Οπρόεδρος των ΗΠΑ, Ντόναλντ Τραμπ, ανακοίνωσε ότι οι ΗΠΑ θα βοηθήσουν στην «καθοδήγηση» πλοίων που έχουν αποκλειστεί στα Στενά του Ορμούζ μετά το κλείσιμο του κρίσιμης σημασίας περάσματος από το Ιράν.
Την επόμενη μέρα της ανακοίνωσης, φαίνεται να έχουν ξαναρχίσει περιορισμένης κλίμακας συγκρούσεις, με τις ΗΠΑ να δηλώνουν ότι είχαν χτυπήσει πολλά ιρανικά μικρά σκάφη, ενώ το Ιράν φέρεται να εξαπέλυσε και εκείνο από την πλευρά του μια σειρά από επιθέσεις.Τι συνεπάγεται λοιπόν, σύμφωνα με δημοσίευμα του BBC, το «Σχέδιο Ελευθερία» του Τραμπ; Θα μπορούσε να οδηγήσει σε μια ευρύτερη επανέναρξη των εχθροπραξιών;
Τι δήλωσε ο Τραμπ
Σε ανάρτησή του στην πλατφόρμα Truth Social την Κυριακή, ο Τραμπ έγραψε ότι οι ΗΠΑ έχουν κληθεί από χώρες «σε όλο τον κόσμο» να βοηθήσουν στην απελευθέρωση των πλοίων τους που ήταν «παγιδευμένα στα Στενά του Ορμούζ» και ήταν «απλώς ουδέτεροι και αθώοι περαστικοί!».Και έτσι, σε απάντηση, οι ΗΠΑ θα «οδηγήσουν τα πλοία τους με ασφάλεια έξω από αυτές τις περιορισμένες πλωτές οδούς».
«Η μετακίνηση των πλοίων έχει απλώς ως στόχο να απελευθερώσει ανθρώπους, εταιρείες και χώρες που δεν έχουν κάνει απολύτως τίποτα κακό - Είναι θύματα των περιστάσεων», σημείωσε ο Τραμπ στην ανάρτησή του.
Πρόσθεσε ότι αυτή ήταν «μια ανθρωπιστική χειρονομία εκ μέρους των Ηνωμένων Πολιτειών, των χωρών της Μέσης Ανατολής, αλλά, ειδικότερα, της χώρας του Ιράν» - καθώς πολλά από αυτά τα πλοία «είχαν χαμηλά αποθέματα τροφίμων και οτιδήποτε άλλο ήταν απαραίτητο για την υγεία και την υγιεινή των μεγάλων πληρωμάτων τους».
Πώς αντέδρασε το Ιράν
Η ανακοίνωση του Τραμπ άφηνε να εννοηθεί ότι το Ιράν ήταν μέρος της επιχείρησης, φτάνοντας μάλιστα στο σημείο να πει ότι το «Σχέδιο Ελευθερία» θα εφαρμοζόταν και για λογαριασμό του Ιράν.
Ωστόσο, η Τεχεράνη υποστηρίζει ότι έχει τον πλήρη έλεγχο των Στενών και απείλησε να επιτεθεί σε «οποιαδήποτε ξένη ένοπλη δύναμη» που θα προσπαθούσε να πλησιάσει ή να εισέλθει, «ειδικά στον επιθετικό αμερικανικό στρατό».
Ο Υποστράτηγος Αλί Αμπντολάχι δήλωσε ότι η ασφαλής διέλευση από τα Στενά θα πρέπει να γίνεται σε συντονισμό με το Ιράν «υπό οποιεσδήποτε συνθήκες».
Από την πλευρά του, ο υπουργός Εξωτερικών του Ιράν Αμπάς Αραγτσί δήλωσε την Τρίτη ότι «τα γεγονότα στο Ορμούζ καθιστούν σαφές ότι δεν υπάρχει στρατιωτική λύση σε μια πολιτική κρίση».
«Το Σχέδιο Ελευθερία είναι Σχέδιο Αδιέξοδο», έγραψε στο X.
Τι κάνει ο αμερικανικός στρατός
Υπολογίζεται ότι 20.000 ναύτες και 2.000 πλοία έχουν παγιδευτεί στον Κόλπο από την έναρξη του πολέμου των ΗΠΑ και του Ισραήλ κατά του Ιράν, σύμφωνα με τον Διεθνή Ναυτιλιακό Οργανισμό του ΟΗΕ.
Υπάρχει αυξανόμενη ανησυχία για την επάρκεια των προμηθειών καθώς και για τις επιπτώσεις στη σωματική και ψυχική υγεία των ναυτικών.
Η Κεντρική Διοίκηση των ΗΠΑ (Centcom) αναφέρει ότι αξιοποιούνται «αντιτορπιλικά με κατευθυνόμενους πυραύλους, περισσότερα από 100 αεροσκάφη ξηράς και θάλασσας, μη επανδρωμένες πλατφόρμες πολλαπλών τομέων και 15.000 μέλη του στρατού».
Σε ενημέρωση σχετικά με την πρώτη ημέρα της επιχείρησης, ο διοικητής της Centcom, Ναύαρχος Μπραντ Κούπερ, δήλωσε ότι πλοία από 87 χώρες έχουν αποκλειστεί στον Κόλπο - και οι ΗΠΑ είχαν επικοινωνήσει με «δεκάδες πλοία και ναυτιλιακές εταιρείες για να ενθαρρύνουν τη συνέχιση της κυκλοφορίας μέσω των Στενών του Ορμούζ, σύμφωνα με την πρόθεση του προέδρου να βοηθήσει στην ασφαλή καθοδήγηση των πλοίων μέσω του στενού εμπορικού διαδρόμου».
Κίνδυνοι και ερωτηματικά
Αν οι οδηγίες των ΗΠΑ έχουν πάντως ως στόχο να παρέχουν πληροφορίες και συμβουλές σε πλοία και πληρώματα, αυτό ίσως και να μην βοηθήσει ιδιαίτερα, δεδομένων των απειλών του Ιράν να τους επιτεθεί, όπως αναφέρει το ΒΒC.
Αν, από την άλλη πλευρά, οι ΗΠΑ προσπαθήσουν να παράσχουν στα πληγέντα πλοία στρατιωτική συνοδεία, αυτό θα μπορούσε να οδηγήσει σε άμεση στρατιωτική αντιπαράθεση με το Ιράν.
Ο Κούπερ δήλωσε ότι θα δημιουργηθεί μια αμφίδρομη πορεία στην πλωτή οδό - χωρίς να διευκρινίσει πώς ακριβώς θα γίνει αυτό - με τις προσπάθειες να περιλαμβάνουν ένα «πολύ ευρύτερο αμυντικό πακέτο» από αυτό που θα απαιτούνταν αποκλειστικά για τη συνοδεία πλοίων.
Ο Μικ Μαλρόι, πρώην αναπληρωτής βοηθός υπουργός Άμυνας των ΗΠΑ για τη Μέση Ανατολή και βετεράνος τόσο του Σώματος Πεζοναυτών όσο και της παραστρατιωτικής πτέρυγας της CIA, δήλωσε στο BBC ότι πίστευε ότι το «Project Freedom» θα επικεντρωνόταν στην παροχή αεροπορικής κάλυψης και άμυνας απέναντι σε επιθέσεις με πυραύλους και μη επανδρωμένα αεροσκάφη - αντί για φυσική συνοδεία αυτών των πλοίων μέσω των Στενών του Ορμούζ.
Ωστόσο, ο Μαλρόι δήλωσε ότι δεν υπάρχει καμία εγγύηση ότι θα ήταν επιτυχής η προσπάθεια να βοηθήσει στην αποκατάσταση της ελευθερίας κυκλοφορίας και του εμπορίου στο στενό.
«Το ερώτημα είναι αν τα πλοία θα εμπιστευτούν την ικανότητά τους να περάσουν χωρίς να δεχθούν επίθεση, και, το πιο σημαντικό, την ασφαλιστική εταιρεία», είπε.
«Αν όχι, η προσπάθεια δεν θα έχει τον αντίκτυπο που ελπίζουμε».
Διέρχονται πλοία από το Ορμούζ;
Το απόγευμα της Δευτέρας, η Centcom δήλωσε ότι αντιτορπιλικά του Πολεμικού Ναυτικού των ΗΠΑ επιχειρούσαν στον Κόλπο «αφού διέσχισαν τα Στενά του Ορμούζ» για την υποστήριξη του Project Freedom.
Πρόσθεσε μάλιστα ότι οι αμερικανικές δυνάμεις «βοηθούν ενεργά τις προσπάθειες αποκατάστασης της διέλευσης για την εμπορική ναυτιλία», αλλά δεν έδωσε λεπτομέρειες.
«Ως πρώτο βήμα, δύο εμπορικά πλοία με σημαία ΗΠΑ διέσχισαν με επιτυχία τα Στενά του Ορμούζ και συνεχίζουν με ασφάλεια το ταξίδι τους», δήλωσε επίσης η Centcom. Και πάλι, όμως, δεν δόθηκαν λεπτομέρειες σχετικά με την ταυτότητα των εμπορικών πλοίων.
Η ναυτιλιακή εταιρεία Maersk επιβεβαίωσε ότι ένα από τα πλοία της κατάφερε να εξέλθει από τον Κόλπο, συνοδευόμενο από τον αμερικανικό στρατό.
Ωστόσο, το Σώμα των Φρουρών της Ισλαμικής Επανάστασης του Ιράν αρνήθηκε ότι πλοία διήλθαν από το Ορμούζ.
Επιτίθεται το Ιράν σε πολεμικά πλοία των ΗΠΑ;
Λίγες ώρες μετά την έναρξη της αμερικανικής επιχείρησης τη Δευτέρα, ο ιρανικός στρατός δήλωσε ότι άνοιξε πυρ εναντίον «αμερικανικών και σιωνιστικών εχθρικών αντιτορπιλικών», κάτι που, όπως είπε, οι Αμερικανοί «αγνόησαν».
Η Centcom διέψευσε γρήγορα τους ιρανικούς ισχυρισμούς ότι ένα από τα πολεμικά της πλοία είχε χτυπηθεί από δύο πυραύλους.
Σύμφωνα με την Centcom, το Ιράν όντως εκτόξευσε πυραύλους κρουζ τόσο σε αμερικανικά πολεμικά πλοία όσο και σε εμπορικά πλοία με αμερικανική σημαία, ενώ χρησιμοποιήθηκαν drones και μικρότερα σκάφη εναντίον εμπορικών πλοίων.
Σε μια ανάρτηση στο Truth Social, ο Τραμπ δήλωσε επίσης ότι το Ιράν είχε «ρίξει μερικές βολές» σε «μη εμπλεκόμενα έθνη».
Τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα (ΗΑΕ) - σύμμαχος των ΗΠΑ στον Κόλπο - δήλωσαν ότι ένα δεξαμενόπλοιο που συνδέεται με την Adnoc, την κρατική πετρελαϊκή τους εταιρεία, έγινε στόχος δύο drones καθώς διέσχιζε τα Στενά του Ορμούζ.
Μια ύποπτη επίθεση έπληξε επίσης ένα νοτιοκορεατικό φορτηγό πλοίο που ήταν αγκυροβολημένο στο Ορμούζ, σε ύδατα κοντά στα ΗΑΕ.
Ο διοικητής της Centcom δήλωσε ότι ορισμένα από τα αμερικανικά ελικόπτερα που υποστηρίζουν την αποστολή χρησιμοποιήθηκαν για να βυθίσουν έξι μικρά ιρανικά σκάφη που στόχευαν πολιτικά πλοία, κάτι που ωστόσο η ιρανική πλευρά αρνείται.
«Θέμα χρόνου να ξαναρχίσει ο πόλεμος»
Ο Γκραντ Ράμλεϊ, ειδικός σε θέματα της Μέσης Ανατολής, ο οποίος διετέλεσε σύμβουλος στον Λευκό Οίκο μεταξύ 2018 και 2021, δήλωσε ότι η εξασφάλιση της διέλευσης για όλα τα πλοία στον Κόλπο θα είναι «πολύ, πολύ δύσκολη».
Κάτι τέτοιο, αναφέρει, μπορεί να χρειαστεί μια ισχυρότερη στρατιωτική κίνηση, ένα σενάριο που ο ίδιος θεωρεί πιθανό.
«Νομίζω ότι οι περισσότεροι συμφωνούν πως η επανέναρξη των εχθροπραξιών είναι θέμα χρόνου», είπε. «Δεν είναι απλώς πιθανή».
Η Νίτγια Λαμπ, συνεργάτιδα του Προγράμματος Διεθνούς Ασφάλειας στο Chatham House του Λονδίνου, δήλωσε ότι η επιχείρηση των ΗΠΑ είναι «εξαιρετικά επικίνδυνη».
«Νομίζω ότι αυτό που συμβαίνει είναι πολύ πιθανό να οδηγήσει σε κλιμάκωση, ενώ υποδηλώνει ότι οι ΗΠΑ δεν είναι πρόθυμες να διαπραγματευτούν τους όρους επαναλειτουργίας των Στενών», δήλωσε η ίδια στο BBC.
«Οι ΗΠΑ έχουν αποδεχτεί ότι ο μόνος τρόπος για να συνεχίσει να κινείται τη ναυτιλία είναι υπό την απειλή βίας ή επιθέσεων από το Ιράν», δήλωσε η Λαμπ.
Πρόσθεσε μάλιστα ότι, ακόμη και αν το «Σχέδιο Ελευθερία» του Τραμπ καταφέρει να βγάλει ορισμένα πλοία από τα Στενά του Ορμούζ, «θα είναι στην καλύτερη περίπτωση μια προσωρινή ανακούφιση» διότι θα απαιτηθεί μια πιο διαρκής προσπάθεια για το άνοιγμα της κρίσιμης πλωτής οδού.
Δεν υπάρχουν σχόλια:
Δημοσίευση σχολίου