Ιστορία από
Μέχρι τη στιγμή που έγινε το τηλεφώνημα Νετανιάχου, ο Τραμπ είχε ήδη εγκρίνει την ιδέα οι ΗΠΑ να επιτεθούν στο Ιράν, αλλά δεν είχε ακόμη αποφασίσει πότε ή υπό ποιες συνθήκες θα εμπλέκονταν.
Σχεδόν 48 ώρες πριν ξεκινήσει η επίθεση των ΗΠΑ και του Ισραήλ στο Ιράν, ο Μπενιαμίν Νετανιάχου μίλησε τηλεφωνικά με τον Ντόναλντ Τραμπ σχετικά με τους λόγους για την έναρξη ενός πολύπλοκου, μακρινού πολέμου, αναφέρει το Reuters
Τόσο ο Τραμπ όσο και ο Νετανιάχου γνώριζαν από ενημερώσεις των μυστικών υπηρεσιών νωρίτερα μέσα στην εβδομάδα ότι ο Ανώτατος Ηγέτης του Ιράν, Αγιατολάχ Αλί Χαμενεΐ, και οι βασικοί αξιωματούχοι του, θα συναντιόντουσαν σύντομα στο κτήμα του στην Τεχεράνη, καθιστώντας τους ευάλωτους σε μια «επίθεση αποκεφαλισμού», μια επίθεση εναντίον κορυφαίων ηγετών μιας χώρας που χρησιμοποιείται συχνά από τους Ισραηλινούς, αλλά παραδοσιακά λιγότερο από τις ΗΠΑ.
Αλλά νέες πληροφορίες υποδηλώνουν ότι η συνάντηση είχε μετατεθεί για το Σάββατο το πρωί από το Σάββατο το βράδυ, σύμφωνα με τρία άτομα που ενημερώθηκαν, και επικαλείται το Reuters.
Ο Νετανιάχου, αποφασισμένος να προχωρήσει σε μια επιχείρηση κατά του Ιράν, υποστήριξε ότι μπορεί να μην υπήρχε ποτέ καλύτερη ευκαιρία να σκοτωθεί ο Χαμενεΐ και να εκδικηθεί τις προηγούμενες ιρανικές απόπειρες δολοφονίας του Τραμπ, ανέφεραν αυτές οι πηγές. Σε αυτές περιλαμβανόταν ένα πληρωμένο σχέδιο δολοφονίαςπου φέρεται να είχε οργανωθεί από το Ιράν το 2024, όταν ο Τραμπ ήταν υποψήφιος πρόεδρος.
Το υπουργείο Δικαιοσύνης κατηγόρησε έναν Πακιστανό ότι προσπάθησε να στρατολογήσει άτομα στις ΗΠΑ στο πλαίσιο του σχεδίου, το οποίο προοριζόταν ως αντίποινα για τη δολοφονία του ανώτατου διοικητή των Φρουρών της Επανάστασης, Κασέμ Σουλεϊμανί.
Μέχρι τη στιγμή που πραγματοποιήθηκε η τηλεφωνική επικοινωνία με τον Νετανιάχου, ο Τραμπ είχε ήδη εγκρίνει την ιδέα οι ΗΠΑ να πραγματοποιήσουν στρατιωτική επιχείρηση εναντίον του Ιράν, αλλά δεν είχε ακόμη αποφασίσει πότε ή υπό ποιες συνθήκες θα εμπλέκονταν, ανέφεραν οι πηγές.
Ο αμερικανικός στρατός είχε εδώ και εβδομάδες ενισχύσει την παρουσία του στην περιοχή, ωθώντας πολλούς εντός της κυβέρνησης να καταλήξουν στο συμπέρασμα ότι ήταν απλώς θέμα πότε ο Τραμπ θα αποφάσιζε να προχωρήσει. Μια πιθανή ημερομηνία, μόλις λίγες ημέρες νωρίτερα, είχε ακυρωθεί λόγω κακοκαιρίας.
Το Reuters δεν μπόρεσε να προσδιορίσει πώς το επιχείρημα του Νετανιάχου επηρέασε τον Τραμπ καθώς σκεφτόταν να εκδώσει εντολές για επίθεση, αλλά η τηλεφωνική επικοινωνία ισοδυναμούσε με το τελικό επιχείρημα του Ισραηλινού ηγέτη στον Αμερικανό πρόεδρο.
Οι τρεις πηγές που ενημερώθηκαν για την κλήση δήλωσαν ότι πίστευαν πως, μαζί με τις πληροφορίες που έδειχναν ένα οριστικό κλείσιμο της υπόθεσης για τη δολοφονία του ηγέτη του Ιράν, ήταν καταλύτης για την τελική απόφαση του Τραμπ να διατάξει τον στρατό στις 27 Φεβρουαρίου να προχωρήσει με την Επιχείρηση Epic Fury.
Ο Τραμπ θα μπορούσε να γράψει ιστορία βοηθώντας στην εξάλειψη μιας ιρανικής ηγεσίας που εδώ και καιρό αποδοκιμαζόταν από τη Δύση και από πολλούς Ιρανούς, υποστήριξε ο Νετανιάχου. Οι Ιρανοί μπορεί ακόμη και να βγουν στους δρόμους, είπε, ανατρέποντας ένα θεοκρατικό σύστημα που κυβερνούσε τη χώρα από το 1979 και αποτελεί από τότε κύρια πηγή παγκόσμιας τρομοκρατίας και αστάθειας.
Οι πρώτες βόμβες έπεσαν το Σάββατο το πρωί, 28 Φεβρουαρίου. Ο Τραμπ ανακοίνωσε εκείνο το βράδυ ότι ο Χαμενεΐ ήταν νεκρός.
Η εκπρόσωπος του Λευκού Οίκου, Άννα Κέλι, δεν αναφέρθηκε άμεσα στην επικοινωνία μεταξύ Τραμπ και Νετανιάχου, αλλά δήλωσε στο Reuters ότι η στρατιωτική επιχείρηση είχε σχεδιαστεί για να «καταστρέψει τους βαλλιστικούς πυραύλους και την παραγωγική ικανότητα του ιρανικού καθεστώτος, να εξοντώσει το Ναυτικό του ιρανικού καθεστώτος, να τερματίσει την ικανότητά του να εξοπλίζουν υποστηρικτές και να εγγυηθεί ότι το Ιράν δεν θα μπορέσει ποτέ να αποκτήσει πυρηνικά όπλα». Ούτε το γραφείο του Νετανιάχου ούτε ο εκπρόσωπος του Ιράν στον ΟΗΕ απάντησαν σε αιτήματα για σχόλια, σχολιάζει το Reuters.
Ο Νετανιάχου σε συνέντευξη Τύπου την Πέμπτη απέρριψε ως «fake news» τις κατηγορίες ότι «το Ισραήλ με κάποιο τρόπο έσυρε τις ΗΠΑ σε μια σύγκρουση με το Ιράν. Πιστεύει κανείς πραγματικά ότι κάποιος μπορεί να πει στον Πρόεδρο Τραμπ τι να κάνει; Έλα τώρα» απάντησε.
Ο Τραμπ έχει δηλώσει δημόσια ότι η απόφαση για την επίθεση ήταν αποκλειστικά δική του. Το ρεπορτάζ του Reuters, με αξιωματούχους και άλλους που βρίσκονται κοντά και στους δύο ηγέτες, δεν υποδηλώνει ότι ο Νετανιάχου ανάγκασε τον Τραμπ να πάει σε πόλεμο. Αλλά δείχνει ότι ο Ισραηλινός ηγέτης ήταν ένας αποτελεσματικός υποστηρικτής και ότι ο τρόπος με τον οποίο διατύπωσε την απόφαση, συμπεριλαμβανομένης της ευκαιρίας να σκοτώσει έναν Ιρανό ηγέτη που φέρεται να είχε επιβλέψει τις προσπάθειες δολοφονίας του Τραμπ, ήταν πειστικός για τον πρόεδρο.
Ο υπουργός Άμυνας Πιτ Χέγσεθ στις αρχές Μαρτίου άφησε να εννοηθεί ότι η εκδίκηση ήταν τουλάχιστον ένα κίνητρο για την επιχείρηση, λέγοντας στους δημοσιογράφους: «Το Ιράν προσπάθησε να σκοτώσει τον Πρόεδρο Τραμπ και ο Πρόεδρος Τραμπ γέλασε τελευταίος».
Και οι Ισραηλινοι ήθελαν νεκρό τον Χαμενεΐ
Οι Ισραηλινοί ήθελαν επίσης να σκοτώσουν τον Χαμενεΐ, έναν σκληρό γεωπολιτικό εχθρό που είχε επανειλημμένα εκτοξεύσει πυραύλους στο Ισραήλ και είχε υποστηρίξει βαριά οπλισμένες δυνάμεις που περικύκλωναν το έθνος του Νετανιάχου. Ανλαμεσά τους η Χαμάς και η Χεζμπολάχ. Οι Ισραηλινοί άρχισαν να σχεδιάζουν την επίθεσή τους στο Ιράν με την υπόθεση ότι θα ενεργούσαν μόνοι τους, δήλωσε ο υπουργός Άμυνας Ισραήλ Κατζ στο ισραηλινό N12 News στις 5 Μαρτίου.
Ωστόσο, κατά τη διάρκεια επίσκεψης τον Δεκέμβριο στο κτήμα του Τραμπ στο Μαρ-α-Λάγκο στη Φλόριντα, ο Νετανιάχου είπε στον Τραμπ ότι δεν ήταν απόλυτα ικανοποιημένος με το αποτέλεσμα της κοινής επιχείρησης τον Ιούνιο, δήλωσαν δύο άτομα στο Reuters. Ο Τραμπ άφησε να εννοηθεί ότι ήταν ανοιχτός σε μια ακόμη εκστρατεία βομβαρδισμών, πρόσθεσαν οι πηγές, αλλά ήθελε επίσης να δοκιμάσει έναν ακόμη γύρο διπλωματικών συνομιλιών.
Δύο γεγονότα ώθησαν τον Τραμπ να επιτεθεί ξανά στο Ιράν, σύμφωνα με αρκετούς Αμερικανούς και Ισραηλινούς αξιωματούχους και διπλωμάτες.
Η επιχείρηση των ΗΠΑ στις 3 Ιανουαρίου για τη σύλληψη του προέδρου της Βενεζουέλας Νικολάς Μαδούρο στο Καράκας, η οποία δεν είχε ως αποτέλεσμα κανέναν θάνατο Αμερικανών, ενώ παράλληλα απομάκρυνε από την εξουσία έναν μακροχρόνιο εχθρό των ΗΠΑ. Αργότερα τον ίδιο μήνα, ξέσπασαν μαζικές αντικυβερνητικές διαμαρτυρίες στο Ιράν, προκαλώντας μια άγρια αντίδραση από το Σώμα των Φρουρών της Ισλαμικής Επανάστασης, σκοτώνοντας χιλιάδες. Ο Τραμπ υποσχέθηκε να βοηθήσει τους διαδηλωτές, αλλά δεν έκανε τίποτα.
Ιδιωτικά, ωστόσο, η συνεργασία εντάθηκε μεταξύ των Ισραηλινών Αμυντικών Δυνάμεων και της διοίκησης του αμερικανικού στρατού στη Μέση Ανατολή, με κοινό στρατιωτικό σχεδιασμό που διεξήχθη κατά τη διάρκεια μυστικών συναντήσεων, σύμφωνα με δύο Ισραηλινούς αξιωματούχους, που επικαλείται το Reuters.
Λίγο αργότερα, κατά τη διάρκεια επίσκεψης του Νετανιάχου στην Ουάσινγκτον τον Φεβρουάριο, ο Ισραηλινός πρωθυπουργός ενημέρωσε τον Τραμπ για το αυξανόμενο πρόγραμμα βαλλιστικών πυραύλων του Ιράν, επισημαίνοντας συγκεκριμένα σημεία ανησυχίας. Επίσης, εξέθεσε τους κινδύνους του προγράμματος βαλλιστικών πυραύλων, συμπεριλαμβανομένου του κινδύνου το Ιράν να αποκτήσει τελικά την ικανότητα να χτυπήσει τις ΗΠΑ.
Η ευκαιρία του Τραμπ να μείνει στην Ιστορία
Μέχρι τα τέλη Φεβρουαρίου, πολλοί Αμερικανοί αξιωματούχοι και περιφερειακοί διπλωμάτες θεωρούσαν πολύ πιθανό να προχωρήσει μια επίθεση των ΗΠΑ στο Ιράν, αν και οι λεπτομέρειες παρέμεναν αβέβαιες, σύμφωνα με δύο άλλους Αμερικανούς αξιωματούχους, έναν Ισραηλινό αξιωματούχο και δύο επιπλέον αξιωματούχους που γνώριζαν το θέμα.
Ο Τραμπ ενημερώθηκε από το Πεντάγωνο και αξιωματούχους των μυστικών υπηρεσιών για τα πιθανά πλεονεκτήματα που θα αποκομίζονταν από μια επιτυχημένη επίθεση, συμπεριλαμβανομένης της καταστροφής του πυραυλικού προγράμματος του Ιράν, σύμφωνα με δύο πηγές. Πριν από την τηλεφωνική επικοινωνία μεταξύ Νετανιάχου και Τραμπ, ο υπουργός Εξωτερικών Μάρκο Ρούμπιο δήλωσε σε μια μικρή ομάδα κορυφαίων ηγετών του Κογκρέσου στις 24 Φεβρουαρίου ότι το Ισραήλ ήταν πιθανό να επιτεθεί στο Ιράν, ανεξάρτητα από το αν οι ΗΠΑ συμμετείχαν ή όχι, και ότι το Ιράν πιθανότατα θα προβεί σε αντίποινα εναντίον αμερικανικών στόχων.
Πίσω από την προειδοποίηση του Ρούμπιο βρισκόταν μια εκτίμηση Αμερικανών αξιωματούχων των μυστικών υπηρεσιών ότι μια τέτοια επίθεση θα προκαλούσε πράγματι αντεπιθέσεις από το Ιράν εναντίον διπλωματικών και στρατιωτικών θέσεων των ΗΠΑ και συμμάχων των ΗΠΑ στον Κόλπο, δήλωσαν τρεις πηγές που γνωρίζουν τις αναφορές των αμερικανικών μυστικών υπηρεσιών.
Αυτή η πρόβλεψη αποδείχθηκε ακριβής. Τα πλήγματα έχουν οδηγήσει σε ιρανικές αντεπιθέσεις σε στρατιωτικά στοιχεία των ΗΠΑ, στον θάνατο περισσότερων από 2.300 Ιρανών πολιτών και τουλάχιστον 13 Αμερικανών στρατιωτικών, σε επιθέσεις εναντίον συμμάχων των ΗΠΑ στον Κόλπο, στο κλείσιμο μιας από τις πιο ζωτικές ναυτιλιακές οδούς στον κόσμο και σε μια ιστορική αύξηση των τιμών του πετρελαίου που ήδη γίνεται αισθητή.
Ο Τραμπ είχε επίσης ενημερωθεί ότι υπήρχε μια πιθανότητα, έστω και μικρή, η δολοφονία των κορυφαίων ηγετών του Ιράν να οδηγήσει σε μια κυβέρνηση στην Τεχεράνη που θα ήταν πιο πρόθυμη να διαπραγματευτεί με την Ουάσινγκτον, δήλωσαν δύο άλλα άτομα που γνωρίζουν την ενημέρωση του Ρούμπιο.
Η πιθανότητα αλλαγής καθεστώτος ήταν ένα από τα επιχειρήματα του Νετανιάχου στην τηλεφωνική επικοινωνία λίγο πριν ο Τραμπ δώσει τις τελικές εντολές για επίθεση στο Ιράν.
Η Κεντρική Υπηρεσία Πληροφοριών είχε εκτιμήσει τις προηγούμενες εβδομάδες ότι ο Χαμενεΐ πιθανότατα θα αντικατασταθεί από έναν εσωτερικό σκληροπυρηνικό σε περίπτωση θανάτου του.
Διαβάστε όλες τις εξελίξεις στο Liveblog του Dnews
