχωριστικές τομές με τη ΝΔ και τις θέσεις της».
ΚΚΕ
«Αυτό που ανακοίνωσε σήμερα ο πρωθυπουργός σχετικά με την επικείμενη αναθεώρηση, δεν είναι τίποτε άλλο παρά η επιδίωξη, μια σειρά από αντιδραστικές αντιλαϊκές τομές, να αποκτήσουν συνταγματική κατοχύρωση» επισημαίνει σε ανακοίνωσή του το ΚΚΕ και προσθέτει πως «τέτοιες αντιλαϊκές τομές» είναι μεταξύ άλλων το χτύπημα των δικαιωμάτων των δημοσίων υπαλλήλων με την άρση της μονιμότητας, η παραπέρα εμπορευματοποίηση της ανώτατης εκπαίδευσης με την αναθεώρηση του άρθρου 16 και η συνταγματοποίηση" των ματωμένων πλεονασμάτων».
Σύμφωνα με το ΚΚΕ, «το "βαθύ κράτος" είναι το σάπιο αστικό κράτος, το "κράτος δικαίου" της ΕΕ που, ειδικά στις σημερινές συνθήκες της πολεμικής προετοιμασίας, γίνεται όλο και πιο εχθρικό για τους εργαζόμενους και τον λαό, όλο και πιο θωρακισμένο για την εξυπηρέτηση της καπιταλιστικής κερδοφορίας. Επιπλέον, κι ενώ όλη αυτή την περίοδο έγιναν ακόμα πιο φανερές οι συνέπειες του "νόμου περί ευθύνης υπουργών" στη διερεύνηση του εγκλήματος των Τεμπών, του σκανδάλου του ΟΠΕΚΕΠΕ και αλλού, ο κ. Μητσοτάκης εξήγγειλε την αλλαγή και όχι την κατάργηση του άρθρου 86, όπως είχε προτείνει το ΚΚΕ και στην προηγούμενη συνταγματική αναθεώρηση προσκρούοντας στην άρνηση της ΝΔ, του ΠΑΣΟΚ, του ΣΥΡΙΖΑ».
Τονίζει επίσης ότι «το ΚΚΕ αντιπαλεύει τον πυρήνα των προωθούμενων συνταγματικών αλλαγών, συνεπώς δεν πρόκειται να δώσει καμία συναίνεση, είτε στην προτείνουσα είτε στην αναθεωρητική Βουλή. Τις συναινέσεις αυτές ας τις αναζητήσει ο κ. Μητσοτάκης στα κόμματα της συστημικής αντιπολίτευσης, που συμφωνούν στις στρατηγικές επιλογές και διαφωνούν στο ποιος και πώς θα τις προωθήσει.
Το ΚΚΕ θα καταθέσει τις δικές του προτάσεις για την συνταγματική αναθεώρηση με κριτήριο την στήριξη των εργατικών λαϊκών δικαιωμάτων, χωρίς καμία αυταπάτη φυσικά για τον αντιδραστικό ρόλο και τα ασφυκτικά όρια του αστικού συντάγματος».
Νέα Αριστερά
«Δεν είναι αναθεώρηση, είναι μπάζωμα», τονίζει η Νέα Αριστερά και σημειώνει τα εξής:
«Η κυβέρνηση της ΝΔ επιχειρεί τη συνταγματοποίηση των ολέθριων επιλογών της, ώστε να τις καταστήσει μόνιμες παθογένειες της χώρας. Η συντηρητική αναδίπλωση στην οποία προχωρά έρχεται σε ευθεία αντίθεση με τα συμφέροντα, αλλά και τις αξίες της μεγάλης κοινωνικής πλειοψηφίας. Εμβληματική για την κυβέρνηση είναι η αναθεώρηση του Άρθρου 16 για την ανώτατη παιδεία, προκειμένου να νομιμοποιηθούν τα ιδιωτικά «πανεπιστήμια» – κοτέτσια που έχουν λάβει άδεια λειτουργίας χωρίς καν να είναι σε θέση να παρουσιάσουν εγκαταστάσεις, προγράμματα σπουδών κ.λπ. Πρόκειται για το «Σκόιλ Ελικίκου» περιβεβλημένο με συνταγματικό μανδύα.»
»Με την αλλαγή του Άρθρου 86, ο κ. Μητσοτάκης θα επιχειρήσει να διατηρήσει η κυβερνητική πλειοψηφία τον έλεγχο της διαδικασίας δίωξης υπουργών, ώστε να συνεχίσει να καλύπτει και να απαλλάσσει παρανομούντα κυβερνητικά στελέχη. Η αλλαγή του Άρθρου 103 για τη μονιμότητα των δημοσίων υπαλλήλων, για την οποία η κυβέρνηση θα προσπαθήσει να ενεργοποιήσει τον κοινωνικό αυτοματισμό, δεν αποσκοπεί φυσικά στους επίορκους ΔΥ, αλλά στο να είναι ευκολότερο για τους κυβερνώντες να ξεφορτώνονται «ενοχλητικούς» υπαλλήλους που φυτρώνουν εκεί που δεν τους έσπειραν, όπως η κα Τυχεροπούλου, που ξεσκέπασε το σκάνδαλο του ΟΠΕΚΕΠΕ.
»Με την αναθεώρηση του Άρθρου 24, του μόνου άρθρου που προστατεύει το περιβάλλον και έχει αποτελέσει μόνιμο στόχο της οικογένειας Μητσοτάκη από τη δεκαετία του 1990, η κυβέρνηση αποσκοπεί να άρει κάθε περιβαλλοντική προστασία σε παραλίες, δάση και βουνά, ώστε να «αξιοποιηθούν» από ημετέρους. Η προωθούμενη από τη ΝΔ αναθεώρηση – αντιμεταρρύθμιση αποτελεί έναν ακόμη λόγο να φράξουμε τον δρόμο σε μια τρίτη θητεία της ΝΔ, μέσω της οποίας θα ολοκληρωθεί η θεσμική καταστροφή.»
