Τρία ολόκληρα χρόνια μετά το έγκλημα των Τεμπών και έπειτα από αναρίθμητες κυβερνητικές διαβεβαιώσεις πως η δικαστική αίθουσα που έχει διαμορφωθεί στο ανακαινισμένο συνεδριακό κέντρο του Πανεπιστημίου Θεσσαλίας, στο campus Γαιόπολις, πληροί όλες τις απαραίτητες προϋποθέσεις και αποτελεί την καλύτερη επιλογή για τη διεξαγωγή μιας εκ των σημαντικότερων δικών της μεταπολίτευσης, η πραγματικότητα ήρθε να διαψεύσει κατηγορηματικά το γαλάζιο αφήγημα και τις δηλώσεις του υπ. Δικαιοσύνης Γ. Φλωρίδη.
Επιζώντες και συγγενείς θυμάτων στοιβάχτηκαν με όρους ασέβειας σε μια αίθουσα που προσέβαλλε με τις προδιαγραφές της τον κοινό νου, εγείροντας ζητήματα ασφαλείας και εντέλει δημιουργώντας περισσότερα προβλήματα παρά λύσεις, με το Τριμελές Εφετείο Κακουργημάτων Λάρισας να προσπαθεί να ξεκινήσει μια δίκη κάτω από συνθήκες που σε καμία περίπτωση δεν τιμούν τη Δικαιοσύνη.
Ζήτησε συγγνώμη για τα μικρόφωνα
«Θα φωνάζουμε δεν έχω οξυγόνο, όπως τα παιδιά μας;» αναρωτήθηκε μια συγγενής θύματος την ώρα που η κατάσταση στην αίθουσα ήταν ασφυκτική, με τους διαδίκους να επισημαίνουν πως δεν υπάρχει χώρος ούτε για τους συγγενείς των θυμάτων αλλά ούτε και για τους δικηγόρους και πως αυτές δεν είναι συνθήκες διεξαγωγής μιας δίκαιης δίκης σύμφωνα με το άρθρο 6 της ΕΣΔΑ.
Η πρόεδρος του δικαστηρίου, Γεωργία Στεφανίδου, η οποία, μαζί με το σύνολο της έδρας, αποδείχτηκε κατώτερη των περιστάσεων, καθώς όχι μόνο αγνοούσε συστηματικά τις αντιδράσεις των παρευρισκομένων, αλλά αδυνατούσε να διασφαλίσει μια ήπια δικονομική διαδικασία, επιχείρησε να ξεκινήσει τη συνεδρίαση ζητώντας συγγνώμη.
Ομως όχι για τις τραγελαφικές συνθήκες διεξαγωγής της δίκης, αλλά για... το τεχνικό πρόβλημα των μικροφώνων! Οι υπεύθυνοι δεν είχαν πράξει ούτε τα αυτονόητα, όπως για παράδειγμα να ελέγξουν την προηγούμενη ημέρα αν λειτουργούν τα μικρόφωνα της αίθουσας.
«Εγώ ντρέπομαι για αυτό που γίνεται. Δεν χωράμε να ανοίξουμε καν τους φακέλους. Είναι αδιανόητο μια δίκη ιστορική, που αφορά την κοινωνία ολόκληρη, να διεξάγεται έτσι. Πρέπει να σας προβληματίζει ως έδρα. Δεν έχουν να κάτσουν οι γονείς, οι κατηγορούμενοι, οι δικηγόροι», είπε ο Λουκάς Αποστολίδης, ένας εκ των συνηγόρων προς υποστήριξη της κατηγορίας, ενώ ο πρόεδρος της Ολομέλειας των Δικηγορικών Συλλόγων της χώρας, Ανδρέας Κουτσόλαμπρος, παίρνοντας τον λόγο σημείωσε στο δικαστήριο:
«Είναι ντροπή»
«Η κατάσταση αυτή σήμερα είναι απαράδεκτη, δεν μπορούμε να ασκήσουμε τα καθήκοντά μας εδώ. Δεν μπορεί να γίνει η δίκη υπό αυτές τις συνθήκες. Πέρα από ζήτημα αξιοπρέπειας, υπάρχει το ζήτημα ασφαλείας. Αυτός που προέβλεψε αυτή την αίθουσα δεν σκέφτηκε τους συγγενείς, τους δικηγόρους (…) Ζητάμε να διακόψετε για να δείτε αν υπάρχει άλλη κατάλληλη αίθουσα και δεσμευόμαστε ως Ολομέλεια των Δικηγορικών Συλλόγων να έρθουμε σε επαφή με το υπουργείο Δικαιοσύνης και τη διοίκηση του Εφετείου για να βρεθεί μια κατάλληλη αίθουσα».
Παίρνοντας τον λόγο η Ζωή Κωνσταντοπούλου τόνισε τον εμπαιγμό από την πλευρά του υπ. Δικαιοσύνης: «Βρισκόμαστε σε μία αίθουσα που ο υπουργός Δικαιοσύνης και η πολιτική ηγεσία διαφήμιζαν στα κανάλια για την καταλληλότητά της. Εβγαινε ο υπουργός και έλεγε ότι έφτιαξε ειδική αίθουσα για τη δίκη και ερχόμαστε και βλέπουμε μια αίθουσα που δεν χωράει κανείς. Είναι επιβεβλημένο να απαιτήσετε να μεταφερθεί η δίκη σε μια αίθουσα που να χωράνε οι συγγενείς, οι δικηγόροι, οι επιζώντες κι οι επιζώσες. Η αίθουσα αυτή είναι μικρότερη από πολλές άλλες στη χώρα. Είναι ντροπή».
«Ηρθαμε στη Λάρισα μετά από όλες αυτές τις διαβεβαιώσεις που ακούγαμε για μια αίθουσα 600 τ.μ. και βρισκόμαστε σε αυτή την άκρως υποτιμητική, πρωτίστως για σας (σ.σ. απευθύνεται στην έδρα), μετά για τους γονείς, αίθουσα προκειμένου να γίνει η κορυφαία δίκη στην Ελλάδα. Σήμερα επιβεβαιώνονται οι φοβίες μας ότι κάποιοι αυτή τη δίκη τη θεωρούν διεκπεραιωτική.
Συγγενείς βρήκαν θέση στο εδώλιο
»Δεν πρόκειται να νομιμοποιήσουμε συνθήκες υποβάθμισης αυτής της δίκης σε αίθουσα με αυτά τα χαρακτηριστικά», είπε παρεμβαίνοντας ο συνήγορος Θεόδωρος Μαντάς, ενώ η Βάσω Πανταζή έφερε στη συζήτηση το ζήτημα του ψυχικού τραύματος: «Αυτά τα παιδιά που έχουν τραυματιστεί ψυχικά είναι αυτή τη στιγμή στοιβαγμένα όπως ακριβώς ήταν και εκείνο το βράδυ, επικρατούν οι ίδιες συνθήκες συνωστισμού».
Η συνεχόμενη ένταση και η πλήρης οργανωτική αστοχία της... επιτελικής διαχείρισης, που σημάδεψαν τη διαδικασία, ανάγκασαν συγγενείς θυμάτων, επιζώντες και συνηγόρους επί πέντε ολόκληρες ώρες να καταγγέλλουν την απουσία ουσιαστικών παρεμβάσεων στον χώρο, που η ανακατασκευή του κόστισε αδικαιολόγητα 1,5 εκατ. ευρώ. Μάλιστα, συνήγορος έφτασε στο σημείο να καλέσει την Πυροσβεστική -η οποία δεν εμφανίστηκε ποτέ- προκειμένου να ελέγξει αν τηρούνται οι κανόνες ασφαλείας.
Συγγενείς θυμάτων βρέθηκαν να κάθονται στο… εδώλιο των κατηγορουμένων, ενώ ανάμεσα στις πολλές παραφωνίες ξεχώρισε και το γεγονός πως δεν υπήρχε πρόβλεψη προσβασιμότητας για άτομα με αναπηρία, την ώρα μάλιστα που κάποιοι επιζώντες του δυστυχήματος χρειάζονται ειδική πρόνοια για τη μετάβασή τους.
Παρά τις ενστάσεις, η πρόεδρος του δικαστηρίου επέμεινε ότι έπρεπε να προηγηθεί η έναρξη της διαδικασίας και η νομιμοποίηση των συνηγόρων, με το ζήτημα της καταλληλότητας της αίθουσας να εξετάζεται σε μεταγενέστερο στάδιο.
Χρ. Τιλκερίδης (πατέρας του Αγγελου Τιλκερίδη, 23 ετών): Συνεχίζετε! Δεν μας σέβεστε! Τι ήρθατε να κάνετε εδώ; Αγγαρεία; Εχετε πάρει εντολές!
Πρόεδρος: Εχουμε πάρει εντολές… (σ.σ. ειρωνικά), δεν μπορώ να το αντικρούσω και δεν θα το αντικρούσω.
Ζωή Κωνσταντοπούλου: Είναι τόσο ισχυρές οι εντολές του κ. Φλωρίδη;
Μαρία Βλάχου (μητέρα του Βάιου Βλάχου, 34 ετών): Εννοείτε ότι στην επόμενη δικάσιμο θα έχετε τακτοποιήσει την αίθουσα έτσι ώστε να μην κάθομαι δίπλα σε κατηγορούμενους που αναγκάστηκα να κάθομαι σήμερα; Τέτοια προσβολή σε μια μάνα την επιτρέπετε;
Κανέλλα Ανδρεάδου (μητέρα της Αφροδίτης Τσιώμα, 22 ετών): Δολοφονήσατε τα παιδιά μας και μας φέρεστε έτσι! Δεν το δεχόμαστε! Τσαλαπατάτε τη μνήμη των παιδιών μας.
Η δίκη εντέλει διεκόπη λόγω... συνθηκών λιποθυμίας, για την 1η Απριλίου, με την κατάσταση εντός της αίθουσας να εκτροχιάζεται.
Διασταυρούμενα πυρά κατά της κυβέρνησης
Εντονες ήταν και οι πολιτικές αντιδράσεις, με τα κόμματα της αντιπολίτευσης να στρέφουν τα πυρά τους κατά της κυβέρνησης και της ηγεσίας του υπουργείου Δικαιοσύνης για την ακαταλληλότητα της αίθουσας. Ο εκπρόσωπος Τύπου του ΠΑΣΟΚ-Κινήματος Αλλαγής Κώστας Τσουκαλάς χαρακτήρισε τη δίκη «κορυφαία στιγμή για τη δικαίωση των θυμάτων», τονίζοντας ότι το γεγονός πως, τρία χρόνια μετά την τραγωδία, δεν έχει εξασφαλιστεί κατάλληλος χώρος δείχνει σοβαρές ευθύνες της πολιτικής ηγεσίας του υπουργείου Δικαιοσύνης.
Ο ΣΥΡΙΖΑ-Π.Σ. έκανε λόγο για «κυβερνητική αποτυχία» και προσωπική ευθύνη του υπουργού Δικαιοσύνης, υποστηρίζοντας ότι δεν διασφαλίστηκαν ούτε οι στοιχειώδεις όροι αξιοπρέπειας για μια δίκη που αφορά μία από τις μεγαλύτερες τραγωδίες της χώρας. Στην ανακοίνωση επισημαίνεται η αντίθεση ανάμεσα στις προηγούμενες διαβεβαιώσεις περί πλήρους ετοιμότητας του χώρου και στις «εικόνες ντροπής», με συγγενείς θυμάτων να μη βρίσκουν θέση στην αίθουσα.
Ο γ.γ. του ΚΚΕ Δημήτρης Κουτσούμπας, ο οποίος βρέθηκε και μέσα στη δικαστική αίθουσα, έκανε λόγο για «συγκάλυψη των κυβερνητικών ευθυνών κορυφαίων υπουργών και στελεχών της κυβέρνησης».
Από την πλευρά της Νέας Αριστεράς, ο Γαβριήλ Σακελλαρίδης μίλησε για μια δίκη που ξεκινά έπειτα από καθυστερήσεις και σε ακατάλληλες συνθήκες, εκφράζοντας ανησυχία για περιορισμό της δημοσιότητας της διαδικασίας και υπογραμμίζοντας ότι κανένα πολιτικό πρόσωπο δεν βρίσκεται μεταξύ των κατηγορουμένων. Στο ίδιο μήκος κύματος, ο Νάσος Ηλιόπουλος, από τη Λάρισα, κατήγγειλε εικόνες αστυνομοκρατίας και αποκλεισμού δημοσιογράφων, θέτοντας ζήτημα διαφάνειας και πολιτικής ευθύνης.
Παρακολούθηση της δίκης από οθόνες για οικείους των νεκρών και επιζώντες
Μετά τις έντονες αντιδράσεις η κυβέρνηση μέσω διαρροών του υπουργείου Δικαιοσύνης αλλά και του κυβερνητικού εκπροσώπου Π. Μαρινάκη ξεκαθάρισε ότι συνολικά υπάρχουν περισσότερα από 400 καθίσματα, αριθμός που δεν απέχει από την πραγματικότητα καθώς οι θέσεις στο συνεδριακό κέντρο έφταναν τις 407. Ωστόσο οι θέσεις στην κύρια αίθουσα (257 στο σύνολο) υπολογίζονται μόνο για δικηγόρους και κατηγορουμένους, με τους συγγενείς να τοποθετούνται έναν όροφο κάτω, σε έναν χώρο περίπου 150 θέσεων, προκειμένου να παρακολουθούν τη διαδικασία από οθόνες.
Σύμφωνα με διαρροές του υπ. Δικαιοσύνης, ο Γ. Φλωρίδης είπε σε Αρειο Πάγο, Εφετείο Λάρισας και δικηγόρους, στις αλλεπάλληλες επικοινωνίες που είχε σχετικά με το θέμα: «Ας υποδείξει κάποιος μια μεγαλύτερη δικαστική αίθουσα στην Ελλάδα για να διεξαχθεί εκεί η δίκη». Ενδεικτικά να σημειωθεί πως η αίθουσα τελετών του Εφετείου Αθηνών απαριθμεί περίπου 700 θέσεις καθήμενων καθώς διαθέτει και εξώστη και με την κατάλληλη διαμόρφωση έτσι ώστε να πληρούνται οι συνθήκες ασφάλειας, και σίγουρα με λιγότερα από 1,5 εκατ. ευρώ θα μπορούσε να αξιοποιηθεί ανάλογα.
Αιχμές Μαρινάκη κατά Κωνσταντοπούλου
Στους υπολογισμούς του υπουργείου Δικαιοσύνης με βάση την ανάκριση παρέπεμψε ο κυβερνητικός εκπρόσωπος κληθείς να σχολιάσει τις αντιδράσεις για τις ασφυκτικές συνθήκες ελλείψει χώρου στην πρεμιέρα της δίκης για τα Τέμπη. Ο Παύλος Μαρινάκης ανέφερε πως συνολικά έχουν προβλεφθεί πάνω από 460 καθίσματα, με τα 275 να βρίσκονται στο ίδιο επίπεδο με την έδρα του δικαστηρίου, σημειώνοντας ότι, σύμφωνα με το υπουργείο Δικαιοσύνης, στην ανάκριση είχαν δηλωθεί 250 συνήγοροι. Ο κυβερνητικός εκπρόσωπος εκτίμησε εξάλλου πως το γεγονός ότι χθες είχε τόσο κόσμο δεν σημαίνει ότι θα είναι έτσι και στην πορεία και είπε πως πρόκειται για μία αίθουσα «η οποία είναι μαζί με τη μεγάλη αίθουσα του Εφετείου Αθηνών οι δύο μεγαλύτερες στην Ελλάδα».
Αφησε στο μεταξύ αιχμές κατά της Ζωής Κωνσταντοπούλου, «φωτογραφίζοντάς» την αλλά δίχως να την κατονομάσει, λέγοντας ότι «δυστυχώς παρεισφρύουν (sic), όπως συμβαίνει αυτά τα τρία χρόνια, και κάποιοι οι οποίοι με πολιτικά κίνητρα -και δεν αναφέρομαι στους υπόλοιπους συνηγόρους- προσπαθούν να “πυρπολήσουν” τη διαδικασία, να αποκομίσουν πολιτικά οφέλη, να καθυστερήσουν τη διαδικασία». Διευκρίνισε, δε, πως δεν αναφέρεται σε συγγενείς ή συνηγόρους συγγενών, «πλην συγκεκριμένων περιπτώσεων με τα γνωστά σόου τα οποία κάνουν, που δεν προσφέρουν κάτι»
Γ.ΣΑΚ.
Το υπουργείο Δικαιοσύνης «δείχνει» η Περιφέρεια
Την εποχή που η εξεταστική της Βουλής δεν εντόπισε ποινικές ευθύνες για τα Τέμπη δρομολογήθηκε το έργο της διαμόρφωσης της δικαστικής αίθουσας που, παρότι στοίχισε 1,6 εκατ. ευρώ, αποδείχτηκε εντελώς ακατάλληλη
Αρης Χατζηγεωργίου
Μπορεί ο πρωθυπουργός να παραδέχτηκε πέρυσι ότι η εξεταστική για τα Τέμπη «δεν ήταν η καλύτερη στιγμή της Βουλής», χρειάστηκε όμως να περάσει ένας χρόνος ακόμη για να αποδειχτεί ότι και η δικαστική αίθουσα στη Λάρισα σχεδιάστηκε την ίδιαν ακριβώς εποχή και με τα ίδια πρότυπα, της απαξίωσης και της συγκάλυψης.
Το έργο για τη διαμόρφωση της αίθουσας, στην οποία είδαμε χθες να στοιβάζονται ασφυκτικά οι ελπίδες για μια δίκαιη δίκη, δρομολογήθηκε την ίδια εποχή που βλέπαμε την εξεταστική να χαρακτηρίζεται γουρλίδικη αφού μέλη της γίνονταν υπουργοί. Οι αρχικές αποφάσεις λαμβάνονταν τον Μάρτιο του 2024 με εμφανή πρόθεση να προκύψει ένα έργο χαμηλών προδιαγραφών και προσδοκιών:
● Το Εφετείο Λάρισας και το υπουργείο Δικαιοσύνης έχουν δώσει οδηγίες από τον Νοέμβριο του 2023. Τα χρήματα όμως θα δοθούν από το Ταμείο Χρηματοδοτήσεων Δικαστικών Κτιρίων (ΤΑΧΔΙΚ), όπου προεδρεύει ο γενικός γραμματέας του υπουγείου Δικαιοσύνης, Πάνος Αλεξανδρής (ο ίδιος που ισχυρίστηκε τον Σεπτέμβριο του ’22 στην Ευρωβουλή πως δεν υπάρχει «σκάνδαλο υποκλοπών»).
● Τον Μάρτιο του 2024, το Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας έχει ήδη αποφασίσει να παραχωρήσει δωρεάν στο ΤΑΧΔΙΚ το Συνεδριακό Κέντρο του στο συγκρότημα «ΓΑΙΟΠΟΛΙΣ» (πρώην ΤΕΙ Λάρισας), «προκειμένου να χρησιμοποιηθεί ως δικαστικό κατάστημα για την εκδίκαση της υπόθεσης του δυστυχήματος των Τεμπών, σε α’ και β’ βαθμό, σύμφωνα με την πρόταση του υπουργού Δικαιοσύνης».
● Με νεότερες αποφάσεις τον Απρίλιο και τον Μάιο του 2024, το ΤΑΧΔΙΚ εγκρίνει τον προϋπολογισμό των διαμορφώσεων στο ύψος του 1,1 εκατομμυρίου ευρώ. Χαρτιά πηγαίνουν κι έρχονται για να καταλήξουν στην Περιφέρεια Θεσσαλίας που θα αναθέσει το έργο. Το ποιος έφτιαξε το σχέδιο των διαμορφώσεων δεν προκύπτει σαφώς, στα έγγραφα ορίζεται σαφέστατα ότι εντολές δίνει το υπουργείο Δικαιοσύνης. Σε ένα αμφιθέατρο θα πρέπει να χωρέσουν 9 δικαστές, 36 κατηγορούμενοι, πάνω από 200 δικηγόροι και ό,τι περισσέψει για τους συγγενείς των θυμάτων, το κοινό, τους δημοσιογράφους κ.λπ.
● Στις 7/6/24, η Περιφέρεια Θεσσαλίας εγκρίνει τη μελέτη και τα τεύχη δημοπράτησης. Θα γίνει χωρίς διαγωνισμό αλλά με πρόσκληση σε εταιρείες, διότι «η νέα δικαστική αίθουσα πρέπει να έχει περαιωθεί μέχρι την αρχή του νέου δικαστικού έτους», δηλαδή τον Σεπτέμβριο του 2024.
● Η σύμβαση υπογράφεται τελικά στις 26 Σεπτεμβρίου 2024 με προθεσμία να τελειώσει το έργο σε δύο μήνες και ποινικές ρήτρες για τυχόν καθυστέρηση. Ο Νοέμβριος περνάει και αντί το έργο να τελειώσει, αρχίζει ο μαραθώνιος των παρατάσεων. Τον Γενάρη του 2025 το «Δεν έχουμε οξυγόνο» ακούγεται δυνατά και ο χρόνος παγώνει…
● Φτάνει Ιούλιος του 2025, έχουν δοθεί ήδη 3 παρατάσεις στην προθεσμία ολοκλήρωσης αλλά και Ανακεφαλαιωτικός Πίνακας που δικαιολογεί την αύξηση του κόστους. Ετσι, προκύπτει Συμπληρωματική Σύμβαση, η συνολική δαπάνη φτάνει στο 1,6 εκατ. ευρώ και ημερομηνία ολοκλήρωσης ορίζεται 6 μήνες αργότερα, τον Ιανουάριο του 2026.
Σε χθεσινή ανακοίνωση, πάντως, η Περιφέρεια Θεσσαλίας «εκφράζει την έντονη δυσαρέσκειά της για την ανεπίτρεπτη κατάσταση που επικράτησε κατά την έναρξη της δίκης για την υπόθεση των Τεμπών» και τονίζει ότι η αίθουσα «κατασκευάστηκε βάσει εγκεκριμένων μελετών και σχεδίων του υπουργείου Δικαιοσύνης και χρηματοδοτήθηκε αποκλειστικά από πόρους του κρατικού προϋπολογισμού».
«Ο μεγάλος αριθμός συμμετεχόντων (δικηγόρων, διαδίκων και κοινού) θα έπρεπε να είναι αναμενόμενος από τις αρμόδιες δικαστικές αρχές και το υπουργείο Δικαιοσύνης που είχαν και τη θεσμική ευθύνη για τον επαρκή σχεδιασμό και τη διασφάλιση κατάλληλων συνθηκών διεξαγωγής της δίκης», σημειώνει η Περιφέρεια απεκδυόμενη κάθε ευθύνη.
Δεν υπάρχουν σχόλια:
Δημοσίευση σχολίου