Ένα νέο επεισόδιο μεταφοράς αφρικανικής σκόνης αναμένεται να επηρεάσει τη χώρα από σήμερα μέχρι το Σαββατοκύριακο, με σταδιακή επιβάρυνση της ατμόσφαιρας και πιθανές λασποβροχές.
Το φαινόμενο αυτό, που χαρακτηρίζεται απολύτως φυσιολογικό για την εποχή, συνδυάζεται με επιστημονικούς δείκτες παρακολούθησης όπως το Dust Aerosol Optical Depth (AOD), οι οποίοι αποτυπώνουν τη συνολική παρουσία σωματιδίων στην ατμόσφαιρα. Ωστόσο, οι μετρήσεις αυτές δεν αποδίδουν πάντα με ακρίβεια τις συνθήκες στο έδαφος, καθώς η σκόνη μπορεί να βρίσκεται σε μεγαλύτερα ύψη ή να επηρεάζει διαφορετικά τις επιφανειακές συγκεντρώσεις. Για την πλήρη εικόνα απαιτείται συνδυασμός δορυφορικών δεδομένων και επιτόπιων μετρήσεων ποιότητας αέρα.
Καλλιάνος: Σταδιακή άφιξη σκόνης από την Πέμπτη - Λασποβροχές Παρασκευή και Σάββατο
Σταδιακή μεταφορά αφρικανικής σκόνης αναμένεται από αύριο Πέμπτη, σύμφωνα με τον μετεωρολόγο Γιάννης Καλλιάνος, ο οποίος τονίζει ότι δεν πρόκειται για ακραίο ή πρωτοφανές φαινόμενο.
Όπως επισημαίνει, τα επεισόδια μεταφοράς ερημικής σκόνης την άνοιξη είναι απολύτως φυσιολογικά και επαναλαμβανόμενα για την εποχή. Η συγκέντρωση της σκόνης αναμένεται να αυξηθεί σταδιακά, με κορύφωση την Παρασκευή και το Σάββατο, οπότε και θα εκδηλωθούν τοπικές λασποβροχές σε αρκετές περιοχές της χώρας.
Ο ίδιος υπογραμμίζει ότι το φαινόμενο έχει ήδη παρουσιαστεί λανθασμένα ως ιδιαίτερα έντονο, κάτι που δεν ανταποκρίνεται στην πραγματική εικόνα της ατμοσφαιρικής εξέλιξης.
Κολυδάς: Τι είναι το Dust AOD και τι μας δείχνει για την ατμοσφαιρική σκόνη
Το Dust Aerosol Optical Depth (AOD) στα 550 nm αποτελεί έναν δείκτη που χρησιμοποιείται διεθνώς για την παρακολούθηση της ατμοσφαιρικής σκόνης και των αιωρούμενων σωματιδίων. Συγκεκριμένα, αποτυπώνει τη συνεισφορά της ορυκτής σκόνης στο οπτικό βάθος της ατμόσφαιρας στο μήκος κύματος των 550 νανομέτρων, δηλαδή στο πράσινο τμήμα του ορατού φάσματος.
Όπως αναφέρει ο μετεωρολόγος Θοδωρής Κολυδάς, το AOD αποτελεί βασικό εργαλείο σε δορυφορικά δεδομένα και μοντέλα πρόγνωσης, καθώς επιτρέπει την εκτίμηση της συνολικής παρουσίας αερολυμάτων στην ατμόσφαιρα. Με απλά λόγια, όσο υψηλότερη είναι η τιμή του Dust AOD, τόσο μεγαλύτερη είναι η επίδραση της σκόνης στη διέλευση του φωτός μέσα από την ατμόσφαιρα.
Ωστόσο, ο δείκτης αυτός δεν αποτυπώνει άμεσα τις συγκεντρώσεις σωματιδίων στο έδαφος και συνεπώς δεν αντιστοιχεί απόλυτα στην ποιότητα του αέρα που αναπνέουμε. Για παράδειγμα, μπορεί να καταγράφεται υψηλό AOD λόγω σκόνης που βρίσκεται σε μεγάλο ύψος (2–5 χιλιόμετρα), ενώ κοντά στην επιφάνεια οι συγκεντρώσεις να είναι χαμηλότερες. Αντίστροφα, ένα επεισόδιο με χαμηλότερο AOD αλλά με σκόνη εγκλωβισμένη χαμηλά μπορεί να έχει μεγαλύτερη επιβάρυνση στην επιφάνεια.
Το AOD είναι ιδιαίτερα χρήσιμο για την αποτύπωση της μεταφοράς αφρικανικής σκόνης, τον εντοπισμό του άξονα ενός επεισοδίου, καθώς και τη γενική κατηγοριοποίηση της έντασής του (ασθενές, μέτριο ή ισχυρό). Δεν επαρκεί όμως από μόνο του για την εκτίμηση των επιπτώσεων στην υγεία ή την ποιότητα αέρα στο έδαφος.
Για μια πιο ολοκληρωμένη εικόνα απαιτείται συνδυασμός δεδομένων, όπως συγκεντρώσεις PM10 και PM2.5, ύψος του στρώματος σκόνης, άνεμοι επιφανείας, υγρασία, βροχόπτωση και συνθήκες κατακόρυφης ανάμιξης.
Live δεδομένα για την αφρικανική σκόνη μέσω του meteo.gr
Τα συχνά, και πολλές φορές έντονα, επεισόδια μεταφοράς ερημικής σκόνης από την Αφρική στη χώρα μας, τα οποία μπορεί να εμφανιστούν ακόμη και μέσα στον χειμώνα, όπως συνέβη με το σημαντικό επεισόδιο σκόνης της 15ης Φεβρουαρίου 2026, οδήγησαν τη Μονάδα ΜΕΤΕΟ του Εθνικού Αστεροσκοπείου Αθηνών να ενεργοποιήσει τη νέα υπηρεσία ενημέρωσης των πολιτών, το Παρατηρητήριο Μεταφοράς Ερημικής Σκόνης (https://meteo.gr/dust/).
Το παρατηρητήριο αποτελείται από τρία μέρη.
Στο πρώτο μέρος παρουσιάζεται μια δορυφορική αποτύπωση μεταφοράς σκόνης αξιοποιώντας δεδομένα του δορυφόρου Sentinel-5P του ευρωπαϊκού προγράμματος Copernicus (Σχήμα 1). Η μεταφορά ερημικής σκόνης παρουσιάζεται μέσω του δείκτη Aerosol Index (AER). Πρόκειται για μια δορυφορική μέτρηση που υποδηλώνει αύξηση των συγκεντρώσεων των απορροφητικών σωματιδίων της ατμόσφαιρας και είναι ιδανικός για την παρακολούθηση της εξέλιξης έντονων επεισοδίων σκόνης. Η δορυφορική αποτύπωση ανανεώνεται μετά από κάθε επεισόδιο μεταφοράς σκόνης, όταν θα γίνονται διαθέσιμα και τα δορυφορικά δεδομένα.
Το δεύτερο μέρος περιλαμβάνει διαγράμματα των συγκεντρώσεων PM10 (σωματίδια με διάμετρο μικρότερη των 10 μm) των δύο σταθμών ποιότητας του αέρα στο Ρέθυμνο (Ρέθυμνο-πόλη και Άδελε Ρεθύμνου) για τις τελευταίες 48 ώρες, οι οποίοι λειτουργούν από το Εθνικό Αστεροσκοπείο Αθηνών / meteo.gr. Η Κρήτη είναι από τις περιοχές που επηρεάζονται περισσότερο από τα επεισόδια μεταφοράς σκόνης. Τα διαγράμματα των σταθμών ανανεώνονται κάθε μισή ώρα.
Τέλος, στο τρίτο μέρος, παρουσιάζονται οι προγνώσεις των συγκεντρώσεων σκόνης πάνω από την Ελλάδα (Σχήμα 2) για τις επόμενες τέσσερις ημέρες από το μοντέλο DUST/METEO του Εθνικού Αστεροσκοπείου Αθηνών / meteo.gr το οποίο λειτουργεί αδιάλειπτα από το 2015, παρέχοντας επιχειρησιακές προγνώσεις μεταφοράς σκόνης υψηλής αξιοπιστίας. Οι προγνωστικοί χάρτες ανανεώνονται καθημερινά με τις νέες προγνώσεις του μοντέλου πρόγνωσης.
Δεν υπάρχουν σχόλια:
Δημοσίευση σχολίου