Αποστολή Ηλίας Παλιαλέξης
Για
την αξία του διαλόγου για την επικράτηση της ειρήνης στον ταραγμένο από
πολέμους κόσμο μας μίλησε ο Οικουμενικός Πατριάρχης κ.κ. Βαρθολομαίος
κατά τη διάρκεια συνάντησης που είχε με εκπροσώπους της Διεθνούς
Ομοσπονδίας Δημοσιογράφων (ΔΟΔ - IFJ), ελληνικών και κυπριακών Ενώσεων
Συντακτών, οι οποίοι έλαβαν μέρος στη Γενική Συνέλευση της Ευρωπαϊκής
Ομοσπονδίας Δημοσιογράφων στην Άγκυρα. Ο Παναγιότατος, μεταξύ άλλων,
αναφέρθηκε και στην προοπτική επαναλειτουργίας της Θεολογικής Σχολής της
Χάλκης, μετά την πρόσφατη συνάντηση που είχε με τον Πρόεδρο της
Τουρκίας Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν.
Ο Πατριάρχης για την αξία του διαλόγου
«Ο
διάλογος είναι η μόνη οδός που οδηγεί στην επίλυση κάθε διαφοράς»,
τόνισε χαρακτηριστικά ο Οικουμενικός Πατριάρχης Βαρθολομαίος στη
συνάντηση που είχε με τους δημοσιογράφους στην έδρα του Πατριαρχείου στο
Φανάρι. Ο Οικουμενικός Πατριάρχης εξέφρασε την έντονη ανησυχία του για
τις πολεμικές συγκρούσεις που εξακολουθούν να συγκλονίζουν τον κόσμο,
κάνοντας ιδιαίτερη αναφορά στον πόλεμο στην Ουκρανία και στις
συγκρούσεις στη Μέση Ανατολή. Τόνισε ότι χιλιάδες ανθρώπων, στρατιώτες
και άμαχοι, ανάμεσά τους και πολλά παιδιά, έχουν χάσει τη ζωή τους, ενώ
εκατομμύρια άλλων έχουν αναγκαστεί να εγκαταλείψουν τις εστίες τους.
Υπογράμμισε ότι τα προβλήματα δεν επιλύονται με τη βία και τις
συγκρούσεις, αλλά μόνο μέσω του διαλόγου, μεταξύ ανθρώπων και λαών.
Το μέλλον της Χάλκης
Ιδιαίτερη
αναφορά έκανε και στη Θεολογική Σχολή της Χάλκης, εκφράζοντας
αισιοδοξία για τις προοπτικές της. Όπως σημείωσε, οι θετικές εξελίξεις
που διαφαίνονται γύρω από το ζήτημα ενισχύουν το αίσθημα ελπίδας για το
μέλλον της ιστορικής Σχολής, στην οποία επί περισσότερο από έναν αιώνα
εκπαιδεύονταν τα στελέχη του Οικουμενικού Πατριαρχείου. Ο Πατριάρχης
αναφέρθηκε στην πρόσφατη συνάντησή του με τον πρόεδρο της Τουρκίας
Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν στην Άγκυρα, επισημαίνοντας ότι διαπίστωσε θετική
διάθεση ως προς το θέμα αυτό.
Αναφορά στην αποστολή των δημοσιογράφων
Ο
Οικουμενικός Πατριάρχης αναφέρθηκε στο ρόλο και τη συμβολή των
δημοσιογράφων, υπογραμμίζοντας ότι το έργο τους συνιστά κορυφαία
κοινωνική αποστολή και διακονία προς τον συνάνθρωπο. Όπως τόνισε, οι
λειτουργοί της ενημέρωσης έχουν την ευθύνη να υπηρετούν την αλήθεια, να
μεταδίδουν έγκυρη και αντικειμενική πληροφόρηση και να οικοδομούν
σχέσεις εμπιστοσύνης με τους πολίτες. Επισήμανε ακόμη ότι η
δημοσιογραφία πρέπει να στηρίζεται στην ειλικρίνεια, την ανεξαρτησία,
την ευσυνειδησία και τον σεβασμό των κανόνων δεοντολογίας. Ο
Παναγιότατος αναγνώρισε παράλληλα τις δυσκολίες και τους κινδύνους που
αντιμετωπίζουν οι δημοσιογράφοι σε πολλές περιοχές του κόσμου, ιδιαίτερα
όσοι καλύπτουν πολεμικές συγκρούσεις και κρίσεις, αποτίοντας φόρο τιμής
σε όσους έχασαν τη ζωή τους κατά την άσκηση του λειτουργήματός τους.
Οι προκλήσεις της σύγχρονης τεχνολογίας
Αξιοσημείωτο
είναι το γεγονός ότι ο Οικουμενικός Πατριάρχης έκανε αναφορά και στις
προκλήσεις που δημιουργεί η ταχύτατη ανάπτυξη της τεχνολογίας και
ειδικότερα της Τεχνητής Νοημοσύνης και στις επιπτώσεις που έχει στη ζωή
των ανθρώπων. Εξέφρασε την ελπίδα ότι θα διαμορφωθεί ένα ισχυρό ηθικό
και νομικό πλαίσιο για την ανάπτυξη και χρήση της Τεχνητής Νοημοσύνης,
εκφράζοντας την ελπίδα ότι «ο ρόλος των δημοσιογράφων δε θα
υποκατασταθεί από κείμενα - ίσως άρτια τεχνικά αλλά σίγουρα χωρίς ψυχή -
ή από οπτικά και ηχητικά ρεπορτάζ που θα γεννιούνται από ψηφιακά
προγράμματα».
Ο Πατριάρχης και η προστασία της Δημιουργίας του Θεού
Ξεχωριστή
θέση στην ομιλία του Πατριάρχη κατείχε το ζήτημα της προστασίας του
περιβάλλοντος, το οποίο αποτελεί διαχρονική προτεραιότητα του
Οικουμενικού Πατριαρχείου. Ο κ.κ. Βαρθολομαίος επανέλαβε ότι η
ανθρωπότητα οφείλει να προστατεύσει τη Δημιουργία του Θεού, την οποία
χαρακτήρισε κοινό σπίτι όλων των ανθρώπων. Υπογράμμισε ότι ο άνθρωπος
δεν είναι ιδιοκτήτης του πλανήτη, αλλά προσωρινός διαχειριστής του,
έχοντας την ευθύνη να τον παραδώσει ακέραιο στις επόμενες γενιές.
Αναφερόμενος στη λέξη «οίκος», από την οποία προέρχονται οι όροι
«οικολογία» και «οικολόγος», σημείωσε ότι η προστασία της φύσης αποτελεί
πράξη ευθύνης απέναντι στο κοινό μέλλον της ανθρωπότητας. Παράλληλα,
ευχαρίστησε τους δημοσιογράφους που, όπως είπε, διαχρονικά στηρίζουν και
αναδεικνύουν τις οικολογικές πρωτοβουλίες του Οικουμενικού
Πατριαρχείου.
Το Πατριαρχείο θα συνεχίζει για πάντα τη διακονία του
Κλείνοντας,
ο Οικουμενικός Πατριάρχης εξέφρασε τη βεβαιότητα ότι το Οικουμενικό
Πατριαρχείο «συνεχίζει και θα συνεχίζει για πάντα με τη βοήθεια του
Θεού, τη διακονία του από αυτήν εδώ την ιστορική πόλη. Είναι αναπόσπαστο
κομμάτι της, στοιχείο της ταυτότητάς της, και παρά τις «ποικίλες
στροφές» της μακραίωνης ιστορίας της Πόλεως, το Πατριαρχείο μας επιβίωσε
και καταθέτει καθημερινά τη μαρτυρία του στον σύγχρονο κόσμο», ανέφερε
χαρακτηριστικά.
Από
την πλευρά του ο Ραφαέλε Λορούσο, Ταμίας του ΔΣ της Διεθνούς
Ομοσπονδίας Δημοσιογράφων, ευχαρίστησε για την ακρόαση από τον
Οικουμενικό Πατριάρχη, επεσήμανε το πολυεπίπεδο έργο του και του επέδωσε
το αναμνηστικό μετάλλιο για τη συμπλήρωση εκατό χρόνων της ΔΟΔ. Εκ
μέρους των Δημοσιογράφων της Αθήνας η Μαρία Αντωνιάδου, πρόεδρος της
ΕΣΗΕΑ, επέδωσε ανάτυπο της παλαιότερης εφημερίδας που εκδόθηκε στα
καππαδοκικά που φυλάσσεται στη βιβλιοθήκη της ΕΣΗΕΑ «Δ. Πουρνάρας» και
στο Πανεπιστήμιο Columbia. Στη συνάντηση έλαβαν μέρος ο Σωτήρης
Τριανταφύλλου, πρόεδρος της ΠΟΕΣΥ, ο Θέμης Μπερεδήμας, πρόεδρος της
ΕΣΠΗΤ και ο Γιώργος Φράγκος, πρόεδρος της Ένωσης Συντακτών Κύπρου.
Ακολουθεί
το πλήρες μεταφρασμένο, από την αγγλική, κείμενο της ομιλίας του
Οικουμενικού Πατριάρχη κ.κ. Βαρθολομαίου προς τους δημοσιογράφους:
"Ευγενεστάτη κυρία Μαρία Αντωνιάδου, Πρόεδρε της Ενώσεως Συντακτών Ημερησίων Εφημερίδων Αθηνών,
Αξιότιμα στελέχη της Διεθνούς Ενώσεως Δημοσιογράφων και των Εθνικών Ενώσεων που παρίστασθε εδώ σήμερα,
Κυρίες και κύριοι,
Σας
καλωσορίζουμε στις αυλές της Αγίας του Χριστού Μεγάλης Εκκλησίας, που
επί σχεδόν δύο χιλιάδες χρόνια κηρύττει αδιαλείπτως το χαρμόσυνο Μήνυμα
του Ευαγγελίου από αυτό το σημείο του πλανήτη.
Εδώ,
το 38 μ.Χ. ο Άγιος Απόστολος Ανδρέας ο Πρωτόκλητος εμπιστεύθηκε στον
μαθητή του Απόστολο Στάχυ την πρώτη χριστιανική κοινότητα της πόλεως του
Βυζαντίου, όπου, τριακόσια χρόνια αργότερα, ο Μεγάλος Κωνσταντίνος
οικοδόμησε τη Νέα Ρώμη - Κωνσταντινούπολη. Από τον Απόστολο Στάχυ μέχρι
την ημετέρα Μετριότητα, 270 Επίσκοποι, Αρχιεπίσκοποι, Πατριάρχες και
μετά τον 6ο αιώνα Οικουμενικοί Πατριάρχες διακόνησαν, υπό οποιεσδήποτε
συνθήκες, την Εκκλησία του Χριστού και τον Ιερό θεσμό του Οικουμενικού
Πατριαρχείου, του πρώτου Θρόνου της Ορθοδόξου Εκκλησίας.
Η
χαρά μας, όμως, γίνεται μεγαλύτερη από την επίσκεψή σας εδώ σήμερα
γιατί, όπως η Εκκλησία μεταδίδει τον θείο Λόγο, την αλήθεια, έτσι και
εσείς οι δημοσιογράφοι, από όπου και αν προέρχεστε και όπου και εάν
ασκείτε το λειτούργημά σας, έχετε τη μεγάλη ευθύνη να ομιλείτε τη γλώσσα
της αλήθειας, να μεταφέρετε την αλήθεια, να υπηρετείτε την αλήθεια.
Το
έργο σας αποτελεί μία κορυφαία κοινωνική αποστολή, μία διακονία προς
τον συνάνθρωπο -αναγνώστη, ακροατή ή τηλεθεατή- με τον οποίο οικοδομείτε
μία σχέση εμπιστοσύνης και αυτή οφείλει να στηρίζεται στην ειλικρίνεια,
στην αντικειμενικότητα, στην ανεξαρτησία, στην ευσυνειδησία και,
ασφαλώς, σε ένα υψηλό επαγγελματισμό που διέπεται από τους κανόνες
δεοντολογίας του δημοσιογραφικού λειτουργήματος.
Γνωρίζουμε
ότι οι δημοσιογράφοι πάντοτε έρχονταν και έρχονται αντιμέτωποι με
μεγάλες δυσκολίες και εμπόδια κατά την άσκηση του λειτουργήματός τους.
Πολλοί συνάδελφοί σας, σε όλο τον κόσμο, βρέθηκαν ενώπιον απειλητικών
καταστάσεων για τη σωματική ακεραιότητά τους, και άλλοι, δυστυχώς,
έχασαν τη ζωή τους καλύπτοντας πολέμους και εμφύλιες συγκρούσεις.
Είναι
τραγικό ότι και σήμερα ο κόσμος μας συγκλονίζεται από πολέμους, όπως
στη γειτονική Ουκρανία, αλλά και στην κοντινή μας Μέση Ανατολή. Χιλιάδες
συνάνθρωποί μας, στρατιώτες και άμαχοι πολίτες, ανάμεσά τους και
εκατοντάδες μικρά παιδιά, έχουν χάσει τη ζωή τους. Εκατομμύρια άλλοι
ξεριζώθηκαν και πήραν τον δρόμο της προσφυγιάς. Για κάποιους που
βρίσκονται μακριά από τα πεδία των μαχών ο πόλεμος φαντάζει σαν ένα
ακόμα τηλεοπτικό προιόν, ένα καθημερινό σίριαλ που το παρακολουθούν
αναπαυτικά από τον καναπέ τους. Για κάποιους νεότερους ίσως να μοιάζει
με βιντεοπαιχνίδι. Για εκείνους όμως που ζούν εκεί, που ακούν τους
πυραύλους και τα drowns να πετούν πάνω από τα κεφάλια τους και να
καταστρέφουν τα σπίτια, τις γειτονιές και την ίδια τους τη ζωή, ο
πόλεμος είναι μία σκληρή, οδυνηρή και αιματηρή πραγματικότητα. Και γι’
αυτή την πραγματικότητα μας ενημερώνουν συνάδελφοί σας δημοσιογράφοι που
με θάρρος και κίνδυνο για την ίδια τους την ζωή τους βρίσκονται στα
πεδία των μαχών.
Προσευχόμαστε
με όλη μας τη δύναμη στον ελεήμονα Θεό να προστατεύει όλους τους
συνανθρώπους μας που δοκιμάζονται, που ζούν στην καθημερινή ανασφάλεια
του πολέμου. Προσευχόμαστε να σταματήσουν οι συγκρούσεις, οι πόλεμοι και
να επικρατήσει η ειρήνη. Υπενθυμίζουμε ότι τα προβλήματα δεν επιλύονται
με τις συγκρούσεις αλλά μόνο με τον διάλογο. Ο διάλογος είναι η μόνη
οδός που οδηγεί στην επίλυση κάθε διαφοράς.
Το
Οικουμενικό Πατριαρχείο πάντοτε υποστηρίζει την αξία του διαλόγου. Για
τον λόγο αυτό πρωτοστάτησε στους διαχριστιανικούς θεολογικούς διαλόγους,
αλλά και στην προώθηση της διαθρησκειακής προσέγγισης, που συμβάλλουν
στην αλληλοκατανόηση, στην ειρηνική συνύπαρξη και τη συνεργασία ανθρώπων
διαφορετικών εθνικών, θρησκευτικών και πολιτισμικών καταβολών.
Στο
σημερινό κόσμο όλοι μας, όχι μόνον οι δημοσιογράφοι, βρισκόμαστε
αντιμέτωποι με νέες και περίπλοκες προκλήσεις. Η τεχνολογία, καρπός της
ανθρώπινης διάνοιας, μοιάζει να υποκαθιστά όλο και περισσότερο τον ίδιο
τον άνθρωπο που τη δημιούργησε. Σε αυτό το συνεχώς μεταβαλλόμενο
περιβάλλον καλούμαστε να αξιοποιήσουμε με ορθολογικό και συνετό τρόπο τα
τεχνολογικά επιτεύγματα, όπως είναι η τεχνητή νοημοσύνη, με στόχο να
ωφεληθεί το σύνολο της ανθρωπότητος. Ιδιαιτέρως η τεχνητή νοημοσύνη
είναι μία σημαντική και πολλά υποσχόμενη πολυδιάστατη εξέλιξη, η οποία
όμως δεν θα πρέπει να αποτελέσει παράγοντα περιθωριοποίησης του
ανθρώπου, όπως πολλοί ανησυχούν. Είμαστε βέβαιοι ότι θα υπάρξει η
συνέργεια όλων εκείνων των φορέων που θα διασφαλίσουν το ηθικό και
νομικό πλαίσιο ανάπτυξης και εφαρμογής της τεχνητής νοημοσύνης. Σε ό,τι
αφορά το δημοσιογραφικό λειτούργημα ελπίζουμε ότι ο ρόλος σας δεν θα
υποκατασταθεί από κείμενα - ίσως άρτια τεχνικά αλλά σίγουρα χωρίς ψυχή -
ή από οπτικά και ηχητικά ρεπορτάζ που θα γεννιούνται από ψηφιακά
προγράμματα.
Έχουμε
πεί, με άλλη αφορμή, ότι η ζωή μας δεν είναι digital. Δεν αποτελούμε
μία κουκίδα σε ένα ψηφιακό κόσμο, αλλά μέρος της Δημιουργίας του Θεού.
Και η Δημιουργία περιλαμβάνει τα πάντα, τα οποία οφείλουν να συνυπάρχουν
και να συμβιώνουν αρμονικά, γιατί μαζί συναποτελούν και συγκροτούν τον
κόσμο μας. Αυτή τη Δημιουργία αγωνίζεται το Οικουμενικό μας Πατριαρχείο
να προστατεύσει, προσπαθώντας να ευαισθητοποιήσει κάθε άνθρωπο καλής
θελήσεως. Προστατεύοντας τη φύση, διαφυλάττουμε το κοινό μας σπίτι, στα
ελληνικά «Οίκος». Από αυτήν τη λέξη προέρχονται οι λέξεις «Οικολογία»
και «Οικολόγος». Είμαστε, λοιπόν, Οικολόγοι γιατί θέλουμε να
προστατεύσουμε τον πλανήτη μας, που είναι το κοινό σπίτι της
ανθρωπότητας, με το οποίο ταξιδεύουμε στο απέραντο ουράνιο στερέωμα. Και
αυτό το σπίτι δεν μας ανήκει. Απλά το χρησιμοποιούμε προσωρινά και
οφείλουμε να το παραδώσουμε ακέραιο στα παιδιά μας και στις επόμενες
γενιές. Σε αυτή μας την προσπάθεια, σε αυτό τον αγώνα, το Οικουμενικό
Πατριαρχείο είχε πάντοτε συμπαραστάτες δημοσιογράφους από κάθε γωνιά του
πλανήτη και στο πρόσωπό σας, σήμερα, ευχαριστούμε όλους όσοι
συμπαραστάθηκαν και συνεχίσουν να στηρίζουν τις οικολογικές πρωτοβουλίες
του Οικουμενικού Πατριαρχείου.
Ο
πρώτος Θρόνος της Ορθοδοξίας, το Οικουμενικό Πατριαρχείο, συνεχίζει και
θα συνεχίζει για πάντα με τη βοήθεια του Θεού, τη διακονία του από
αυτήν εδώ την ιστορική πόλη. Είναι αναπόσπαστο κομμάτι της, στοιχείο της
ταυτότητάς της, και παρά τις «ποικίλες στροφές» της μακραίωνης ιστορίας
της Πόλεως, το Πατριαρχείο μας επιβίωσε και καταθέτει καθημερινά τη
μαρτυρία του στον σύγχρονο κόσμο. Αισιοδοξούμε, παρά το γεγονός ότι η
ιστορική ρωμαίικη Κοινότητα της Πόλεως έχει δυστυχώς συρρικνωθεί, ότι το
αύριο θα είναι καλύτερο από το χθες. Ήδη οι θετικές προοπτικές για την
Ιερά Θεολογική Σχολή της Χάλκης, στην οποία για περισσότερα από 100
χρόνια, μέχρι το 1971 που υποχρεώθηκε να κλείσει, εκπαιδεύονταν τα
στελέχη του Πατριαρχείου μας, ενισχύουν αυτό το αίσθημα αισιοδοξίας. Και
θα θέλαμε να εκφράσουμε και ενώπιόν σας και πάλι τις ευχαριστίες μας
προς τον Έξοχ. Πρόεδρο της Τουρκικής Δημοκρατίας κ. Recep Tayyip
Erdoğan, με τον οποίο συναντηθήκαμε την περασμένη Τρίτη στο Προεδρικό
Μέγαρο, στην Άγκυρα - από την οποία ήλθατε και εσείς - και συζητήσαμε το
ζήτημα της Σχολής και διαπιστώσαμε τη θετική διάθεσή του. Αισιοδοξούμε,
λοιπόν, για το μέλλον και προσευχόμαστε στον Κύριο μας Ιησού Χριστό για
την Κοινότητά μας, για το Πατριαρχείο μας, για την Εκκλησία και για όλη
την ανθρωπότητα.
Ο Θεός να σας ενισχύει και να προστατεύει το δύσκολο και πολυδιάστατο έργο σας".
Φωτογραφία ΑΠΕ-ΜΠΕ
Ηλίας Παλιαλέξης
