Υστερα από μια σύνοδο κορυφής όπου οι ηγέτες της Ε.Ε. αποδέχθηκαν καταρχάς την ιδέα μιας Ευρώπης δύο ταχυτήτων, οι υπουργοί Οικονομικών από τις έξι μεγαλύτερες οικονομίες του μπλοκ συναντήθηκαν χθες το πρωί σε μια προσπάθεια να θέσουν αυτό το όραμα σε εφαρμογή - ξεκινώντας με μια ενοποιημένη κεφαλαιαγορά.
Πανηγυρική ήταν η δήλωση του εκπροσώπου του γερμανικού ομοσπονδιακού υπουργείου Οικονομικών, αφού ο υπουργός Λαρς Κλινμπέιλ φέρεται να ήταν ο «εμπνευστής» των συναντήσεων: «Οι υπουργοί Οικονομικών των έξι μεγάλων ευρωπαϊκών οικονομιών -Γαλλία, Γερμανία, Ιταλία, Ολλανδία, Πολωνία και Ισπανία- ένωσαν τις δυνάμεις τους για να προωθήσουν την ανθεκτικότητα, την κυριαρχία και την ανταγωνιστικότητα της Ευρώπης. Στόχος είναι να αξιοποιηθεί η ορμή για τον κοινό ευρωπαϊκό σκοπό», είπε.
Ηταν η δεύτερη συνάντηση των έξι κρατών-μελών στο περιθώριο του Eurogroup στις Βρυξέλλες. «Ηταν μια ολοκληρωμένη, παραγωγική και προσανατολισμένη στα αποτελέσματα ανταλλαγή απόψεων. Η συνάντηση επικεντρώθηκε σε δύο τομείς δράσης: πώς να προχωρήσουμε ταχύτερα στην Ενωση Αποταμιεύσεων και Επενδύσεων και πώς να ενισχύσουμε την ανθεκτικότητα των αλυσίδων εφοδιασμού για κρίσιμες πρώτες ύλες. Η επόμενη συνάντηση σε αυτή τη μορφή έχει προγραμματιστεί για τις 9-10 Μαρτίου. Κατά τη διάρκεια της επόμενης συνάντησης, οι υπουργοί θα επικεντρωθούν στο πώς να ενισχύσουν τον διεθνή ρόλο του ευρώ και να κάνουν τις επενδύσεις στην άμυνα πιο αποτελεσματικές».
Aτυπο
Σύμφωνα με τον πρόεδρο του Eurogroup, Κυριάκο Πιερρακάκη, «ο Γερμανός υπουργός υποσχέθηκε ότι το σχήμα αυτό είναι άτυπο και προσωρινό» και, ερωτηθείς αν αυτό αποτελεί απειλή, η απάντησή του ήταν ένα απόλυτο όχι. «Η λέξη-κλειδί εδώ είναι η διαφάνεια. Οποια πρωτοβουλία μπορεί να προκαλέσει σύγκλιση με διαφάνεια είναι θετική», συμπλήρωσε.
Οι ίδιοι οι BiG 6 διατείνονται ότι δεν είναι ομάδα των «Μεγάλων 6» της Ευρώπης, μια ελίτ ομάδα που έχει συσταθεί για να λύσει τα πιο δύσκολα προβλήματα της ένωσης. Στις δηλώσεις τους, παρομοιάζουν την πρωτοβουλία τους ως «ρυμουλκό που μπορεί να τραβήξει την Ευρώπη στο πέρασμά του». Σύμφωνα με διπλωμάτη από μια από τις εμπλεκόμενες χώρες, η ιδέα είναι «να δημιουργηθεί μια βαρυτική έλξη με μερικές χώρες που στη συνέχεια θα μπορούσαν να τραβήξουν τις υπόλοιπες».
Ηταν τον Φεβρουάριο του 2024 όταν ο πρώην Γάλλος υπουργός Οικονομικών Μπρουνό Λε Μερ είχε δηλώσει ότι οι χώρες της Ε.Ε. θα πρέπει να σχηματίσουν «συνασπισμούς προθύμων» για να επιδιώξουν δύσκολες μεταρρυθμίσεις. «Εφόσον είναι αδύνατο να προχωρήσουμε με 27, ας ξεκινήσουμε με μερικές χώρες», είχε πει ο Λε Μερ.
Η ιδέα αφορά την άρση των αδιεξόδων εντός Ε.Ε., ξεκινώντας με την Ενωση Κεφαλαιαγορών (CMU). Η σκέψη είναι ότι η ενσωμάτωση των διαφορετικών χρηματοπιστωτικών αγορών της Ε.Ε. θα διευκόλυνε τις ευρωπαϊκές εταιρείες να αναπτυχθούν και να ανταγωνιστούν και θα βοηθούσε στη διοχέτευση τρισεκατομμυρίων ευρώ ιδιωτικών αποταμιεύσεων στις επενδυτικές προτεραιότητες της Ε.Ε.
Big 6
Η Ενωση Κεφαλαιαγορών ήταν ο στόχος του Λεμέρ το 2024 και παραμένει πολιτικός στόχος των «Μεγάλων 6» σήμερα. Οπως έγραψε ο πρώην επικεφαλής της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας, Μάριο Ντράγκι, στον τόμο συστάσεών του τον Σεπτέμβριο του 2024, μια Ενωση Κεφαλαιαγοράς (CMU) θα επέτρεπε στις επιχειρήσεις της Ε.Ε. να συγκεντρώσουν περισσότερα χρήματα, να διεξάγουν περισσότερη έρευνα και να ανταγωνίζονται πιο αποτελεσματικά τους Κινέζους ή τους Αμερικανούς ανταγωνιστές.
Ωστόσο, οι προσπάθειες για την έναρξη συνομιλιών για τη CMU έχουν αποτύχει. Μια συντονισμένη προσπάθεια για την προώθηση των πραγμάτων τον Απρίλιο του 2024 τέθηκε στο περιθώριο από μια ομάδα μελών της Ε.Ε. που ενώθηκαν ενάντια στη φιλόδοξη γλώσσα της CMU.
Πάντως, η ομάδα των έξι χωρών δεν πληροί το όριο των μίνιμουμ εννέα μελών που απαιτείται για να επικαλεστεί μια συμφωνία ενισχυμένης συνεργασίας βάσει του δικαίου της Ε.Ε. Ακόμα κι αν οι έξι καταφέρουν να εξασφαλίσουν τη συμμετοχή αρκετών εθνικών κυβερνήσεων, οι προηγούμενες προσπάθειες για την εφαρμογή μεταρρυθμίσεων μέσω ενισχυμένης συνεργασίας έχουν αποτύχει.
Υπάρχουν επίσης παράπονα από μέλη που δεν έχουν προσκληθεί στις αποκλειστικές συναντήσεις, εν μέσω φόβων ότι οι μεγαλύτερες ευρωπαϊκές οικονομίες θα προετοιμάσουν αποφάσεις που θα συζητηθούν αργότερα από το σύνολο των 27 χωρών της Ε.Ε. Αλλά οι συμμετέχοντες είναι αισιόδοξοι. Περισσότερες χώρες θα μπορούσαν να ενταχθούν στην ομάδα των έξι, δήλωσε διπλωμάτης, αναφέροντας τη Σουηδία, τη Δανία και την Αυστρία ως πιθανές προσθήκες στις μεταρρυθμίσεις της CMU.
Aνισορροπίες
Οι υπουργοί καλωσόρισαν τον Καναδό υπουργό Οικονομικών, Φρανσουά-Φιλίπ Σαμπάιν, για να συμμετάσχει στη συζήτηση σχετικά με τις παγκόσμιες μακροοικονομικές ανισορροπίες. «Οι ανισορροπίες αυξάνονται. Εφτασαν στο 4% του παγκόσμιου ΑΕΠ το 2024, το υψηλότερο επίπεδο από τις αρχές της δεκαετίας του 2010, εκτός από το 2020. Οι τρέχουσες πολιτικές των ΗΠΑ και της Κίνας είναι οι μεγαλύτεροι παράγοντες που συμβάλλουν στην αύξηση των ανισορροπιών. Ωστόσο, η Ε.Ε. έχει επίσης δουλειά να κάνει», τόνισε ο επίτροπος Βάλντις Ντομπρόφσκις.
Πρόσθεσε ότι «οι μεγαλύτερες οικονομίες του κόσμου δεν πρέπει να αφήσουν αυτές τις ανισορροπίες ανεξέλεγκτες. Υπάρχει κοινό συμφέρον να τις διαχειριστούμε και να τις μειώσουμε μαζί, με συντεταγμένο τρόπο. Γι’ αυτόν τον λόγο η G7, η G20 και το ΔΝΤ έχουν ξεκινήσει ειδική εργασία για τις παγκόσμιες μακροοικονομικές ανισορροπίες, για να επιδιώξουν συμφωνία σχετικά με τη διάγνωση και, ελπίζουμε, και για τις λύσεις».
Το χθεσινό Eurogroup εξέλεξε ξανά τον Τουόμας Σααρενέιμο ως πρόεδρο της ομάδας εργασίας του Eurogroup EWG.
