Η νέα ανάφλεξη στις διεθνείς τιμές καυσίμων πυροδοτεί γενικευμένη οικονομική αστάθεια • Κίνδυνος κραχ στην παγκόσμια οικονομία. Παγκόσμια δοκιμασία σε όλα τα μέτωπα: καύσιμα, ομόλογα, χρηματιστήρια (και ιδιαίτερα τεχνολογικές μετοχές και τράπεζες), κρατικό και ιδιωτικό χρέος, πληθωρισμός, επιτόκια.
Στην πλέον πολυπαραγοντική και συνδυασμένη της φάση εισέρχεται η διεθνής οικονομική αστάθεια, καθώς οι εξελίξεις στα Στενά του Ορμούζ και η επέκταση της αστάθειας στην Ερυθρά και στη Μαύρη Θάλασσα δοκιμάζουν τις αντοχές των διεθνών αγορών σε όλους τους κρίσιμους τομείς, προσθέτοντας νέους κρίκους της αλυσίδας όπου ασκούνται ισχυρότατες πιέσεις. Οι αλληλεξαρτώμενες αγορές καυσίμων, ομολόγων, μετοχών (με πιο ευάλωτες τις τεχνολογικές μετοχές), πλέον και σιτηρών εισέρχονται σε περίοδο ασφυκτικών πιέσεων, με όλους τους δείκτες κινδύνου είτε σε ιστορικά υψηλά είτε πολύ κοντά σε αυτά.
Οι πιέσεις αυτές μεταφέρονται στο σύνολο της πραγματικής οικονομίας μέσω του πληθωρισμού, από εκεί στα επιτόκια (επομένως και στις τράπεζες και στα ομόλογα) και από εκεί στην κοινωνία και στην πολιτική. Αυτός ο «μηχανισμός» έχει φέρει πλέον όλες τις αγορές ταυτόχρονα στο «κόκκινο», διαγράφοντας σαφώς τον κίνδυνο παγκόσμιου οικονομικού «κραχ».
Όσον αφορά την Ελλάδα, όλα αυτά σημαίνουν νέα ώθηση στην ακρίβεια που πλήττει ιδιαίτερα τα λαϊκά νοικοκυριά και νέες καθοδικές πιέσεις στην ανάπτυξη, αλλά και ανατροπή όλου του προεκλογικού, οικονομικού και πολιτικού, σχεδιασμού της κυβέρνησης.
Ορμούζ, Ερυθρά και Μαύρη Θάλασσα
Η χθεσινή «κρίση άγχους» στις αγορές καυσίμων, ομολόγων και μετοχών ήταν χαρακτηριστική και ερμηνεύεται από την απώλεια των ελπίδων περί διαπραγματευτικών τακτικών σχετικά βραχύβιων τις οποίες θα ακολουθήσει μια νέα περίοδος νηνεμίας.
Πράγματι, αυτή τη φορά το πρόβλημα πίσω από τη νέα ανάφλεξη είναι πιο περίπλοκο, πολύ σοβαρό και πολύ δύσκολα επιλύσιμο. Συγκεκριμένα, το πρόβλημα αφορά τα «διόδια» στο Ορμούζ (ποιος θα τα ελέγχει και θα τα επιβάλλει), αλλά και τον έλεγχο θαλάσσιων δρόμων στην Ερυθρά Θάλασσα (όπου ΗΠΑ και Σαουδική Αραβία είχαν στήσει «μηχανισμό» παράκαμψης του Ορμούζ) και εσχάτως στη Μαύρη Θάλασσα (όπου η Ρωσία προσπαθεί να αποκόψει τη θαλάσσια πρόσβαση για την Ουκρανία).
Αντί λοιπόν να επιλύεται η κρίση στα Στενά του Ορμούζ, προστίθενται ως νέες εστίες η Ερυθρά και η Μαύρη Θάλασσα, γεγονός που έχει δύο σοβαρές συνέπειες:
● Τη δημιουργία γεωπολιτικής αλλά και οικονομικής συνάφειας ανάμεσα στην κρίση στη Μ. Ανατολή και στον πόλεμο στην Ουκρανία.
● Την πρόσθεση νέων προβλημάτων στις διεθνείς ροές πετρελαίου (Ερυθρά Θάλασσα) αλλά και ναυσιπλοΐας (Μαύρη Θάλασσα). Ιδιαίτερα η κρίση στη Μαύρη Θάλασσα βάζει στον χορό αύξησης των τιμών και τα σιτηρά, ενώ αναβαθμίζει το πρόβλημα των υψηλών ναύλων στις διεθνείς θαλάσσιες μεταφορές.
Και μόνο να θέσει κανείς το ερώτημα ποιος θα ξεμπλέξει αυτό το κουβάρι, αντιλαμβανόμαστε ότι τα πράγματα είναι πολύ σοβαρά.
Όλα στο «κόκκινο»
Έτσι, χθες στις αγορές το «κόκκινο» έκανε πάρτι:
● Το πετρέλαιο brent προσέγγισε τα 103 δολάρια το βαρέλι καταγράφοντας υψηλό διμήνου, ενώ το αμερικανικό WTI κατέγραψε υψηλό ενάμιση μήνα ξεπερνώντας τα 93 δολάρια το βαρέλι. Εντυπωσιακή είναι η άνοδος της τιμής και των δύο τις τελευταίες μέρες: το μεν brent μόλις πριν από 3 μέρες ήταν στα 85,5 δολάρια το βαρέλι, το δε WTI στα 84,87 δολάρια το βαρέλι. Η ραγδαία επιδείνωση είναι αδιαμφισβήτητη.
● Οι αποδόσεις των ομολόγων επίσης κατέγραψαν γρήγορη επιδείνωση τις τελευταίες μέρες, προσεγγίζοντας ή και ξεπερνώντας ιστορικά υψηλά. Η απόδοση του αμερικανικού 10ετούς κατέγραψε υψηλό 18,5 μηνών φτάνοντας το 4,7%. Του ιαπωνικού κατέγραψε το τρίτο υψηλό των τελευταίων… δεκαετιών φτάνοντας το 2,78%. Του Ηνωμένου Βασιλείου κατέγραψε το δεύτερο υψηλό της τελευταίας πενταετίας με 5,05%. Το γερμανικό, ιστορικό υψηλό γενικώς με 3,20%. Το ιταλικό, ιστορικό υψηλό διετίας με 4,05% και το γαλλικό, ιστορικό υψηλό 25ετίας με 4,04%. Τέτοιος «συντονισμός» σε ιστορικά υψηλά επίπεδα είναι πραγματικά πρωτοφανής. Στις αγορές ομολόγων… μυρίζει μπαρούτι.
● Στα χρηματιστήρια μετοχών επικράτησε χθες το «κόκκινο» και στις δύο όχθες του Ατλαντικού, αλλά και στην Ασία, φυσικά και στην Ελλάδα – παρόλο που ο πανικός δεν κατοικεί ακόμη εκεί, αλλά στις αγορές πετρελαίου και ομολόγων. Και εδώ ξεχωρίζουν οι ιδιαίτερες ευαλωτότητες: όσον αφορά τις χώρες, προηγούνται στην πτώση η Ιαπωνία με 1,5% και οι ευρωπαϊκές με πάνω από 1,5% και «επικεφαλής» της πτώσης την Ιταλία με 2,90% και ακολούθως το ΧΑ με πτώση πάνω από 2%. Όσον αφορά τις επιμέρους κατηγορίες μετοχών, οι τεχνολογικές των ΗΠΑ με πτώση του Nasdaq πάνω από 2% και οι τράπεζες, ιδιαίτερα οι ευρωπαϊκές, κατέγραψαν τις μεγαλύτερες απώλειες.
Στο «παιχνίδι» και το σιτάρι
Το σιτάρι είναι το πιο πρόσφατο θύμα των πληθωριστικών πιέσεων. Αρχικά, το πρόβλημα ήταν το κλείσιμο των Στενών του Ορμούζ, από όπου διέρχεται σημαντικό ποσοστό λιπασμάτων αλλά και πρώτων υλών για την παρασκευή λιπασμάτων, που προφανώς επηρέασαν όλη την γκάμα των γεωργικών προϊόντων. Εσχάτως όμως έχει προστεθεί και άλλη αιτία: τα προβλήματα στη ναυσιπλοΐα που δημιουργεί η νέα ρωσική τακτική να αποκόψει την Ουκρανία από τις θαλάσσιες μεταφορές με επιθέσεις στην Οδησσό και στη Μαύρη Θάλασσα. Έτσι, διαφαίνεται ο κίνδυνος αδυναμίας πρόσβασης των ουκρανικών σιτηρών στη διεθνή αγορά ή η αναγκαστική επιλογή χερσαίων δρόμων μεταφοράς που θα αυξήσουν το κόστος. Η διεθνής χρηματιστηριακή τιμή του σιταριού έχει αυξηθεί κατά 24% τις τελευταίες είκοσι μέρες, από 570 δολάρια σε 707 δολάρια προχθές, για να μειωθεί ελαφρά στα 694 δολάρια χθες, φτάνοντας έτσι στα υψηλά του Ιουλίου 2023.
Δεν υπάρχουν σχόλια:
Δημοσίευση σχολίου