Γνωστή και διαπιστωμένη η απέχθεια της κυβέρνησης Μητσοτάκη στη δημόσια υγεία αλλά στην περίπτωση του Θριάσιου νοσοκομείου στην Ελευσίνα η κυβέρνηση ξεπέρασε εντελώς τον εαυτό της. Κατάργησε τον επίσημο πολεοδομικό σχεδιασμό του 1997, που προέβλεπε επέκταση του νοσοκομείου, και άλλαξε τη χρήση γης, ώστε ακριβώς δίπλα του να δημιουργηθούν οι κεντρικές αποθήκες των σούπερ μάρκετ Lidl.
Για να γίνει ακόμη πιο εμφανής η προτίμηση της κυβέρνησης στο χονδρεμπόριο αντί των υπηρεσιών Υγείας, η μεθόδευση για την αλλαγή χρήσεων γης ξεκίνησε μέσα στην πανδημική κρίση, το 2020. Την ώρα δηλαδή που ακόμη και η πρωθυπουργική σύζυγος ζητούσε να βγαίνουμε στα μπαλκόνια και να χειροκροτούμε τους γιατρούς, την ώρα δηλαδή που όλοι μιλούσαν για τη σπουδαιότητα του Θριάσιου ως του μοναδικού σύγχρονου νοσοκομείου στην πολύπαθη Δυτική Αττική, το υπουργείο Περιβάλλοντος και Ενέργειας (ΥΠΕΝ) έκανε δεκτά τα αιτήματα της εταιρείας που θέλει να κατασκευάσει τις τεράστιες αποθήκες πίσω από το νοσηλευτήριο.
Η διαδικασία ξεκίνησε το 2020 και κατέληξε σε Προεδρικό Διάταγμα το καλοκαίρι του 2024. Ο Δήμος Ελευσίνας αποφάσισε να καταθέσει προσφυγή στο Συμβούλιο της Επικρατείας (ΣτΕ), ζητώντας την ακύρωσή του. Αυτή η προσφυγή προσδιορίστηκε να εκδικασθεί μεθαύριο, 30 Απριλίου 2025, από το Ε’ Τμήμα του ΣτΕ, σε μία δίκη που θα κρίνει πολλά όχι μόνο για το μέλλον του Θριάσιου νοσοκομείου αλλά και για τις μεθοδεύσεις που χωρούν μέσα στις διαδικασίες των «Ειδικών Πολεοδομικών Σχεδίων». Διαδικασίες που, αντί να δίνουν λύσεις υπέρ της κοινωνίας εκεί όπου το χωροταξικό καθεστώς είναι περίπλοκο, χρησιμοποιούνται για να ανοίγουν τρύπες στον επίσημο πολεοδομικό χάρτη του Κράτους.
Το χρονικό της μεθόδευσης
Ας δούμε μια σύντομη εξιστόρηση της μεθόδευσης:
1. Το Θριάσιο είναι το μοναδικό νοσοκομείο που υπάρχει σε όλη τη Δυτική Αττική, εξυπηρετεί κατ’ αποκλειστικότητα πάνω από 200.000 κατοίκους. Ταυτόχρονα, είναι το νοσοκομείο με την πιο εύκολη και γρήγορη πρόσβαση από την Αττική Οδό, με αποτέλεσμα να αποτελεί και τον πιο εύκολο και γρήγορο προορισμό περιστατικών από την Πελοπόννησο και τη Δυτική Ελλάδα. Διαφημίζεται ως το νοσοκομείο με τα πιο σύγχρονα χειρουργεία, ενώ σε αυτό καταλήγουν πολλά από τα επείγοντα περιστατικά που έρχονται με αεροδιακομιδές του στρατού στην Ελευσίνα. Παρά τα προβλήματα στελέχωσης που έχουν εντοπιστεί, το Θριάσιο είναι ένα ζωντανό και διαρκώς εξελισσόμενο νοσοκομείο, που επεκτείνει τις δραστηριότητές του, με πλήθος συνοδών έργων και ερευνητικών προγραμμάτων σε εξέλιξη.
2. Από το 1980 μέχρι και σήμερα, το νοσοκομείο λειτουργεί σε έκταση 45 στρεμμάτων. Το 1997, το Γενικό Πολεοδομικό Σχέδιο Μαγούλας, αναγνωρίζοντας τον κομβικό ρόλο του νοσοκομείου, πρόβλεψε την επέκτασή του σε γειτονικές εκτάσεις κατά επιπλέον 150 στρέμματα. Το 2014, το Ρυθμιστικό Σχέδιο Αθήνας - Αττικής ορίζει ως οικιστικό υποδοχέα τη συνολική έκταση του νοσοκομείου, την αρχική και την επέκταση, για να διασφαλίσει ότι οι υποδομές του νοσοκομείου θα αναπτυχθούν μελλοντικά στις εκτάσεις αυτές, χωρίς να κινδυνεύει να χρησιμοποιηθούν από τις βιομηχανικές και άλλες δραστηριότητες που υπερσυγκεντρώνονται στη Δυτική Αττική.
3. Η επέκταση του νοσοκομείου δέσμευε στρέμματα από γειτονική ιδιοκτησία των Τσιμέντων ΤΙΤΑΝ. Το 2020 (27/10), εν μέσω της πανδημίας, η εταιρεία ΝΟΕ ΜΕΤΑΛΛΕΥΤΙΚΗ Α.Ε. (άγνωστο το αν είχε καν μισθώσει έστω τη γη) υποβάλει στο ΥΠΕΝ ειδική μελέτη, για να προεγκριθεί στην έκταση των 152 στρεμμάτων ένα Ειδικό Πολεοδομικό Σχέδιο για χρήσεις χονδρεμπορίου. Ο αρμόδιος υφυπουργός Περιβάλλοντος, Ν. Ταγαράς (με την απόφαση ΥΠΕΝ/ΔΣΜΠ/41466/478/27.04.2021 (ΑΔΑ: 6ΟΨ04653Π8-ΨΚ3), προεγκρίνει τις χρήσεις χονδρεμπορίου σε όλη την ιδιόκτητη έκταση των 152 στρεμμάτων του ΤΙΤΑΝΑ, γράφοντας στα... παλαιότερα των υποδημάτων του το γεγονός ότι είχε σχεδιαστεί από το ΓΠΣ και διασφαλιστεί από το Ρυθμιστικό Σχέδιο της Αθήνας για την επέκταση του Θριάσιου Νοσοκομείου.
4 Είναι πολύ χαρακτηριστικά όσα αναφέρονται (29/3/21) στην επίσημη εισήγηση του Τμήματος Μητροπολιτικού Σχεδιασμού Αθήνας-Αττικής του ΥΠΕΝ προς το Κεντρικό Συμβούλιο Πολεοδομικών Θεμάτων και Αμφισβητήσεων (ΚΕΣΥΠΟΘΑ). Η Υπηρεσία δικαιολογεί την εταιρεία ΝΟΕ, λέγοντας ότι επέλεξε την περιοχή δίπλα στο νοσοκομείο, «διότι συγκριτικά με τις περιοχές ΒΑ και ΝΔ της Μαγούλας, όπου έχουν καθοριστεί ζώνες ΒΙΠΑ προς εξυγίανση, στο σύνολο των παραπάνω εκτάσεων παρουσιάζεται σήμερα πληρότητα σε ποσοστό 84% από υφιστάμενες οικονομικές δραστηριότητες, ενώ κανένα από τα εναπομείναντα γεωτεμάχια δεν έχει εμβαδόν άνω των 30 στρεμμάτων, ούτε υπάρχει δυνατότητα συνένωσης όμορων γεωτεμαχίων για τη δημιουργία επιφάνειας της τάξης των 150 στρεμμάτων, απαραίτητης για τη χωροθέτηση των αιτούμενων». Ομως, είναι γνωστό ότι στην περιοχή της Ελευσίνας υπάρχει πολεοδομικά ρυθμισμένη Ζωνη Χονδρεμπορίου στην περιοχή Στρίφι, με διαθέσιμες εκτάσεις.
5. Στην ίδια εισήγηση της Υπηρεσίας του ΥΠΕΝ αξιοποιείται και το γεγονός ότι δεν προχώρησε διαδικασία απαλλοτρίωσης: «Μέχρι σήμερα, 22 χρόνια μετά από την έγκριση του Τοπικού Ρυμοτομικού Σχεδίου (1998) και την έγκριση της τελευταίας τροποποίησης του Γενικού Πολεοδομικού Σχεδίου Μαγούλας (1997), δεν έχει κινηθεί κάποια διαδικασία επέκτασης του Τοπικού Ρυμοτομικού ή απαλλοτρίωσης των υπολειπόμενων εκτάσεων εμβαδού 153.380 τ.μ. που προβλέπονται από το ΓΠΣ Μαγούλας για χρήση περίθαλψης και υποστηρικτικές αυτής χρήσης χώρων στάθμευσης, με σκοπό την υλοποίησή τους».
Αγνόησαν την τοπική κοινωνία
6. Μέχρι εκείνο το χρονικό σημείο, η τοπική κοινωνία δεν είχε καν ενημερωθεί για τους σχεδιασμούς, καθώς έπρεπε και να «μείνει σπίτι», για να προστατευθεί από την πανδημία. Αφού το ΥΠΕΝ είχε ήδη εκδώσει την απόφαση Προέγκρισης της αλλαγής χρήσεων, φαίνεται πως διαπιστώνεται κάποιο... κενό στην τεκμηρίωση για το αν αυτή η αλλαγή είναι θεμιτή. Αντί, όμως, να ζητηθεί η γνώμη της κοινωνίας ή έστω εκείνων που κάνουν πολεοδομικό σχεδιασμό, η κυβέρνηση αποφασίζει να ρωτήσει τη διοίκηση του νοσοκομείου. Η οποία διοίκηση έχει διοριστεί από την κυβέρνηση βεβαίως. Ετσι, στις 27 Μαΐου 2021, συνεδριάζει το Συμβούλιο του νοσοκομείου και αποφασίζει «μετά από διαλογική συζήτηση μεταξύ των μελών του» ότι «δεν υπάρχει πρόθεση ή σχεδιασμός εκ μέρους της Διοίκησης για επέκταση του νοσοκομείου στο αναφερόμενο γειτονικό σε αυτό γήπεδο». Για να «χρυσωθεί το χάπι», μάλιστα, ο διοικητής του νοσοκομείου ξεκινά την εισήγησή του, λέγοντας ότι η εταιρεία «ΝΟΕ ΜΕΤΑΛΛΙΚΑΙ ΚΑΤΑΣΚΕΥΑΙ, που έχει κινήσει διαδικασία σύνταξης Ειδικού Πολεοδομικού Σχεδίου για τον καθορισμό χρήσεων γης σε γήπεδο 152 στρεμμάτων, που βρίσκεται ανατολικά του Θριάσιου, προτίθεται να παραχωρήσει προς χρήση στο Νοσοκομείο 1,034 στρέμμα όπου δύνανται να χωροθετηθούν τουλάχιστον 30 θέσεις στάθμευσης». Με ένα στρέμμα αντίδωρο, δηλαδή, για 30 χώρους στάθμευσης, η διοίκηση κλείνει τα μάτια στις τεράστιες αποθήκες που θα έρθουν να εγκατασταθούν κολλητά στο νοσοκομείο, έχοντας μάλιστα οδική πρόσβαση μέσω του μοναδικού δρόμου που υπάρχει πίσω από αυτό.
7. Η διοίκηση του Θριασίου δεν αφήνει κανένα περιθώριο έστω για να ψελλίσει ότι αυτοί οι χώροι μπορεί να χρειάζονται για τη μελλοντική του επέκταση. Στο ίδιο θέμα τοποθετείται και η υπερκείμενη διοίκηση της 2ης Υγειονομικής Περιφέρειας (ΔΥΠΕ) Πειραιώς και Αιγαίου, η οποία, στη σχετική της απόφαση (2/12/2021) κρατά κάποιες επιφυλάξεις χωρίς να αποτρέπει το... μοιραίο: «Το ΓΝ Ελευσίνας Θριάσιο, στα είκοσι περίπου χρόνια λειτουργίας του, είναι ένα συνεχώς αναπτυσσόμενο νοσοκομείο και μέχρι σήμερα οι ανάγκες επέκτασης των κτιριακών του υποδομών καλύπτονται, εντός της υπάρχουσας οικοπεδικής έκτασης. Επομένως μέχρι σήμερα δεν έχει παραστεί ανάγκη επέκτασης, σε παρακείμενες εκτάσεις, υπάρχουν όμως ανάγκες εξεύρεσης χώρων για χρήση στάθμευσης. Εφόσον με τη δωρεάν παραχώρηση από την εταιρεία ΝΟΕ γειτονικού ανεξάρτητου γηπέδου καλύπτονται οι σημερινές ανάγκες του νοσοκομείου σε χώρους στάθμευσης», γράφει η απόφαση της 2ης ΔΥΠΕ. Επισημαίνει, πάντως, «ότι δεν υπάρχει δυνατότητα ασφαλούς πρόβλεψης των μελλοντικών αναγκών» αλλά καταλήγει ότι «με τα σημερινά δεδομένα, δεν υπάρχει πρόθεση επέκτασης του νοσοκομείου».
8. Συνοψίζοντας την πρωτοφανή μεθόδευση παράκαμψης του θεσμοθετημένου πολεοδομικού σχεδιασμού, ο υφυπουργός Περιβάλλοντος, Νίκος Ταγαράς, πρώτα εκδίδει την Απόφαση Προέγκρισης για την αλλαγή των χρήσεων γης υπέρ του Χονδρεμπορίου και μετά ζητά την «τυπική διαβεβαίωση» ότι το νοσοκομείο δεν χρειάζεται εκτάσεις για την επέκτασή του. Το ίδιο το υπουργείο Περιβάλλοντος, αντί να κρίνει αυτό το πολεοδομικό ζήτημα με τις δικές του αρμόδιες υπηρεσίες, ζητά να του το διαβεβαιώσει το υπουργείο Υγείας, λες και το ζήτημα δεν αφορούσε τροποποίηση χρήσεων γης αλλά προμήθεια αξονικού τομογράφου. Ισως πρόκειται για μία ακόμη εκδοχή του επιτελικού κράτους...
9. Μετά την έκδοση της παραπάνω απόφασης του υπουργείου ΠΕΝ, τα τσιμέντα ΤΙΤΑΝ πουλούν την έκταση των 152 στρεμμάτων σε μία άλλη εταιρεία, την ΕΠΕΝΔΥΤΙΚΗ ΕΛΕΥΣΙΝΑΣ Α.Ε. Η εταιρεία αυτή συνδέεται με τη ΝΟΕ, η οποία συνδέεται και με την Premia, γνωστή εταιρεία Real Estate, που απέκτησε με προνομιακούς όρους το προβληματικό Athens Heart στον Ταύρο, το οποίο αργότερα μισθώθηκε πανάκριβα από την Ανεξάρτητη Αρχή Δημόσιων Εσόδων, όπως έχει αναλυτικά γράψει παλαιότερα η «Εφ.Συν.».
Ο Δήμος Ελευσίνας προσέφυγε στο ΣτΕ, για να ακυρώσει τόσο το Προεδρικό Διάταγμα που τελικά ενέκρινε αυτόν τον ιδιωτικό σχεδιασμό όσο και την προγενέστερη απόφαση του υφυπουργού ΥΠΕΝ για την προέγκριση της χωροθέτησης αυτής της ιδιωτικής ζώνης χονδρεμπορίου σε επαφή με το Θριάσιο Νοσοκομείο. Εναπόκειται στο ΣτΕ να αποφασίσει εάν αποτελεί δικαίωμα κάθε υπουργού να κάνει χρυσοφόρες τοπικές αλλαγές στον πολεοδομικό σχεδιασμό, ώστε ιδιωτικά συμφέροντα να γλιτώσουν το κόστος που θα είχαν, αν πήγαιναν να αγοράσουν εκτάσεις σε ήδη πολεοδομημένη έκταση για χονδρεμπόριο.
