Μετά από ένα εκρηκτικό Σαββατοκύριακο όπου πραγματοποιήθηκαν διαδηλώσεις και συγκρούσεις σε ολόκληρη τη Γαλλία, ο πρόεδρος, Εμανουέλ Μακρόν έσπευσε να καταδικάσει την «ανεξέλεγκτη βία» από «ακροαριστερές ομάδες του περιθωρίου», ρίχνοντας την ευθύνη στο κύριο κόμμα της ριζοσπαστικής Αριστεράς στη χώρα. Από την πλευρά της, η Αριστερά κατήγγειλε την κυβέρνηση ότι τροφοδότησε τη λαϊκή οργή μέσα από χρόνια κακής διακυβέρνησης και αστυνομικής καταστολής.
Τι έκανε το κυριότερο ακροδεξιό κόμμα; Επέλεξε να κατηγορήσει και τις δύο πλευρές, εκμεταλλευόμενο τη συγκυρία για να ανέλθει προεκλογικά, αναφέρουν σε ανάλυσή τους οι New York Times.
«Πληρώνουμε δεκαετίες επιείκειας απέναντι στην εγκληματικότητα, αδύναμης κρατικής εξουσίας και ηθικού, ψυχολογικού και υλικού αφοπλισμού των σωμάτων ασφαλείας μας», δήλωσε ο Ζορντάν Μπαρντελά, πρόεδρος του ακροδεξιού «Εθνικού Συναγερμού», εξερχόμενος από αστυνομικό τμήμα στο κέντρο του Παρισιού την Κυριακή, όπου πήγε για να εκφράσει τη στήριξή του στους αστυνομικούς.
Στη συνέχεια, απευθύνθηκε στους «τίμιους πολίτες» της Γαλλίας, οι οποίοι παρακολούθησαν σοκαρισμένοι τις κατεστραμμένες βιτρίνες και τα καμένα καταστήματα την προηγούμενη νύχτα. Όπως υποστήριξε, οι πολίτες αυτοί έχουν έναν ζωτικό ρόλο να παίξουν για την αποκατάσταση της εθνικής σταθερότητας: να ψηφίσουν το κόμμα του στις επερχόμενες εκλογές.
«Ο κόσμος πρέπει να ξυπνήσει τώρα», τόνισε ο Μπαρντελά. «Πρέπει να κάνουν τις σωστές πολιτικές επιλογές, και σε κάθε περίπτωση, εμείς είμαστε έτοιμοι να αποκαταστήσουμε την τάξη στη χώρα».
Το χαώδες Σαββατοκύριακο που αποτέλεσε πολιτικό δώρο στον Εθνικό Συναγερμό
Η Κυριακή ήταν μια μέρα χάους, σοκ και αλληλοκατηγοριών στη Γαλλία. Την προηγούμενη μέρα, οι μαζικές και ειρηνικές διαμαρτυρίες για καλύτερες συνθήκες στα σχολεία και κατά της ακρίβειας επισκιάστηκαν από ταραχοποιούς, οι οποίοι επιτέθηκαν σε δημόσια κτίρια και καταστήματα σε ολόκληρη τη χώρα, κλέβοντας ενίοτε κρασί ή ηλεκτρονικά είδη.
Για τον «Εθνικό Συναγερμό», ο οποίος αυτοπροβάλλεται ως το κόμμα του νόμου και της τάξης και υπέρμαχος της απέλασης των μεταναστών, η Κυριακή αποτέλεσε μια μοναδική πολιτική ευκαιρία. Απέχουν μόλις έξι μήνες από τις προεδρικές εκλογές, στις οποίες η υποψήφια του κόμματος, Μαρίν Λεπέν, θεωρείται φαβορί για τη νίκη.
«Η εικόνα της Γαλλίας σήμερα το πρωί, υπό το φως όλων αυτών των καταστροφών, λειτουργεί υπέρ τους», εκτιμά ο Μπρουνό Κωτρές, πολιτικός επιστήμονας στο Sciences Po στο Παρίσι. «Είναι σαφές ότι ο Εθνικός Συναγερμός δεν χάνει από αυτή την κατάσταση».
Η τακτική του κόμματος αντικατοπτρίζει τον τρόπο με τον οποίο οι ακροδεξιές δυνάμεις σε ολόκληρη την Ευρώπη παρουσιάζονται ως η λύση σε διαφορετικά είδη κοινωνικών και κυβερνητικών προκλήσεων. Τον Ιούλιο, η κυβέρνηση της Ισπανίας έχασε προσωρινά τον έλεγχο των συνόρων σε ισπανικό έδαφος στη Βόρεια Αφρική, επιτρέποντας ένα κύμα μεταναστών και δίνοντας στο ισπανικό ακροδεξιό κόμμα, Vox, ένα νέο πεδίο αντιπαράθεσης. Στη Γερμανία, το ακροδεξιό κόμμα «Εναλλακτική για τη Γερμανία» (AfD) προηγείται στις εθνικές δημοσκοπήσεις, αξιοποιώντας εν μέρει την ανησυχία για την εθνική ταυτότητα.
Η επίθεση στη ριζοσπαστική αριστερά και τα αδιέξοδα της χώρας
Στη Γαλλία αυτή την εβδομάδα, καθώς ο Μπαρντελά άσκησε κριτική στην αστυνομική πολιτική της κυβέρνησης, η Μαρίν Λεπέν άδραξε την ευκαιρία για να επιτεθεί στον Ζαν-Λυκ Μελανσόν, ηγέτη του κύριου αριστερού κόμματος «Ανυπότακτη Γαλλία» και έναν από τους βασικούς της αντιπάλους για την προεδρία. Όπως δήλωσε, τα «θεμιτά κοινωνικά αιτήματα» είχαν «καταληφθεί από την άκρα αριστερά και τη ρητορική του Ζαν-Λυκ Μελανσόν» και των συνεργατών του, τους οποίους κατηγόρησε ότι καλλιεργούν το χάος «νομιμοποιώντας τη βία» -μια κατηγορία που το κόμμα αρνείται.
Οι ταραχές ξέσπασαν σε μια ιδιαίτερα ευαίσθητη συγκυρία για τη Γαλλία, η οποία βρίσκεται ήδη αντιμέτωπη με ένα τεράστιο δημοσιονομικό έλλειμμα και ένα κοινοβούλιο σε αδιέξοδο, όπου κανένα κόμμα δεν διαθέτει πλειοψηφία.
«Η άκρα δεξιά είναι βέβαιο ότι θα επωφεληθεί από αυτό», δήλωσε ο 53χρονος κινηματογραφιστής Αλέξ Λεβέρ, ο οποίος σταμάτησε με τη μοτοσικλέτα του το πρωί της Κυριακής για να φωτογραφίσει σπασμένες βιτρίνες και συνθήματα σε τοίχους στο κέντρο του Παρισιού. «Είμαστε μια βαθιά διχασμένη χώρα», είπε. «Η κατάσταση είναι κάτι παραπάνω από ανησυχητική».
Οι πολιτικοί αναλυτές, σύμφωνα με άρθρο των New York Times, προειδοποιούν ότι οι έξι μήνες έως τις εκλογές είναι μακρύς δρόμος στην πολιτική και ότι τα κίνητρα των ψηφοφόρων είναι σύνθετα και σπάνια επικεντρώνονται σε ένα μόνο ζήτημα.
Το αφήγημα της «διχασμένης Γαλλίας» και το προεδρικό προφίλ της Λεπέν
Ωστόσο, η βία ταυτίζεται απόλυτα με την εικόνα που καλλιεργεί εδώ και χρόνια ο Εθνικός Συναγερμός για μια Γαλλία κομμένη στα δύο και σε αγώνα επιβίωσης, σημειώνει ο Βενσάν Μαρτινί, καθηγητής πολιτικών επιστημών στο Πανεπιστήμιο της Νίκαιας.
Το κόμμα παρουσιάζει τη χώρα χωρισμένη ανάμεσα στα αστικά κέντρα -γεμάτα με «woke» φοιτητές και ταραχοποιούς- και στην «καλή Γαλλία» της ήσυχης επαρχίας. «Προσπαθούν να αντιπαραθέσουν αυτές τις δύο Γαλλίες για προφανείς λόγους, καθώς το εκλογικό τους σώμα δεν βρίσκεται στα κέντρα των πόλεων ούτε στα προάστια, αλλά ξεκάθαρα σε αυτή την άλλη Γαλλία», εξήγησε ο Μαρτινί, προσθέτοντας ότι «αυτό τροφοδοτεί το αίσθημα της παρακμής».
Το κατά πόσον η αναταραχή θα προσφέρει μια μακροπρόθεσμη τόνωση στη δημοτικότητα του Εθνικού Συναγερμού θα εξαρτηθεί, εν μέρει, από το αν οι διαμαρτυρίες θα συνεχιστούν.
Το βράδυ της Κυριακής, η Λεπέν δημοσιοποίησε ένα βιντεοσκοπημένο μήνυμα στο οποίο παρουσίαζε ακριβώς αυτή την εικόνα μιας διχασμένης Γαλλίας. Καταγράφηκε να κάθεται πίσω από ένα γραφείο, με τη γαλλική σημαία στο βάθος και τα χέρια σταυρωμένα -η εικόνα μιας προέδρου εν αναμονή.
«Καταδικάζω την οικειοποίηση αυτής της οργής από θρασύδειλους που σπέρνουν το χάος στις γαλλικές πόλεις», δήλωσε. «Σε έξι μήνες, ο γαλλικός λαός θα μπορέσει να επιλέξει έναν διαφορετικό δρόμο: Αυτόν της αποκατεστημένης κρατικής εξουσίας και της ασφάλειας».
Ο Εθνικός Συναγερμός υποστηρίζει μια μεγαλύτερη και ισχυρότερη αστυνομική δύναμη, ενώ στις βουλευτικές εκλογές του 2024 είχε ζητήσει την καθιέρωση ελάχιστων υποχρεωτικών ποινών, τον τερματισμό των μειώσεων ποινών και την κατασκευή περισσότερων φυλακών. Επίσης, δεσμεύτηκε να κατεβάσει το ηλικιακό όριο κατά δύο χρόνια, στα 16, ώστε οι ανήλικοι παραβάτες να δικάζονται ως ενήλικες, καθώς και να περικόψει τις κρατικές επιδοτήσεις στους γονείς ανήλικων εγκληματιών.
Από τότε που ξέσπασε το τρέχον κύμα διαμαρτυριών στα Λύκεια των λαϊκών προαστίων, ο Μπαρντελά έχει καταδικάσει τους μαθητές που προκαλούν ζημιές και έχει εκφράσει τη στήριξή του στους αστυνομικούς που τραυματίστηκαν στις συγκρούσεις.
Οι ΗΠΑ «βάζουν το χέρι τους»
Στην άλλη πλευρά του Ατλαντικού, ο πρόεδρος Ντόναλντ Τραμπ και ο αντιπρόεδρος Τζέι Ντι Βανς, οι οποίοι έχουν εκφράσει στο παρελθόν τη στήριξή τους στη Μαρίν Λεπέν, τοποθετήθηκαν για τις ταραχές με τρόπο που ενίσχυσε τα επιχειρήματα του Εθνικού Συναγερμού. Παρά το γεγονός ότι οι ταυτότητες των μαυροφορημένων και κουκουλοφόρων ταραχοποιών παραμένουν σε μεγάλο βαθμό άγνωστες, οι Αμερικανοί ηγέτες απέδωσαν τα επεισόδια στους μετανάστες.
«Η Γαλλία φλέγεται!», έγραψε ο Τραμπ στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης. «Η μετανάστευση ανθρώπων από έναν εντελώς διαφορετικό κόσμο, ανθρώπων με μίσος στην καρδιά, έχει διαλύσει αυτή την άλλοτε μεγάλη χώρα. Κλείστε τα σύνορά σας και πάρτε τον έλεγχο, προτού να είναι αργά!».
Ο Βανς απέδωσε τη βία στους «Δυτικούς φιλελεύθερους» που «εισήγαγαν τον τρίτο κόσμο στη Γαλλία και σε άλλες χώρες στο όνομα της πολυμορφίας και της συμπόνιας. Αγνόησαν θεμελιώδη ζητήματα αφομοίωσης και συμβατότητας». Και πρόσθεσε: «Ελπίζω οι Αμερικανοί να δίνουν προσοχή. Αυτό είναι το μέλλον που επιδιώκουν οι Δημοκρατικοί του Κογκρέσου για τη χώρα σας».
Δεδομένου του πόσο αντιδημοφιλής είναι η κυβέρνηση του Τραμπ στη Γαλλία, δεν είναι σαφές αν αυτά τα μηνύματα θα βοηθήσουν ή θα βλάψουν τον Εθνικό Συναγερμό.
Στο αστυνομικό τμήμα την Κυριακή, ο Μπαρντελά ήρθε αντιμέτωπος με τον βουλευτή των Πρασίνων, Πουρίγια Αμιρχασί, ο οποίος περιόδευε στην περιφέρειά του φορώντας την τρίχρωμη ζώνη του αιρετού. Χαρακτήρισε απαράδεκτο το γεγονός ότι, την ώρα που ο ίδιος εργαζόταν, ο Μπαρντελά έκανε προεκλογική εκστρατεία.
«Περνούν τον χρόνο τους, όπως βλέπετε, τρίβοντας τα χέρια τους μπροστά σε αυτή τη βία, σαν να έφτασε η ώρα τους», δήλωσε ο Αμιρχασί, στρεφόμενος στη συνέχεια προς την κάμερα. «Εμείς στη Γαλλία πρέπει να είμαστε ενωμένοι. Πρέπει να σταθούμε μαζί απέναντι στην πρόκληση που έχουμε μπροστά μας, και να μην πέσουμε σε αυτό το μοτίβο διχασμού και σε αυτή την πορνογραφία της βίας που φαίνεται να τον εξάπτει τώρα».
Αλλά ο Μπαρντελά δεν άκουγε. Είχε ήδη επιβιβαστεί σε αυτοκίνητο και είχε φύγει.
