17 Ιανουαρίου 2022
ΣΙΓΚΑΠΟΥΡΗ, 17 Ιανουαρίου (Reuters) - Οι επιστήμονες αγωνίζονται να παρακολουθήσουν ένα ενεργό ηφαίστειο που εξερράγη στα ανοικτά του νησιού Τόνγκα του Νότιου Ειρηνικού το Σαββατοκύριακο, αφού η έκρηξη κατέστρεψε τον κρατήρα της στάθμης της θάλασσας και έπνιξε τη μάζα του, κρύβοντάς το από δορυφόρους.
Η έκρηξη του ηφαιστείου Hunga-Tonga-Hunga-Ha'apai, που βρίσκεται στο σεισμικά ενεργό Δαχτυλίδι της Φωτιάς του Ειρηνικού, έστειλε κύματα τσουνάμι στον Ειρηνικό Ωκεανό και ακούστηκε περίπου 2.300 χλμ. (1.430 μίλια) μακριά στη Νέα Ζηλανδία.
«Η ανησυχία αυτή τη στιγμή είναι το πόσο λίγες πληροφορίες έχουμε και αυτό είναι τρομακτικό», είπε η Janine Krippner, ηφαιστειολόγος με έδρα τη Νέα Ζηλανδία στο Smithsonian Global Volcanism Program.
«Όταν ο εξαερισμός είναι κάτω από το νερό, τίποτα δεν μπορεί να μας πει τι θα συμβεί στη συνέχεια».
Ο Κρίπνερ είπε ότι τα επιτόπια όργανα πιθανότατα καταστράφηκαν κατά την έκρηξη και η ηφαιστειακή κοινότητα συγκέντρωνε τα καλύτερα διαθέσιμα δεδομένα και τεχνογνωσία για να επανεξετάσει την έκρηξη και να προβλέψει την αναμενόμενη μελλοντική δραστηριότητα.
Η έκρηξη του Σαββάτου ήταν τόσο ισχυρή που οι διαστημικοί δορυφόροι κατέλαβαν όχι μόνο τεράστια σύννεφα τέφρας αλλά και ένα ατμοσφαιρικό ωστικό κύμα που ακτινοβολούσε από το ηφαίστειο με ταχύτητα κοντά στην ταχύτητα του ήχου.
Φωτογραφίες και βίντεο έδειξαν γκρίζα σύννεφα στάχτης να υψώνονται πάνω από τον Νότιο Ειρηνικό και κύματα ύψους μέτρων να υψώνονται στις ακτές της Τόνγκα.
Δεν υπάρχουν ακόμη επίσημες αναφορές για τραυματισμούς ή θανάτους στην Τόνγκα , αλλά οι επικοινωνίες μέσω Διαδικτύου και τηλεφώνου είναι εξαιρετικά περιορισμένες και οι απομακρυσμένες παράκτιες περιοχές παραμένουν κλειστές.
Οι ειδικοί είπαν ότι το ηφαίστειο, το οποίο εξερράγη για τελευταία φορά το 2014, είχε φουσκώσει για περίπου ένα μήνα πριν το μάγμα που ανέβαινε, υπερθερμασμένο στους περίπου 1.000 βαθμούς Κελσίου, συναντήθηκε με θαλασσινό νερό 20 βαθμών το Σάββατο, προκαλώντας μια στιγμιαία και τεράστια έκρηξη.
Η ασυνήθιστη «καταπληκτική» ταχύτητα και η δύναμη της έκρηξης υποδεικνύουν μεγαλύτερη δύναμη από το απλό μάγμα που συναντά το νερό, είπαν οι επιστήμονες.
Καθώς το υπερθερμασμένο μάγμα ανέβαινε γρήγορα και συναντούσε το δροσερό θαλασσινό νερό, το ίδιο έκανε και ένας τεράστιος όγκος ηφαιστειακών αερίων, εντείνοντας την έκρηξη, είπε ο Ρέιμοντ Κας, καθηγητής ηφαιστειολογίας στο Πανεπιστήμιο Monash της Αυστραλίας.
Ορισμένοι ηφαιστειολόγοι παρομοιάζουν την έκρηξη με την έκρηξη Pinatubo του 1991 στις Φιλιππίνες, τη δεύτερη μεγαλύτερη ηφαιστειακή έκρηξη του 20ου αιώνα, η οποία σκότωσε περίπου 800 ανθρώπους.
Η υπηρεσία Γεωλογικών Υπηρεσιών της Τόνγκα, η οποία παρακολουθούσε το ηφαίστειο, ήταν απρόσιτη τη Δευτέρα. Οι περισσότερες επικοινωνίες προς την Τόνγκα έχουν διακοπεί αφού το κύριο υποθαλάσσιο καλώδιο επικοινωνιών έχασε την ισχύ.
ΑΣΤΡΑΠΕΣ
Ο Αμερικανός μετεωρολόγος, Chris Vagasky, μελέτησε τους κεραυνούς γύρω από το ηφαίστειο και βρήκε ότι αυξάνονταν σε περίπου 30.000 χτυπήματα τις ημέρες πριν από την έκρηξη. Την ημέρα της έκρηξης, εντόπισε 400.000 κεραυνούς σε μόλις τρεις ώρες, που μειώνεται σε 100 κεραυνούς ανά δευτερόλεπτο.
Αυτό σε σύγκριση με 8.000 χτυπήματα την ώρα κατά τη διάρκεια της έκρηξης του Anak Krakatau το 2018, προκάλεσε την κατάρρευση μέρους του κρατήρα στο στενό Sunda και την αποστολή τσουνάμι στη δυτική Ιάβα, που σκότωσε εκατοντάδες ανθρώπους.
Ο Κας είπε ότι είναι δύσκολο να προβλεφθεί η επακόλουθη δραστηριότητα και ότι οι αεραγωγοί του ηφαιστείου θα μπορούσαν να συνεχίσουν να απελευθερώνουν αέρια και άλλο υλικό για εβδομάδες ή μήνες.
«Δεν θα ήταν ασυνήθιστο να γίνουν μερικές ακόμη εκρήξεις, αν και ίσως όχι τόσο μεγάλες όσο το Σάββατο», είπε. «Μόλις το ηφαίστειο απαερωθεί, θα κατακαθίσει».
