Σε κατάσταση αυξημένου συναγερμού βρίσκονται οι αρχές στο Βέλγιο και την Ολλανδία μετά από τρεις επιθέσεις σε εβραϊκούς στόχους μέσα σε λίγες ημέρες στην περιοχή του Benelux (Βέλγιο, Ολλανδία και Λουξεμβούργο), γεγονός που προκαλεί ανησυχία και στις γειτονικές χώρες. Τα περιστατικά σημειώνονται λίγες ημέρες πριν από τη δεκαετή επέτειο των τρομοκρατικών επιθέσεων στις Βρυξέλλες (22 Μαρτίου) και ενώ στις 19 Μαρτίου οι Ευρωπαίοι ηγέτες θα βρίσκονται στην πόλη για τη  Σύνοδο Κορυφής με φόντο την κλιμάκωση της κρίσης στη Μέση Ανατολή και την ένταση γύρω από το Ιράν.

–Η αλληλουχία των περιστατικών ξεκίνησε στις αρχές της εβδομάδας από τη Λιέγη, όπου έκρηξη προκάλεσε ζημιές σε συναγωγή. Οι αρχές διερευνούν το περιστατικό ως πιθανή τρομοκρατική ενέργεια, ενώ την έρευνα συντονίζει ο ομοσπονδιακός εισαγγελέας του Βελγίου.Μιλώντας στο κοινοβούλιο την Πέμπτη, ο πρωθυπουργός του Βελγίου Μπαρτ Ντε Βέβερ προειδοποίησε για την αυξανόμενη απειλή τρομοκρατίας που ενδέχεται να συνδέεται με το Ιράν. Όπως δήλωσε, αρκετές ευρωπαϊκές χώρες έχουν εκφράσει ανησυχίες για «τρομοκρατικούς πυρήνες που διευθύνονται από το Ιράν», τονίζοντας ότι οι βελγικές αρχές βρίσκονται σε εγρήγορση και έτοιμες να δράσουν. Παράλληλα επισήμανε ότι, αν και το Βέλγιο είναι σήμερα καλύτερα προετοιμασμένο απέναντι στην τρομοκρατία χάρη στην ενίσχυση της πολιτικής ασφάλειας και των προϋπολογισμών για τις υπηρεσίες ασφαλείας, μια νέα επίθεση δεν μπορεί ποτέ να αποκλειστεί.

Λίγες ημέρες αργότερα, τη νύχτα της Πέμπτης προς Παρασκευή, σημειώθηκε μικρή έκρηξη και πυρκαγιά σε συναγωγή στο Ρότερνταμ. Σύμφωνα με το ρεπορτάζ της βελγικής δημόσιας ραδιοτηλεόρασης RTBF, μετά το περιστατικό δημοσιεύθηκε βίντεο ανάληψης ευθύνης του οποίου το λογότυπο, η γραμματοσειρά και η μουσική μοιάζουν με εκείνα που χρησιμοποιήθηκαν σε αντίστοιχο βίντεο για την επίθεση στη Λιέγη λίγες ημέρες πριν. Η αυθεντικότητα του υλικού δεν έχει ακόμη επιβεβαιωθεί, ενώ το γραφείο του ομοσπονδιακού εισαγγελέα του Βελγίου εξετάζει πιθανή σύνδεση μεταξύ των δύο επιθέσεων.Σήμερα Σάββατο 14 Μαρτίου σημειώθηκε νέα έκρηξη σε εβραϊκό σχολείο στο Άμστερνταμ, σύμφωνα με δημοσιεύματα ολλανδικών μέσων ενημέρωσης. Οι αρχές διερευνούν το περιστατικό, ενώ εξετάζεται αν συνδέεται με τις επιθέσεις των προηγούμενων ημερών.

Σύμφωνα με το RTBF, σε διαδικτυακό υλικό που κυκλοφόρησε μετά τις επιθέσεις εμφανίζονται επίσης εικόνες με τα ίδια σύμβολα που συνδέονται με υποτιθέμενη επίθεση στην Ελλάδα στις 11 Μαρτίου, αυτή τη φορά σε άγνωστο κτίριο, χωρίς όμως να υπάρχει επιβεβαίωση από τις αρχές.

Τα δύο βίντεο ανάληψης ευθύνης φέρουν την υπογραφή μιας άγνωστης μέχρι σήμερα οργάνωσης που εμφανίζεται με την ονομασία «Ισλαμικό Κίνημα των Ενάρετων Πιστών» (Islamic Movement of the Righteous). Σύμφωνα με τον ερευνητή τρομοκρατίας Μοχάμεντ Φάχμι από το Ελεύθερο Πανεπιστήμιο Βρυξελλών, το λογότυπο της οργάνωσης φαίνεται να δανείζεται στοιχεία από σύμβολα της Χεζμπολάχ ή από ιρακινές σιιτικές πολιτοφυλακές που εμπνέονται από την Ιρανική Επαναστατική Φρουρά.
(Πηγή: Le Soir)

Παράλληλα, οι αρχές εξετάζουν και άλλα στοιχεία της έρευνας. Σύμφωνα με πληροφορίες του πρακτορείου Belga, η βελγική αστυνομία συνέλαβε πρόσφατα δύο άτομα ιρανικής καταγωγής στην πόλη Σιντ-Τρούιντεν, αφού φέρονται να απείλησαν ότι θα πραγματοποιήσουν επίθεση, αν και οι αρχές τονίζουν ότι είναι ακόμη πολύ νωρίς για να διαπιστωθεί εάν πρόκειται για μέρος ευρύτερου δικτύου.

Οι ανησυχίες για επιχειρήσεις που συνδέονται με το Ιράν στην Ευρώπη δεν είναι καινούργιες. Το 2018 οι βελγικές αρχές είχαν αποτρέψει σχέδιο βομβιστικής επίθεσης σε συγκέντρωση ιρανικών αντιπολιτευτικών ομάδων κοντά στο Παρίσι, υπόθεση που οδήγησε στην καταδίκη και ενός Ιρανού διπλωμάτη.

Μετά την επίθεση στη Λιέγη, το ζήτημα της ασφάλειας των εβραϊκών κοινοτήτων επανήλθε στο επίκεντρο της πολιτικής συζήτησης στο Βέλγιο. Ο πρόεδρος του φιλελεύθερου κόμματος Ζορζ-Λουί Μπουσέ ζήτησε τον διορισμό εθνικού συντονιστή για την καταπολέμηση του αντισημιτισμού, ενώ ο υπουργός Εσωτερικών Μπερνάρ Κεντέν πρότεινε την ανάπτυξη στρατιωτών για τη φύλαξη ευαίσθητων στόχων σε μεγάλες πόλεις.

Την ίδια ώρα, ο υπουργός Εξωτερικών Μαξίμ Πρεβό συναντήθηκε στις Βρυξέλλες με τον ειδικό απεσταλμένο των Ηνωμένων Πολιτειών για την καταπολέμηση του αντισημιτισμού Γεχούντα Κάπλουν. Σε ανάρτησή του ανέφερε ότι «η πρόσφατη αποτρόπαια επίθεση στη Λιέγη μας υπενθύμισε πόσο επείγον είναι να αντιμετωπιστούν οι ανησυχίες της εβραϊκής κοινότητας», τονίζοντας ότι η καταπολέμηση του αντισημιτισμού αποτελεί προτεραιότητα της κυβέρνησης

Το περιστατικό σημειώνεται σε μια περίοδο που ζητήματα ταυτότητας και θρησκείας επανέρχονται στο προσκήνιο σε όλη την Ευρώπη, καθώς ο πόλεμος μεταξύ Ισραήλ και Χαμάς αλλά και τα αμερικανοϊσραηλινά πλήγματα κατά του Ιράν έχουν εντείνει τις γεωπολιτικές εντάσεις. Το βελγικό τμήμα του Ευρωπαϊκού Εβραϊκού Κογκρέσου χαρακτήρισε την έκρηξη «μέρος μιας ανησυχητικής αύξησης αντισημιτικών ενεργειών στο Βέλγιο» και κάλεσε τις αρχές να ενισχύσουν την προστασία συναγωγών και εβραϊκών θεσμών.

Η συγκυρία αποκτά ακόμη μεγαλύτερη σημασία καθώς πλησιάζει η δεκαετής επέτειος των τρομοκρατικών επιθέσεων στις Βρυξέλλες. Στις 22 Μαρτίου 2016 πραγματοποιήθηκαν συντονισμένες επιθέσεις που αποδόθηκαν στο λεγόμενο Ισλαμικό Κράτος: δύο βομβιστές αυτοκτονίας πυροδότησαν εκρηκτικούς μηχανισμούς στο αεροδρόμιο των Βρυξελλών στο Ζάβεντεμ, ενώ ένας τρίτος ενεργοποίησε βόμβα σε συρμό του μετρό που αναχωρούσε από τον σταθμό Μάλμπεκ, ακριβώς δίπλα στην ευρωπαϊκή συνοικία όπου βρίσκονται οι θεσμοί της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Συνολικά 32 άνθρωποι σκοτώθηκαν και περισσότεροι από 300 τραυματίστηκαν.

Οι δράστες ανήκαν σε δίκτυο που συνδεόταν με τις επιθέσεις στο Παρίσι το 2015. Εκείνη την περίοδο το Βέλγιο θεωρούνταν από τις ευρωπαϊκές χώρες με τον μεγαλύτερο αριθμό πολιτών που είχαν ενταχθεί σε τζιχαντιστικές οργανώσεις. Εκτιμάται ότι περίπου 500 έως 550 Βέλγοι ταξίδεψαν στη Συρία και το Ιράκ για να πολεμήσουν στις τάξεις του ISIS, αριθμός ιδιαίτερα υψηλός σε σχέση με τον πληθυσμό της χώρας.

Δέκα χρόνια μετά, το ερώτημα που επανέρχεται είναι κατά πόσο το Βέλγιο είναι σήμερα πιο ασφαλές. Η ανησυχία των αρχών ενισχύεται και από το γεγονός ότι η πόλη έχει γνωρίσει τρομοκρατική επίθεση και τα τελευταία χρόνια. Τον Οκτώβριο του 2023, ένας ένοπλος που δήλωσε πίστη στο ISIS άνοιξε πυρ στο κέντρο των Βρυξελλών, σκοτώνοντας δύο Σουηδούς πολίτες. Σήμερα σύμφωνα με το OCAM, το βελγικό κέντρο ανάλυσης απειλών, το επίπεδο τρομοκρατικής απειλής στη χώρα παραμένει στο 3 σε κλίμακα 4, που σημαίνει «σοβαρή απειλή χωρίς συγκεκριμένο σχέδιο επίθεσης».

Βελγικά μέσα ενημέρωσης επισημαίνουν ότι η τρομοκρατική απειλή έχει αλλάξει μορφή σε σχέση με το 2016. Οι μεγάλες οργανωμένες επιχειρήσεις τύπου ISIS έχουν περιοριστεί, όμως έχουν αυξηθεί οι μικρές επιθέσεις με χρήση όχι χαμηλής τεχνολογίας και οι δράστες που ριζοσπαστικοποιούνται μέσω διαδικτύου. Οι ειδικοί μιλούν πλέον για δράστες χωρίς άμεση οργανωτική καθοδήγηση και για επιθέσεις με απλά μέσα από μαχαίρια και αυτοκίνητα μέχρι μικρούς αυτοσχέδιους εκρηκτικούς μηχανισμούς γεγονός που καθιστά την πρόληψη πολύ πιο δύσκολη. Όμως φόβοι εκφράζονται για πυρήνες και πράκτορες εν υπνώσει που μπορούν να ενεργοποιηθούν ανά πάσα στιγμή. Οι υπηρεσίες ασφαλείας εξακολουθούν να ανησυχούν για πιθανή ενεργοποίηση τέτοιων πυρήνων, αλλά και για επιθέσεις από μοναχικούς δράστες στο πλαίσιο αντιποίνων σε περίπτωση διεθνών κρίσεων, όπως τώρα με τις εξελίξεις στο Ιράν.

Οι Βρυξέλλες παραμένουν πάντα στόχος αφού δεν είναι απλώς η πρωτεύουσα του Βελγίου. Η παρουσία της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου και του αρχηγείου του ΝΑΤΟ καθιστά την πόλη έναν από τους πιο συμβολικούς στόχους τρομοκρατίας στην Ευρώπη

Οι ευρωπαϊκές υπηρεσίες ασφαλείας θεωρούν ότι σήμερα υπάρχει καλύτερη συνεργασία πληροφοριών, ισχυρότερες υπηρεσίες ασφαλείας και πιο συντονισμένη ευρωπαϊκή δράση σε σχέση με πριν από δέκα χρόνια. Ωστόσο, όπως επισημαίνουν αναλυτές και αξιωματούχοι, ακόμη και με αυτά τα μέτρα δεν είναι βέβαιο ότι μπορεί να αποτραπεί κάθε επίθεση. Η τρομοκρατική απειλή στην Ευρώπη δεν έχει εξαφανιστεί.

Σε αυτό το κλίμα αυξημένης ανησυχίας, η επέτειος των επιθέσεων του 2016 αποκτά ιδιαίτερο συμβολισμό για το Βέλγιο. Δέκα χρόνια μετά τα χτυπήματα που συγκλόνισαν την καρδιά της Ευρώπης, η χώρα επιχειρεί να τιμήσει τη μνήμη των θυμάτων, την ώρα που η συζήτηση για την τρομοκρατική απειλή παραμένει επίκαιρη.

Οι εκδηλώσεις για τη συμπλήρωση δέκα ετών από τις επιθέσεις θα πραγματοποιηθούν την Κυριακή 22 Μαρτίου. Η πρώτη τελετή θα γίνει το πρωί στον χώρο αναχωρήσεων του αεροδρομίου των Βρυξελλών, περίπου στις 8.00, στο σημείο όπου οι εκρήξεις του 2016 στοίχισαν τη ζωή σε 16 ανθρώπους. Αργότερα θα πραγματοποιηθεί δεύτερη τελετή στον σταθμό μετρό Μάλμπεκ, ενώ λίγο πριν από το μεσημέρι θα ακολουθήσει τρίτη εκδήλωση στο μνημείο των θυμάτων τρομοκρατικών επιθέσεων στην οδό Rue de la Loi, κοντά στο πάρκο Cinquantenaire.

Στις τελετές θα παραστούν ο πρωθυπουργός Μπαρτ Ντε Βέβερ, ο βασιλιάς Φίλιππος και η βασίλισσα Ματθίλδη, ενώ θα πραγματοποιηθούν ενός λεπτού σιγή, καταθέσεις στεφάνων, ομιλίες και μαρτυρίες επιζώντων

Την προηγούμενη ημέρα η εταιρεία δημόσιων συγκοινωνιών των Βρυξελλών STIB θα διοργανώσει στον σταθμό Μάλμπεκ μια συμβολική «αλυσίδα ελπίδας», ως φόρο τιμής στα θύματα και στους ανθρώπους των υπηρεσιών έκτακτης ανάγκης που έσπευσαν να βοηθήσουν εκείνη την ημέρα. Οι διοργανωτές τονίζουν ότι πρόκειται για μια στιγμή μνήμης αλλά και περισυλλογής για όλα τα θύματα τρομοκρατίας στο Βέλγιο και την Ευρώπη.