Η απίστευτη περιπέτεια καταγγελίας υπαλλήλου για φοροδιαφυγή σε ξενοδοχεία μέσω λογισμικού που «σκοντάφτει» σε ρύθμιση του Κωστή Χατζηδάκη και στην ίδια την ΑΑΔΕ!
Οι δύο μεγάλες υποθέσεις φερόμενης απάτης εκατομμυρίων ευρώ σε μεγάλες αλυσίδες εστίασης που ήρθαν στη δημοσιότητα, παρά τις φιλότιμες προσπάθειες (των ΜΜΕ, της ΑΑΔΕ και της αστυνομίας) να αναδειχτούν ως επιτυχία των εποπτικών αρχών στην πραγματικότητα αποτελούν κυβερνητικό φιάσκο.
Οπως έγινε γνωστό, το κουβάρι της υπόθεσης άρχισε να ξετυλίγεται έπειτα από καταγγελία πρώην εργαζομένου της αλυσίδας εστίασης, ο οποίος απευθύνθηκε στην Οικονομική Αστυνομία για να καταγγείλει τη φερόμενη φοροδιαφυγή και έτσι να αποκαλυφθεί το «παιχνίδι» που είχε στηθεί.
Η εξιχνίαση της υπόθεσης δεν αποτελεί ούτε αποτέλεσμα των «έξυπνων» ψηφιακών εργαλείων που διαφημίζουν οι Αρχές ούτε προϊόν της δεινότητάς τους – τουναντίον αναδεικνύει την επιχειρησιακή γύμνια των εποπτικών αρχών.
Αυτή η διαπίστωση έγκειται στο γεγονός πως η αλυσίδα χρησιμοποιούσε εσωτερικά ένα ειδικό λογισμικό, προκειμένου να αποκρύπτει τα πραγματικά έσοδά της από την ΑΑΔΕ. Το εν λόγω λογισμικό όμως δεν λειτουργούσε στο κενό, καθώς είχε τη δυνατότητα να παρέμβει στα εγκεκριμένα από την ίδια την ΑΑΔΕ λογισμικά παραγγελιοληψίας και έκδοσης λιανικών αποδείξεων (CRM) μέσω πιστοποιημένου παρόχου ΥΠΑΗΕΣ (Υπηρεσία Παρόχου Ηλεκτρονικής Εκδοσης Στοιχείων).
Η ορολογία ΥΠΑΗΕΣ αναφέρεται σε καθεστώς αδειοδότησης που παρέχεται σε παρόχους ηλεκτρονικής τιμολόγησης που αναλαμβάνουν την αυτόματη έκδοση, αυθεντικοποίηση και διαβίβαση των φορολογικών παραστατικών (χονδρικής, λιανικής και δημόσιων συμβάσεων) σε πραγματικό χρόνο στην πλατφόρμα myDATA της ΑΑΔΕ. Εν ολίγοις η απάτη «φωνάζει» πως υπάρχει «τρύπα» στα εργαλεία λογισμικού που αδειοδοτεί η ΑΑΔΕ. Παρ’ όλα αυτά «δεν ανοίγει ρουθούνι», με την έννοια ότι αυτό το κρίσιμο ζήτημα μένει επιμελώς εκτός δημόσιου διαλόγου ενώ και η ΑΑΔΕ ποιεί την νήσσαν.
Παρόμοια απάτη στον ξενοδοχειακό κλάδο
Τον περασμένο Ιούνιο γράψαμε για τη γραμμή-φάντασμα 1517 της ΑΑΔΕ (βλ: «Το οικονομικό έγκλημα και ο ”ξαφνικός θάνατος” της γραμμής καταγγελιών 1517 από την ΑΑΔΕ»), που μάθαμε ότι ήταν τέτοια από καταγγελία που έγινε στην «Εφ.Συν.». Στην περίπτωση που αποκαλύπτουμε σήμερα και αφορά μεγάλο ξενοδοχείο ο Δ. ήθελε να καταγγείλει μια φορολογική απάτη ύψους πολλών εκατομμυρίων ευρώ εις βάρος του Δημοσίου -σύμφωνα με τον ίδιο- στην ΑΑΔΕ, αλλά παντού έβρισκε… τοίχο όπως ο παραπάνω με την τηλεφωνική γραμμή.
Είχαμε δεσμευτεί ότι θα επανέλθουμε για το θέμα και το κάνουμε την παρούσα χρονική στιγμή, αφενός επειδή η υπόθεση της Pizza Fan θυμίζει εν πολλοίς το δικό μας θέμα και αφετέρου επειδή υπήρξε μια τουλάχιστον καφκική δικαστική εξέλιξη.
Ο Δ. προσέφυγε στην τοπική Εισαγγελία, αφού «δεν βρήκε άκρη» με την ΑΑΔΕ, για να διερευνήσει την υπόθεση. Η Εισαγγελία όμως έβαλε την υπόθεση στο αρχείο επικαλούμενη ένα από τα πιο ευφάνταστα δικονομικά κωλύματα – όπως θα εξηγήσουμε στη συνέχεια.
Διωκτικός… τοίχος
Ο Δ. εργαζόταν ως υπάλληλος υποδοχής σε ξενοδοχείο στην Ηπειρο και υπέπεσε στην αντίληψή του ότι το λογισμικό διαχείρισης των κρατήσεων που προμηθεύει ιδιωτική εταιρεία -το οποίο σημειώστε πως έχει λάβει πιστοποίηση λειτουργίας από την ΑΑΔΕ (Κατασκευαστής EPR)- διευκολύνει τη φοροδιαφυγή μέσω της διαγραφής κρατήσεων και μη έκδοσης αποδείξεων (η «Εφ.Συν.» έχει τα στοιχεία της εταιρείας που διαθέτει το επίμαχο λογισμικό).
Οπως περιγράφει ο Δ., «οι κρατήσεις φαίνονταν σαν ένα φύλλο excel με τις γραμμές να είναι τα δωμάτια και οι στήλες οι ημερομηνίες των κρατήσεων. Μέσα σε κάθε κελί υπήρχαν τα στοιχεία του πελάτη. Εγώ διαπίστωνα ότι με την αναχώρηση κάποιων πελατών τα στοιχεία των κρατήσεών τους διαγράφονταν».
Αρχικά απευθύνθηκε στην τοπική ΔΟΥ για το ζήτημα, αλλά ο υπάλληλος της υπηρεσίας δεν δέχτηκε την καταγγελία του. Το επιχείρημά του ήταν πως η καταγγελλόμενη εταιρεία έχει την έδρα της σε τουριστικό νησί, οπότε έπρεπε να απευθυνθεί στην αντίστοιχη ΔΟΥ. Βέβαια η ενέργεια του υπαλλήλου δεν προβλέπεται και προφανώς ήταν παράτυπη, κάτι που μας το επιβεβαίωσε και η ΑΑΔΕ με γραπτή απάντηση.
Αφού λοιπόν προσέκρουσε σε κώλυμα «φορολογικής εντοπιότητας», ο Δ. ζήτησε τον φορολογικό έλεγχο του ξενοδοχείου όπου εργαζόταν. Σύμφωνα με πληροφορίες, το ξενοδοχείο ελέγχθηκε μόνο για τους φόρους εισοδήματος και για την απόδοση ΦΠΑ και ήταν καθαρό. Ομως το επίμαχο λογισμικό δεν ελέγχθηκε ποτέ, όπως φάνηκε και από την έλλειψη σχετικής εντολής ελέγχου στο ELENXIS TAXIS [πληροφοριακό σύστημα που χρησιμοποιούν οι ελεγκτικές υπηρεσίες της Ανεξάρτητης Αρχής Δημοσίων Εσόδων (ΑΑΔΕ) για τη διενέργεια φορολογικών ελέγχων]!
Παράλληλα ο Δ. απευθύνθηκε και στην ΑΑΔΕ -στην οποία, όπως είπαμε, πάσχισε για να κάνει την καταγγελία- αλλά και στο υπουργείο Οικονομικών. Για την αντιμετώπιση που είχε από τις εν λόγω υπηρεσίες ο Δ. έχει προχωρήσει σε όλες τις απαραίτητες νομικές ενέργειες, ενώ σύμφωνα με πληροφορίες έχει ξεκινήσει και εσωτερικός έλεγχος. Σχετικά με τον υπάλληλο της ΔΟΥ, η Εισαγγελία ξεκίνησε έρευνα εις βάρος του για παράβαση καθήκοντος.
Η ΑΑΔΕ έχει την καταγγελία, αλλά ο έλεγχος… εκκρεμεί
Αναφορικά με την καταγγελλόμενη απάτη η Εισαγγελία έβαλε την υπόθεση, όπως προαναφέραμε, στο αρχείο. Ομως δεν απέρριψε την υπόθεση επί της ουσίας. Η αρχειοθέτηση έγινε -όπως εξηγεί η Εισαγγελία- για καθαρά δικονομικούς λόγους: ο νόμος απαιτεί μηνυτήρια αναφορά από την ΑΑΔΕ (ή την Οικονομική Αστυνομία) για να προχωρήσει η δίωξη! Συγκεκριμένα ο εισαγγελέας επικαλέστηκε το άρθρο 81 παρ. 1 του νόμου 5104/2024 (Κώδικας Φορολογικής Διαδικασίας), τον οποίο έφερε προς ψήφιση το υπουργείο Οικονομικών του Κωστή Χατζηδάκη.
Επί της ουσίας ο νόμος δίνει στην ΑΑΔΕ το απόλυτο «φίλτρο» για το ποια υπόθεση θα προχωρήσει στο ακροατήριο και ποια θα εξαφανιστεί.
Δώστε όμως βάση στον παραλογισμό: ο Δ. προσπαθεί από το 2025 να καταγγείλει φορολογική απάτη στις αρμόδιες Αρχές, απευθύνεται -και- στην ΑΑΔΕ, η οποία μέχρι σήμερα -όπως τουλάχιστον πληροφορούμαστε- δεν έχει δώσει εντολή ελέγχου της καταγγελίας (έχει λάβει αριθμό πρωτοκόλλου) και εξαιτίας αυτού ο Δ. πηγαίνει στη Δικαιοσύνη, η οποία όμως έχει τα χέρια της «δεμένα» λόγω του νομοθετικού πλαισίου!
Και πώς λύνεται ο γόρδιος δεσμός; Μόνο αν γίνει μηνυτήρια αναφορά από την ΑΑΔΕ ή την Οικονομική Αστυνομία, η οποία όμως υπάγεται στην ΕΛ.ΑΣ.! Δηλαδή η έναρξη δικαστικής έρευνας για φορολογική απάτη εις βάρος του Δημοσίου προϋποθέτει καταγγελία από την ΑΑΔΕ, η οποία στη συγκεκριμένη περίπτωση γνωρίζει για την υπόθεση, αλλά δεν έχει κινηθεί ακόμη. Και το κερασάκι στην τούρτα: όχι μόνο πρέπει να γίνει αναφορά από την ΑΑΔΕ, αλλά πρέπει να ερευνήσει ένα λογισμικό στο οποίο έχει παράσχει την «πιστοποίηση» η ίδια! Συνεπώς αν προκύψει όντως «τρύπα» στο επίμαχο λογισμικό, η ΑΑΔΕ θα βγει διπλά εκτεθειμένη.
Εν αντιθέσει με τον Δ., ο πρώην εργαζόμενος της Pizza Fan είχε απευθυνθεί στην Οικονομική Αστυνομία, παρακάμπτοντας τη ρύθμιση Χατζηδάκη και την ΑΑΔΕ, η οποία μέσα σε έξι μήνες προχώρησε στο ξεσκέπασμα της υπόθεσης. Ο Δ. μάς πληροφόρησε πως απευθύνθηκε και αυτός στην Οικονομική Αστυνομία μετά την «οδύσσεια» με το υπουργείο Οικονομικών, την ΑΑΔΕ και την Εισαγγελία.
Γιατί έχει σημασία η υπόθεση
Ο Δ. μάς τονίζει πως η υπόθεση είναι μεγάλης σημασίας καθώς αν αποδειχθεί πως το λογισμικό της εταιρείας παρέχει επί τούτου «παραθυράκι» για φοροδιαφυγή, η ζημιά προς το Δημόσιο μπορεί να ανέρχεται σε εκατομμύρια ευρώ. Και αυτό διότι το προϊόν της εταιρείας διατίθεται σε χιλιάδες ξενοδοχεία σε όλη την Ελλάδα, όπως είμαστε σε θέση να γνωρίζουμε.
Βέβαια αξίζει να σημειωθεί πως μπορεί να μην είναι το ίδιο το λογισμικό «πειραγμένο» αλλά κάποιος εξωτερικός παράγοντας (π.χ. παρέμβαση από τρίτο λογισμικό) να αλλοιώνει τη λειτουργία του. Ακόμη και σε αυτή την περίπτωση όμως η ευθύνη της ΑΑΔΕ δεν παραγράφεται.
Με βάση όλα τα παραπάνω εγείρονται τρία πάρα πολύ σοβαρά ερωτήματα:
- Πώς διασφαλίζεται ότι η καθυστέρηση των ελεγκτικών αρχών δεν επιτρέπει την απόκρυψη πιθανών παραβάσεων ή την απώλεια κρίσιμων στοιχείων;
- Ποιος ελέγχει την επάρκεια της πιστοποίησης που χορήγησε η ΑΑΔΕ, όταν καταγγέλλεται ότι το συγκεκριμένο λογισμικό ενδέχεται να επιτρέπει φοροδιαφυγή;
- Τι έχει κάνει η ΑΑΔΕ όταν της γνωστοποιήθηκε η καταγγελία και ποιος διασφαλίζει ότι θα διερευνήσει πλήρως την υπόθεση και θα θωρακίσει το λογισμικό από φορολογική πειρατεία
