Πρόκειται για το πακέτο των παρεμβάσεων, που ανακοίνωσε ο πρωθυπουργός Κυριάκος Μητσοτάκης από το βήμα της ΔΕΘ στις αρχές του Σεπτεμβρίου.Σύμφωνα με το προσχέδιο, οι νέες μόνιμες παρεμβάσεις που δεν έχουν ακόμη θεσμοθετηθεί, έχουν εκτιμώμενο δημοσιονομικό κόστος 605 εκατ. ευρώ για το 2026 και 2,27 δισ. ευρώ για το 2027.Τα μέτρα της ΔΕΘ, τα περισσότερα εκ των οποίων θα εφαρμοστούν κυρίως από το 2027, ανέρχονται συνολικά σε περίπου 2,2 δισ. ευρώ για την επόμενη χρονιά, ενώ αν συνυπολογιστούν και τα μόνιμα που έχουν ήδη θεσμοθετηθεί και υλοποιούνται από τις αρχές του 2026, το συνολικό (σωρευτικό) κόστος των κυριότερων μόνιμων δημοσιονομικών παρεμβάσεων εκτιμάται σε 4,08 δισ. ευρώ το 2026 και 7,28 δισ. ευρώ το 2027.
Ποιοι κερδίζουν και πόσα
-Τα μεγαλύτερα κέρδη αφορούν συνταξιούχους, με ετήσια ενίσχυση 400 ευρώ από τον Νοέμβριο 2026 και οριζόντια αύξηση συντάξεων 2,8% από το 2027.
-Περίπου 720.000 δημόσιους υπαλλήλους, στους οποίους δίνεται επίδομα Χριστουγέννων 500 ευρώ από τον Δεκέμβριο 2027.
-Για τους μισθωτούς του ιδιωτικού τομέα προβλέπεται αύξηση του κατώτατου μισθού προς 1.000 ευρώ έως το 2028 και μείωση ασφαλιστικών εισφορών κατά 0,5 μονάδα από τον Απρίλιο 2027.
Ελεύθεροι επαγγελματίες και μικρομεσαίες επιχειρήσεις λαμβάνουν μείωση προκαταβολής φόρου, ταχύτερες αποσβέσεις, κατάργηση τέλους επιτηδεύματος στην περιφέρεια και πρόσβαση σε χρηματοδοτήσεις 1,5 δισ. ευρώ.
Επιπλέον, προβλέπονται μέτρα για αγρότες, τριτέκνους, ενοικιαστές, αγοραστές πρώτης κατοικίας και νοικοκυριά για το κόστος ρεύματος.
«Σπίτι μου ΙΙΙ», επιστροφή ενοικίου, κατάργηση ΕΝΦΙΑ
Για τη στεγαστική κρίση, στο προσχέδιο συμπεριλαμβάνονται τα εξής μέτρα - «ανάχωμα»:
Φόρος μεταβίβασης σε πολίτες τρίτων χωρών: Από τον Ιούλιο 2027 ο φόρος μεταβίβασης για αγορά κατοικίας από φυσικά πρόσωπα, φορολογικούς κατοίκους τρίτων χωρών (εκτός ΕΕ), αυξάνεται από 3% σε 15% (τελικό 15,45% συνυπολογιζομένης της εισφοράς 3% επί του φόρου υπέρ Δήμων). Ο σκοπός της εν λόγω παρέμβασης συνίσταται στην αποκλιμάκωση των τιμών και στη συνεπακόλουθη ευχερέστερη πρόσβαση των μόνιμων κατοίκων στη στέγη.
Πρόγραμμα «Σπίτι μου ΙΙΙ»: Θεσμοθετείται νέο πρόγραμμα ύψους 2 δισ. ευρώ μέσω της ΕΑΤ για τη στήριξη της αγοράς πρώτης κατοικίας μέσω χαμηλότοκων στεγαστικών δανείων με διευρυμένα κριτήρια (ηλικία έως 55 έτη, εμπορική αξία ακινήτου έως 300.000 ευρώ, ύψος δανείου έως 230.000 ευρώ και αυξημένα εισοδηματικά όρια κατά 7.000 ευρώ ανά τέκνο). Εκ των 2 δισ. ευρώ ποσό 500 εκατ. ευρώ προέρχεται από τα δάνεια του ΤΑΑ, ποσό 500 εκατ. ευρώ από τα ταμειακά διαθέσιμα της ΕΑΤ και ποσό 1 δισ. ευρώ από τα πιστωτικά ιδρύματα.
Επιστροφή ενοικίου: Επεκτείνεται από τον Νοέμβριο 2026 η επιστροφή ενοικίου με διευρυμένα εισοδηματικά όρια (ετήσιο φορολογητέο εισόδημα έως 25.000 ευρώ για άγαμους και έως 35.000 ευρώ για έγγαμους, προσαυξανόμενο κατά 5.000 ευρώ για κάθε τέκνο), καλύπτοντας το 85% των ενοικιαστών, δηλαδή 1 εκατ. νοικοκυριά. Το δημοσιονομικό κόστος εκτιμάται σε 233 εκατ. ευρώ. Συγχρόνως, παρέχεται ετήσια οικονομική ενίσχυση με τη μορφή επιστροφής δύο ενοικίων σε εκπαιδευτικούς, ιατρούς και νοσηλευτές που υπηρετούν στην ελληνική περιφέρεια.
Κατάργηση ΕΝΦΙΑ για οικισμούς έως 2.000 κατοίκων και έως 2.200 κατοίκων στη Δυτική Μακεδονία: Από το έτος 2027 απαλλάσσονται από την καταβολή του ΕΝΦΙΑ φυσικά πρόσωπα, φορολογικοί κάτοικοι Ελλάδας, των οποίων η κύρια κατοικία βρίσκεται σε οικισμούς με πληθυσμό έως 2.000 κατοίκους, σύμφωνα με την εκάστοτε πλέον πρόσφατη απογραφή πληθυσμού, εξαιρουμένων των οικισμών της Περιφέρειας Αττικής (πλην της Περιφερειακής Ενότητας Νήσων). Ειδικά για την Περιφέρεια Δυτικής Μακεδονίας το όριο ορίζεται σε 2.200 κατοίκους. Το μέτρο αφορά σε 131 επιπλέον οικισμούς και σε περίπου 62.000 ιδιοκτήτες ακινήτων, με το επιπρόσθετο δημοσιονομικό κόστος να ανέρχεται σε 8 εκατ. ευρώ ετησίως. Το δημοσιονομικό κόστος της συνολικής απαλλαγής που αφορά σε 12.855 οικισμούς, εκτιμάται σε 86 εκατ. ευρώ ετησίως.
Μέτρα για μείωση των τιμών του ηλεκτρικού ρεύματος
Παράλληλα, προβλέπονται μέτρα για την ενίσχυση της ενεργειακής αυτονομίας της χώρας, που αποσκοπεί στη σταδιακή μείωση του κόστους ηλεκτρικής ενέργειας για νοικοκυριά και επιχειρήσεις, μέσω επενδύσεων σε δίκτυα, αποθήκευσης ενέργειας, ανανεώσιμων πηγών ενέργειας και προγραμμάτων εξοικονόμησης.
Ο συνδυασμός των παρεμβάσεων αναμένεται να επιφέρει σταδιακή μείωση της λιανικής τιμής ηλεκτρικής ενέργειας έως και κατά 30% την περίοδο 2027 - 2029.
Οι κυριότερες παρεμβάσεις περιλαμβάνουν:
-νέο πρόγραμμα επιχορήγησης συστημάτων αποθήκευσης ενέργειας (μπαταριών), με στόχο τη βέλτιστη αξιοποίηση της παραγωγής από ανανεώσιμες πηγές ενέργειας και τη μείωση της μεταβλητότητας των χονδρικών τιμών ηλεκτρικής ενέργειας,
-μείωση κατά 50% της πρώτης κλίμακας χρεώσεων Υπηρεσιών Κοινής Ωφελείας (ΥΚΩ) για τις οικιακές παροχές από την 01η.01.2027 και την ως εκ τούτου άμεση ενίσχυση του διαθέσιμου εισοδήματος των νοικοκυριών,
-σημαντική επέκταση των δικτύων μεταφοράς ηλεκτρικής ενέργειας μέσω των επενδυτικών προγραμμάτων του Ανεξάρτητου Διαχειριστή Μεταφοράς Ηλεκτρικής Ενέργειας (ΑΔΜΗΕ), συμπεριλαμβανομένων των διασυνδέσεων Δωδεκανήσων και Βορείου Αιγαίου,
-νέα προγράμματα ενεργειακής αναβάθμισης κατοικιών και επιχειρήσεων μέσω πόρων του Κοινωνικού Κλιματικού Ταμείου,
-παρεμβάσεις για τη διεύρυνση της χρήσης αντλιών θερμότητας, φωτοβολταϊκών και ηλιακών θερμοσιφώνων και
-ενεργοποίηση του Ταμείου Απανθρακοποίησης των Νησιών για έργα Ανανεώσιμων Πηγών Ενέργειας και για αποθήκευση καθώς και υλοποίηση των προγραμμάτων «ΗΛΕΚΤΡΑ» και «ΦΟΙΒΟΣ - ΑΘΗΝΑ» για την ενεργειακή αναβάθμιση 109 κτηρίων του Δημοσίου, πανεπιστημίων και 246 σχολείων.
Αύξηση 2,15 δισ. στις εισπράξεις φόρων
Τα έσοδα από φόρους προβλέπεται να ανέλθουν το 2027 σε 77,878 δισ. ευρώ, έναντι εκτιμώμενων φορολογικών εσόδων 75,729 δισ. ευρώ το 2026. Η αύξηση ανέρχεται σε 2,149 δισ. ευρώ ή 2,8% και αποδίδεται κυρίως στη μεγέθυνση της οικονομίας.
Από άμεσους φόρους εισοδήματος προβλέπονται έσοδα 29,376 δισ. ευρώ, έναντι 27,338 δισ. ευρώ το 2026. Από αυτά, τα έσοδα από τον φόρο εισοδήματος φυσικών προσώπων εκτιμώνται σε 16,995 δισ. ευρώ, ενώ ο φόρος εισοδήματος των εταιρειών σε 9,844 δισ. ευρώ.
Τα έσοδα από έμμεσους φόρους επί αγαθών και υπηρεσιών προβλέπονται σε 42,431 δισ. ευρώ. Ειδικότερα, τα έσοδα από τον ΦΠΑ εκτιμώνται σε 30,581 δισ. ευρώ και από τους ειδικούς φόρους κατανάλωσης σε 7,312 δισ. ευρώ.
Τα καθαρά έσοδα (όχι μόνο από φόρους) προβλέπονται συνολικά σε 78,685 δισ. ευρώ για το 2027, έναντι εκτίμησης 82,872 δισ. ευρώ το 2026. Η διαφορά συνδέεται κυρίως με την ολοκλήρωση των έργων που χρηματοδοτούνται από το Ταμείο Ανάκαμψης, τα έσοδα του οποίου εμφανίζονται στα πληροφοριακά στοιχεία του πίνακα ως αρνητική συνεισφορά 168 εκατ. ευρώ για το 2027, έναντι 6,114 δισ. ευρώ το 2026.
Ανάπτυξη 2,3%, πληθωρισμός 2,6% και ανεργία 7,9%
Ακόμη, το προσχέδιο προβλέπει ανάπτυξη 2,3%, πληθωρισμό 2,6% και ανεργία 7,9%.
Το προσχέδιο προβλέπει ότι το πρωτογενές πλεόνασμα της Γενικής Κυβέρνησης θα φτάσει τα 9,15 δισ. ευρώ ή το 3,3% του ΑΕΠ, ενώ το δημόσιο χρέος θα υποχωρήσει στο 128,8% του ΑΕΠ. Την ίδια στιγμή, τα φορολογικά έσοδα αναμένεται να αυξηθούν κατά 2,15 δισ. ευρώ και να ανέλθουν στα 77,9 δισ. ευρώ.
Η ανάπτυξη προβλέπεται να επιταχυνθεί από το 2% του 2026, με βασικό μοχλό τις επενδύσεις, οι οποίες εκτιμάται ότι θα αυξηθούν κατά 7,9%. Η ιδιωτική κατανάλωση αναμένεται να ενισχυθεί κατά 1,5%, ενώ το ονομαστικό ΑΕΠ θα φτάσει τα 274,6 δισ. ευρώ, από 262 δισ. ευρώ φέτος. Για την Ευρωζώνη προβλέπεται ανάπτυξη 1,2%.
Το προσχέδιο υπολογίζει ότι ο πληθωρισμός θα αποκλιμακωθεί στο 2,6%, από 3,8% το 2026, και η ανεργία θα μειωθεί στο 7,9%, από 8,4%. Οι αμοιβές ανά εργαζόμενο προβλέπεται να αυξηθούν κατά 3,9%.
