Οι επιπτώσεις της κλιματικής αλλαγής στην Ευρώπη, σε συνδυασμό με τις εμπορικές αναταραχές εξαιτίας των πολέμων στην Ουκρανία και τη Μέση Ανατολή, έχουν προκαλέσει αναστάτωση στις γεωργικές αγορές, οδηγώντας τις τιμές σε τριετή υψηλά
Το ράλι ανόδου στις τιμές ενέργειας τροφοδοτεί εκ νέου τον εγχώριο πληθωρισμό, με το φυσικό αέριο και τα καύσιμα να οδηγούν την κούρσα των ανατιμήσεων, όπως αποτυπώνεται στα πρόσφατα στοιχεία της ΕΛΣΤΑΤ για τον Αύγουστο. Παράλληλα, η ταυτόχρονη άνοδος που καταγράφεται στις διεθνείς τιμές του πετρελαίου και του φυσικού αερίου προκαλεί νέες αναταραχές στις αγορές, αυξάνει την πίεση στην εφοδιαστική αλυσίδα και εντείνει την ανησυχία στους καταναλωτές ενόψει του χειμώνα. Οχι μόνο για την πορεία των τιμών της ενέργειας, των καυσίμων και του πετρελαίου θέρμανσης αλλά και για τις αλυσιδωτές επιπτώσεις που οι ανατιμήσεις αυτές θα επιφέρουν σε τρόφιμα και άλλα βασικά αγαθά.
Σε αυτούς ακριβώς τους παράγοντες εστίασε και ο υπουργός Ανάπτυξης, Τάκης Θεοδωρικάκος, ο οποίος, μιλώντας την Πέμπτη στην ΕΡΤ, προειδοποίησε ότι «θα έρθει ένας χειμώνας, ο οποίος υπό προϋποθέσεις μπορεί να είναι πολύ δύσκολος».
Το «καμπανάκι» και η παραδοχή
Οπως παραδέχθηκε ο κ. Θεοδωρικάκος, περαιτέρω ανατιμήσεις των καυσίμων «θα έχουν πολύ σοβαρές συνέπειες και στις τιμές των τροφίμων. Οταν αυξάνονται οι τιμές των καυσίμων, είναι προφανές ότι αυτό μεταφέρεται και σε όλη την εφοδιαστική αλυσίδα και στα προϊόντα που βρίσκονται στο τραπέζι μας ή σε βασικά είδη διαβίωσης», όπως υπογράμμισε.
Η εκτίμηση αυτή από πλευράς του υπουργού Ανάπτυξης, για ενδεχόμενη επιβάρυνση των τιμών το επόμενο διάστημα, έρχεται ένα δεκαήμερο μετά την έναρξη της λεγόμενης «Εθνικής Πρωτοβουλίας Μείωσης Τιμών» στα σούπερ μάρκετ. Στο πλαίσιο της οποίας, 1.740 κωδικοί προϊόντων στα ράφια έχουν από τις 31 Αυγούστου μειωμένες τιμές μεσοσταθμικά κατά 9,5% και με τη δέσμευση από πλευράς προμηθευτών πως οι μειώσεις θα διαρκέσουν για τουλάχιστον δύο μήνες.
«Ερχεται ένας χειμώνας που εάν συνεχιστούν οι δύο πόλεμοι, στη Μέση Ανατολή και την Ουκρανία, θα είναι εξαιρετικά δυσχερής», τόνισε ωστόσο ο κ. Θεοδωρικάκος, προσθέτοντας ότι αν επιβεβαιωθούν οι διεθνείς προβλέψεις για ακόμα μεγαλύτερη αύξηση των τιμών του πετρελαίου και του φυσικού αερίου, θα χρειαστούν έκτακτα μέτρα από πλευράς συνολικά της Ευρωπαϊκής Ενωσης.
Σε εγχώριο επίπεδο, ο υπουργός Ανάπτυξης υπεραμύνθηκε από τη μία πλευρά της πρωτοβουλίας για τη συμφωνία της κυβέρνησης με την αγορά για τη μείωση τιμών σε βασικά αγαθά του σούπερ μάρκετ σε βάθος τετραμήνου, ενώ από την άλλη πλευρά παραδέχθηκε πως σε ό,τι αφορά τους κωδικούς που εντάσσονται στην πρωτοβουλία καθώς και στη διάρκεια των μειωμένων τιμών στα ράφια, «αυτό δεν μπορούμε να το επιβάλουμε».
Σύμφωνα με τις εκτιμήσεις της Ανεξάρτητης Αρχής Ελέγχου της Αγοράς, η εξοικονόμηση του κόστους για ένα τετραμελές νοικοκυριό μέσω της πρωτοβουλίας φτάνει περίπου τα 40 ευρώ μηνιαίως. Ωστόσο, αφενός το ποσό αυτό, δεδομένης της συνολικής επιβάρυνσης που έχουν δεχθεί και συνεχίζουν να δέχονται οι καταναλωτές, μοιάζει με «σταγόνα στον ωκεανό», αφετέρου, οι παρούσες συνθήκες φαίνεται πως δεν μπορούν να εξασφαλίσουν ότι τους προσεχείς μήνες έστω και αυτή η ελάφρυνση θα διατηρηθεί. Ο ίδιος ο κ. Θεοδωρικάκος σημείωσε πως «ξέρω ότι δεν σώθηκε κανένας με τα 40 ευρώ τον μήνα», αλλά σημείωσε ότι «για τα νοικοκυριά που έχουν πρόβλημα είναι μία μικρή ανάσα μαζί με το υπόλοιπο πακέτο μέτρων που ανακοίνωσε ο πρωθυπουργός».
Υψηλό τετραετίας στα τρόφιμα
Την ίδια στιγμή που οι τιμές του πετρελαίου και του φυσικού αερίου εκτινάσσονται, οι παγκόσμιες τιμές των τροφίμων είχαν φτάσει ήδη τον Αύγουστο στο υψηλότερο επίπεδο από τον Νοέμβριο του 2022, σύμφωνα με τον Οργανισμό Τροφίμων και Γεωργίας των Ηνωμένων Εθνών (FAO). Οι επιπτώσεις της κλιματικής αλλαγής στην Ευρώπη, με την ακραία ζέστη και την ξηρασία, η απειλή ενός σοβαρού καιρικού φαινομένου «Ελ Νίνιο» σε συνδυασμό με τις εμπορικές αναταραχές εξαιτίας των πολέμων στην Ουκρανία και τη Μέση Ανατολή, έχουν προκαλέσει αναστάτωση στις γεωργικές αγορές, οδηγώντας τις τιμές των σιτηρών σε τριετή υψηλά και τη ζάχαρη σε ετήσια κορύφωση.
Επίσης, πέντε βασικοί δείκτες τιμών του FAO, δηλαδή για δημητριακά, φυτικά έλαια, ζάχαρη, κρέας και γαλακτοκομικά, αυξήθηκαν τον Αύγουστο. Συγκεκριμένα, οι τιμές αναφοράς για τα δημητριακά αυξήθηκαν κατά 2,2% σε μηνιαία βάση, φτάνοντας στο υψηλότερο επίπεδο από τον Μάιο του 2024. Ο δείκτης των φυτικών ελαίων σημείωσε άνοδο 0,6% και ανήλθε στο υψηλότερο επίπεδο από τον Ιούνιο του 2022. Σε ξεχωριστή έκθεση, ο Οργανισμός μείωσε την πρόβλεψη για την παγκόσμια παραγωγή δημητριακών για το 2026 κατά 3,4 εκατ. μετρικούς τόνους από την προηγούμενη εκτίμηση του Ιουλίου σε 2,980 δισ. τόνους. Στην παρούσα φάση, διαμορφώνεται κατά 2% κάτω από το 2025, φτάνοντας στη μεγαλύτερη ετήσια μείωση από το 2018. Παράλληλα, ο δείκτης αναφοράς της ζάχαρης αυξήθηκε κατά 11,9%, στο υψηλότερο επίπεδο από τον Ιούνιο του 2025, με τη χαμηλότερη παραγωγή στην κρίσιμη περιοχή της κεντρικής-νότιας Βραζιλίας να επιδεινώνει τις ανησυχίες σχετικά με τις καιρικές συνθήκες σε Ευρώπη και Ασία.
Ετσι, μπορεί ο πληθωρισμός στην κατηγορία των ειδών διατροφής να διαμορφώθηκε τον Αύγουστο στο 0,9% και τον Ιούλιο να εμφάνισε αρνητικό πρόσημο, σύμφωνα με την ΕΛΣΤΑΤ, ωστόσο η εικόνα αυτή κινδυνεύει να αποδειχθεί πρόσκαιρη. Η νέα άνοδος στο κόστος ενέργειας, απόρροια των συνεχιζόμενων γεωπολιτικών εντάσεων και των αναταράξεων στις διεθνείς αγορές, απειλεί να επαναφέρει τις πιέσεις στις τιμές των τροφίμων και να φέρει για τα νοικοκυριά έναν πραγματικά δύσκολο χειμώνα.
Δεν υπάρχουν σχόλια:
Δημοσίευση σχολίου